IV SAB/Wr 8/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2019 r. sprawy ze skargi E. S. na bezczynność Wójta Gminy K. Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Wójta Gminy K. Z. do rozpatrzenia pkt 2 wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2018 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. oddala dalej idącą skargę; III. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy K. Z. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Wójta Gminy K. Z. na rzecz skarżącego kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 28 maja 2018 r. (data wpływu 29 maja 2018 r.) E. S. zwrócił się do Wójta Gminy K. o udostępnienie informacji publicznej w postaci: 1. kserokopii faktur zakupów wystawionych wyłącznie na Wójta Gminy K. (nie na Urząd Gminy) za okres od 1 grudnia 2014 r. do dnia wpływu wniosku, 2. daty i wysokości kwoty, przelanej na konto Wójta z tytułu uchwały Rady Gminy o podwyżce uposażenia Wójta wraz z wyrównaniem od początku kadencji. W piśmie z dnia 11 czerwca 2018 r. poinformowano wnioskodawcę, że Urząd Gminy nie posiada faktur wystawionych na Wójta Gminy, w związku z czym nie jest możliwe udostępnienie kserokopii faktur. Poinformowano również, że z tytułu uchwały Rady Gminy przysługuje Wójtowi łączna kwota 139.381,71 zł. Wnioskiem z dnia 27 sierpnia 2018 r. zainteresowany zwrócił się do Wójta Gminy o udostępnienie informacji publicznej w postaci: 1. kserokopii faktur, w których zamieszczone są zakupy dokonywane na potrzeby Wójta Gminy za okres całej kadencji 2014 – 2018 (do dnia wpływu wniosku), a płatność dokonywana była z budżetu Gminy oraz zakreślenie wydatków poniesionych na potrzeby Wójta, jeżeli faktury zawierają kilka wydatków, 2. kserokopii dokumentów (kart pojazdu lub delegacji) wystawionych od momentu zakupu ostatniego samochodu służbowego na rzecz Urzędu Gminy, potwierdzających wykorzystanie tego samochodu do podróży służbowych przez innych (poza Wójtem) pracowników Urzędu Gminy jako kierowców. W piśmie z dnia 13 września 2018 r. poinformowano wnioskodawcę, że żądana w punkcie 1 wniosku informacja publiczna jest informacją publiczną przetworzoną, ponieważ Referat Finansów nie posiada faktur na stanowiskach pracy. Dokumentacja księgowa jest systematycznie przekazywana do archiwum zakładowego. Konieczna jest też analiza wydatków w długim okresie czasu. Wymaga to zaangażowania pracownika Referatu Finansów i pracownika archiwum zakładowego. Udostępnienie informacji publicznej przetworzonej wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. W odpowiedzi na punkt 2 wniosku poinformowano wnioskodawcę, że podróże służbowe samochodem służbowym wykonywane są także przez innych (poza Wójtem) pracowników Urzędu Gminy, ale dysponentem samochodu służbowego jest Wójt Gminy. Decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] Wójt Gminy odmówił udostępnienia informacji publicznej wnioskowanej w punkcie 1 pisma z dnia 27 sierpnia 2018 r. z uwagi na niewskazanie szczególnie istotnego interesu publicznego. Pismem z dnia 30 października 2018 r. wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i przedłożenia kserokopii faktur zakupów, dokonanych na rzecz Wójta Gminy z budżetu Gminy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Wójta Gminy w związku z nieudzieleniem informacji publicznej na wniosek z dnia 28 maja 2018 r. oraz ponowny wniosek z dnia 27 sierpnia 2018 r., skarżący zarzucił naruszenie art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia żądanej informacji publicznej oraz stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącego uznanie wykonania kserokopii faktur zakupów na rzecz organu wykonawczego za informację przetworzoną pozostaje w sprzeczności z istniejącym stanem prawnym i orzecznictwem sądowym. Nieuzasadniony jest pogląd organu o konieczności wykonania odpowiednich zestawień i analiz. Na fakturach właściwi pracownicy dokonują opisu, na czyją rzecz lub w oparciu o jakie umowy lub zlecenia dokonano zakupu. Dokumenty te są sklasyfikowane jako wydatki działu 750 rozdziału 75023 – Urzędy Gmin. Dokumenty znajdują się w Referacie Finansowym Urzędu Gminy i w archiwum zlokalizowanym w budynku Urzędu Gminy. Tym samym organ jest w posiadaniu faktur. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie w całości, ponieważ można wyodrębnić wydatki dotyczące funkcjonowania Urzędu Gminy, a nie poszczególnych jego pracowników. Ponadto wskazano, że skarżący nie złożył odwołania od decyzji z dnia 12 października 2018 r. i obecnie usiłuje konwalidować swoje zaniechanie. W piśmie z dnia 29 stycznia 2018 r. skarżący wyjaśnił, że wskazanie jednostki, komórki czy stanowiska na rzecz którego dokonano zakupu wynika z opisu faktury lub rachunku, dokonanego na odwrocie dokumentu przez pracownika merytorycznego. Nieuprawnione jest więc twierdzenie organu, że nie ma faktur, dokumentujących transakcje zakupów wyłącznie na rzec Wójta Gminy. Wezwanie do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego z dnia 13 września 2018 r. i decyzja z dnia 12 października 2018 r. służyć mają jedynie przeciąganiu w nieskończoność przesyłania dokumentów i zniechęceniu skarżącego do żądania informacji. Skarżący wskazał również, że nie otrzymał informacji żądanej w punkcie 2 wniosku z dnia 27 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m. in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Podstawą oceny zasadności skargi na bezczynność zawsze będzie stan faktyczny istniejący w dacie orzekania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1591/13 oraz z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2331/13, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie zaskarżeniu podlegała bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1330, dalej u.d.i.p.), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Mając powyższe regulacje na uwadze należy podkreślić, że w toku oceny zasadności skargi w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny zobowiązany jest do ustalenia, czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy dane, o które wnioskowała strona skarżąca, miały charakter informacji publicznej oraz czy żądanie wnioskodawcy zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami tj. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Wójt Gminy – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznych. Wątpliwości nie budzi również fakt, że oczekiwane przez stronę informacje miały publiczny charakter, albowiem dotyczyły one wydatków ponoszonych przez Gminę, finansowanych ze środków publicznych. Przedmiot sporu w niniejszej sprawie wiąże się z oceną, czy organ rozpatrzył żądanie udostępnienia informacji publicznej w całości i w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Trzeba przy tym podkreślić, że na równi z niepodjęciem przez organ określonych czynności względem wniosku o udostępnienie informacji publicznej należy traktować udzielenie wnioskodawcy informacji innej niż ta, której oczekiwał, informacji wymijającej, nieprecyzyjnej, a także przedstawienie informacji niebędącej pełną odpowiedzią na wniosek zainteresowanego podmiotu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt II SAB/Bk 170/17 wraz z powołanym w nim orzecznictwem). Przechodząc do rozpatrzenia istoty sporu należy zwrócić uwagę, że żądana przez skarżącego w punkcie 1 wniosku z dnia 27 sierpnia 2018 r. informacja publiczna odnośnie udostępnienia kserokopii faktur dotyczących zakupów dokonywanych na potrzeby Wójta Gminy, została uznana przez organ w piśmie z dnia 13 września 2018 r. za informację publiczną przetworzoną. W piśmie tym organ poinformował skarżącego, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. udostępnienie żądanej informacji publicznej wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Następnie w dniu [...] października 2018 r. w decyzji nr [...], wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., Wójt Gminy odmówił udostępnienia informacji publicznej wnioskowanej w punkcie 1 pisma z dnia 27 sierpnia 2018 r. z uwagi na niewskazanie przez skarżącego szczególnie istotnego interesu publicznego. Wobec powyższego nie jest zasadny zarzut skarżącego odnośnie bezczynności Wójta Gminy w przedmiocie rozpatrzenia punktu 1 wniosku z dnia 27 sierpnia 2018 r., bowiem z uwagi na uznanie żądanej informacji za informację przetworzoną wydano decyzję odmawiającą udostępnienia tej informacji. Należy zaznaczyć, że w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu z wniosku o udostępnienie informacji publicznej, sąd nie ocenia charakteru żądanej informacji, a więc czy jest to istotnie informacja przetworzona. Oceny tej sąd dokonuje w postępowaniu ze skargi na decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej z uwagi na niewykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego. Należy nadmienić, że odpowiedź w zakresie punktu 1 wniosku skarżącego z dnia 28 maja 2018 r. o udostępnienie kserokopii faktur wystawionych na Wójta Gminy (nie na Urząd Gminy) została udzielona przez organ w punkcie 1 pisma z dnia 11 czerwca 2018 r. zgodnie z dosłownym brzmieniem sformułowanego przez skarżącego żądania. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w zakresie bezczynności w rozpoznaniu punktu 1 wniosku skarżącego dotyczącego udostępnienia kserokopii faktur, w których zamieszczone są zakupy dokonywane na potrzeby Wójta Gminy (punkt II sentencji wyroku). Należy jedna zwrócić uwagę, że skarżący w punkcie 2 wniosku z dnia 27 sierpnia 2018 r. zwrócił się żądaniem udostępnienia kserokopii dokumentów (kart pojazdu lub delegacji) wystawionych od momentu zakupu ostatniego samochodu służbowego na rzecz Urzędu Gminy, potwierdzających wykorzystanie tego samochodu do podróży służbowych przez innych (poza Wójtem) pracowników Urzędu Gminy jako kierowców. W odpowiedzi na punkt 2 wniosku poinformowano wnioskodawcę, że podróże służbowe samochodem służbowym wykonywane są także przez innych (poza Wójtem) pracowników Urzędu Gminy, ale dysponentem samochodu służbowego jest Wójt Gminy. Organ potwierdził więc, że także inni pracownicy (poza Wójtem) odbywają podróże służbowe samochodem służbowym, jednakże nie udostępnił żądanych kserokopii kart pojazdu lub delegacji służbowych i nie wyjaśnił, z jakich względów nie udostępnił tych dokumentów. Stwierdzenie, że "dysponentem samochodu służbowego jest Wójt Gminy" nie wyjaśnia powodu nieudostępnienia żądanych kserokopii. Udzielona przez organ w tym zakresie informacja jest wymijająca i niejasna, a także nie jest pełną odpowiedzią na wniosek zainteresowanego. Mając na uwadze powyższe należało zatem stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 27 sierpnia 2018 r. w zakresie punktu 2, dopuszczając się tym samym naruszenia art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Do dnia wyrokowania przez tutejszy Sąd, organ bowiem nie udostępnił oczekiwanej przez stronę informacji ani nie załatwił sprawy w inny, prawem przewidziany sposób. Stąd też Sąd, działając na zasadzie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego w powyższym zakresie w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt I sentencji wyroku). Poddając analizie uchybienie w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej należało wziąć pod uwagę, że organ nie pozostawał zupełnie bierny w rozpatrzeniu punktu 2 wniosku skarżącego z dnia 27 sierpnia 2018 r. (data wpływu – 29 sierpnia 2018 r.). W terminie, bo 13 września 2018 r. udzielił – w jego mniemaniu – wystarczającej odpowiedzi na złożony wniosek. I choć jego stanowisko w tym przedmiocie było błędne, co w konsekwencji wiązało się co do zasady z częściowym uwzględnieniem wniesionej skargi, to wynikało ono z przyjętej oceny prawnej. Stąd też należało uznać, że bezczynność podmiotu zobowiązanego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzeczono w punkcie III sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie IV wyroku, dotyczące kosztów postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 złotych, podjęte zostało na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.