IV SAB/Wr 8/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. Z. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie braku udzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia 12 lipca 2017 r. postanawia: odrzucić skargę. Skarżący R. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie braku odpowiedzi na jego wniosek z dnia 12 lipca 2017 r., pomimo tego, że udzielił w dniu 12 września 2017 r. odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 28 sierpnia 2017 r. Wyjaśnił przy tym, że wniosek dotyczył kompletności akt administracyjnych sprawy odmawiającej przyznania zasiłku celowego. Według niego, ze względu na braki w aktach sprawy, mogło dojść do wydania wyroku sądowego na podstawie zdekompletowanych akt. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej odrzucenie. W piśmie przygotowawczym z dnia 7 lutego 2018 r. skarżący R. Z. podtrzymał dotychczasowe stanowisko, z którego wynika, że powodem złożenia skargi jest brak odpowiedzi na wniosek strony z dnia 12 lipca 2017 r., której to odpowiedzi Kolegium nie udzieliło pomimo udzielenia przez skarżącego pisemnej odpowiedzi z dnia 14 września 2017 r. na wezwanie z dnia 28 sierpnia 2017 r. Według skarżącego, dowodem potwierdzającym bezczynność w tym zakresie Kolegium jest pismo z dnia 10 stycznia 2018 r., które skarżący wysłał po otrzymaniu zawiadomienia Kolegium z dnia 18 grudnia 2017 r. o pozostawieniu podania z dnia 28 sierpnia 2017 r. bez rozpoznania. Skarżący wskazał, że zawiadomienie z dnia 18 grudnia 2017 r. dotyczyło wezwania z dnia 28 sierpnia 2017 r., na które udzielił odpowiedzi w dniu 14 września 2017 r. Kolegium podjęło więc działania po upływie trzech miesięcy od udzielenia przez skarżącego odpowiedzi na wezwanie organu. Autor skargi wyjaśnił również, że wniosek z dnia 12 lipca 2017 r. wynikał z jego bezskutecznych działań, które podjął po stwierdzeniu licznych braków w materiale dowodowym w aktach sprawy. W jego przekonaniu, wagę brakujących dowodów w aktach, które zostały przekazane do MGOPS w Ś. przez organ Gminy W., potwierdza opinia z dnia 17 czerwca 2016 r. o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 760/15. Dalej wskazał, że w sprawie zachodzi obawa, że akty prawne oraz opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej zostały wydane na podstawie zdekompletowanych akt sprawy, więc z tego powodu wniesiona skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka została uznana za niedopuszczalną. W ocenie skarżącego, wykonanie prawomocnej decyzji unieważnionej przez MGOPS w Ś. jest skutkiem wydania dwóch odmownych decyzji przez ten organ i może być powodem wniesienia kasacji nadzwyczajnej do Sądu Najwyższego od wyroku w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 760/15. Z tych też przyczyn jest konieczne wyjaśnienie kwestii wyłączonych dowodów z akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Rozpoznając skargę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. I tak na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. skarga na bezczynność może więc dotyczyć jedynie bezczynności w wydaniu aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. lub też bezczynność w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Innymi słowy, nie każda bezczynność organu może być przedmiotem skargi, przy czym jeżeli określona aktywność organu nie podlegała kognicji sądu administracyjnego, to i kontroli sądowoadministracyjnej nie będzie podlegać bezczynność organu w tym zakresie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2014 r., sygn. II OSK 1084/14). W ocenie Sądu sprawa, której dotyczyło pismo skarżącego z dnia 12 lipca 2017 r., nie należy do tych kategorii spraw. Obowiązujące przepisy nie zobowiązywały Kolegium do wydania w powyższym zakresie decyzji administracyjnej, postanowienia ani innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zarzucanej przez skarżącego bezczynności nie można kwalifikować również z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., ponieważ nie dotyczy ona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. Na etapie wezwania z dnia 28 sierpnia 2017r. nie toczyło się bowiem przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym we W. żadne postępowanie administracyjne, którego stroną byłby skarżący. Skoro skarga nie dotyczy bezczynności organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. to jest ona niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Bez wpływu na prawną kwalifikację skargi jest okoliczność zawiadomienia przez Kolegium we W. o pozostawieniu podania bez rozpoznania. Sąd dostrzega przy tym brak konsekwencji a także opóźnienie w działaniu Kolegium, które zapewne pod wpływem niniejszej skargi – złożonej osobiście w siedzibie Kolegium w dniu 12 grudnia 2017 r., a więc po upływie trzech miesięcy od udzielenia odpowiedzi z dnia 12 września 2017 r., która wpłynęła do organu w dniu 18 września 2017 r., zdecydowało się wystosować do skarżącego dopiero w dniu 18 grudnia 2017r. zawiadomienie o pozostawieniu jego podania z dnia 12 lipca 2017 r. bez rozpoznania. Zastosowanie przez Kolegium przepisu art. 64 § 2 k.p.a., pozostawiając na marginesie rozważań zasadność jego zastosowania w tym przypadku, nie zmienia jednak charakteru podania z dnia 12 lipca 2017 r. i podejmowanych w jego następstwie przez Kolegium czynności. Od samego początku sprawa ta nie miała ona charakteru sprawy administracyjnej, której załatwienie wymagałoby wydania aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. lub też sprawy dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. Przeciwnie, analiza akt przekazanych wraz ze skargą a także pism składanych w postępowaniu sądowym sugeruje, że podanie z dnia 12 lipca 2017 r. potraktować należy jako wniosek, o którym mowa w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanym "Skargi i wnioski" – art. 221 i nast., i który winien być załatwiony zgodnie z regulacjami zawartym w tym Dziale. Stanowi on bowiem skargę na zaniedbanie i nienależyte wykonywanie zadań przez pracowników organów (art. 227 k.p.a.). Podanie z dnia 12 lipca 2017 r. było wyrazem bezradności skarżącego wynikającej z bezskuteczności działań, które podejmował przed organami administracji celem wyjaśnienia kwestii kompletności akt administracyjnych. O wadze dla skarżącego wyjaśnienia tej kwestii świadczy fakt wystosowania przez niego skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu. Powyższe jednak okoliczności nie mogą zmienić tego, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednolicie, że postępowanie w sprawach skarg i wniosków objętych działem VIII K.p.a. nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Postępowanie w zakresie skarg i wniosków, choć unormowane w przepisach procedury administracyjnej, nie stanowi postępowania, które zmierza do wydania decyzji administracyjnej lub innego aktu o charakterze władczym. Nawet w razie pozostawania organu rozpatrującego skargę lub wniosek w bezczynności w tym zakresie, sąd administracyjny nie może rozpatrywać skarg na taką bezczynność - nie jest to bowiem "bezczynność" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Przyjdzie również zauważyć, że nawet zakładając właściwość sądu w niniejszej sprawie, wymaga jednak wskazać, że przed złożeniem skargi jej autor nie wyczerpał środków zaskarżenia, które służyły mu w przypadku skarżenia bezczynność lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez Kolegium. W przypadku skarżenia bezczynności lub przewlekłości organu skargę można wieść bowiem w każdym czasie ale dopiero po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Z przedłożonych akt nie wynika aby skarżący wyczerpał taką drogę. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.