IV SAB/Wr 81/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. J. L. na bezczynność Wójta Gminy Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Z. do udostępnienia informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Gminy Z. na rzecz skarżącego kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postępowanie w sprawie wszczęto zostało wnioskiem z dnia 8 marca 2018 r. adresowanym do Wójta Gminy Z. , w którym M. J. L. - redaktor naczelny czasopisma "[...]" (zwany dalej: wnioskodawcą, skarżącym) domagał się udostępnienia informacji publicznej w następującym zakresie , a mianowicie : "1. Czy została wyrażona zgoda na realizację projektu rewitalizacji terenu po byłym basenie w Z. wraz z modernizacja drogi gminnej - ul. [...] w pełnym zakresie określonym we wniosku o dofinansowanie projektu przy obniżonym poziomie dofinansowania? 2. Jeżeli tak, czy w terminie 5 dni od daty otrzymania z Departamentu Funduszy Europejskich Urzędu Marszałkowskiego pisma [...] (tj. do dnia 20 lutego 2018 r.) została wysłana pisemna zgoda na realizacje w/w projektu w pełnym zakresie określonym we wniosku o dofinasowanie projektu przy obniżonym poziomie dofinansowania? 3. Jeżeli tak, proszę o udostępnienie papierowej kopii tego pisma z podaniem daty nadania w UP lub daty złożenia bezpośrednio w Urzędzie Marszałkowskim. 4. Jeżeli tak, proszę o informację, czy został złożony w terminie 14 dni od otrzymania z Departamentu Funduszy Europejskich Urzędu Marszałkowskiego pisma [...] (tj. do dnia 1 marca 2018 r.) protestu od negatywnej oceny projektu wraz z uzasadnieniem do IOK Zarządu Województwa D.. 5. Jeżeli tak, proszę o udostępnienie papierowej kopii tego pisma z podaniem daty nadania w UP lub daty złożenia bezpośrednio w Urzędzie Marszałkowskim." Wójt Gminy Z. ( zwany dalej : organem , podmiotem zobowiązanym) pismem z dnia 21 marca 2018 r. zawiadomił wnioskodawcę , że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej i jednocześnie wezwał go do wykazania, że uzyskanie żądanej informacji publicznej, o której mowa we wniosku, jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący pismem z dnia 27 marca 2018 r. wskazał, że oczekuje kopii jednego pisma i nie wymaga ono czasochłonnych czynności. Jednocześnie dodał, że jeżeli została wyrażona zgoda na realizację projektu rewitalizacji terenu po byłym basenie w Z. wraz z modernizacją drogi gminnej - ul. Zielonej w pełnym zakresie określonym we wniosku o dofinansowanie projektu przy obniżonym poziomie dofinansowania, to w odpowiedzi na wniosek wnioskodawca oczekuje wyłącznie jednozdaniowej informacji, czy w terminie 5 dni od otrzymania z Departamentu Funduszy Europejskich Urzędu Marszałkowskiego pisma [...] (tj. do dnia 20 lutego 2018 r. ) została wysłana pisemna zgoda na realizację w/w projektu w pełnym zakresie określonym we wniosku o dofinansowanie projektu przy obniżonym poziomie dofinansowania i kopii tego pisma. Co do zasady przesłanie kopii w/w pisma obejmie również wniosek o informację, czy zostało ono wysłane i w tym zakresie organ zobowiązany nie ma obowiązku ani potrzeby udzielać dodatkowej informacji. Jeżeli zaś, jak wskazał wnioskodawca, w/w pismo nie zostało wysłane, to oczekuje wyłącznie jednozdaniowej informacji, czy został złożony w terminie 14 dni od otrzymania z Departamentu Funduszy Europejskich Urzędu Marszałkowskiego pisma D[...] (tj. do dnia 1 marca 2018 r.) protest negatywnej oceny projektu wraz z uzasadnieniem do IOK Zarządu Województwa D.. Co do zasady przesłanie kopii w/w protestu obejmie również wniosek o informację, czy został on wysłany i w tym zakresie organ zobowiązany nie ma obowiązku ani potrzeby udzielać dodatkowej informacji. Wobec nieotrzymania żądanych informacji skarżący w dniu 11 kwietnia 2018 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu ,z tym uzasadnieniem , że do dnia złożenia skargi, pomimo upływu terminu określonego w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej organ zobowiązany nie udostępnił żądanej informacji publicznej. Skarżący domagał się : - uznania, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu sprawy i wyznaczenie mu terminu do załatwienia sprawy; - stwierdzenia, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - obciążenia organu kosztami postępowania skargowego. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Z. wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego , podnosząc , że pismem z dnia 19 kwietnia 2018 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na przedmiotowy wniosek , przesyłając mu kserokopię żądanego pisma. Skarżący w piśmie procesowym z dnia 15 maja 2018 r. przyznał ,że organ pismem z dnia 19 kwietnia 2018 r. udzielił mu żądanej informacji publicznej. Jednocześnie skarżący podniósł , że dla uznania zasadności skargi na bezczynność organu kluczowy jest moment jej wniesienia . Wobec tego Wójt Gminy Z. w dniu składania skargi pozostawał w bezczynności co najmniej od dnia 27 marca 2018 r. W kolejnym piśmie z dnia 28 maja 2018 r. skarżący podtrzymał twierdzenia zawarte w swoim piśmie z dnia 15 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 , poz. 1369 .) – zwanej dalej p.p.s.a , kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa , o czym stanowi art. 149 §1 p.p.s.a. W tym zakresie stwierdzić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności . Wniesienie skargi na bezczynność organu jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu , mimo istnienia ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Innymi słowy bezczynność organu administracyjnego można najogólniej określić jako taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa nie została załatwiona, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, a organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań. Przechodząc od tych ogólnych uwag do realiów badanej sprawy stwierdzić należy ,że przedmiotem skargi jest prawo do informacji publicznej udzielanej na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( tj. Dz. U z 2016 r., poz.1764 .), zwanej dalej: u.d.i.p. . Powyższa ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. Ustawa o dostępie do informacji publicznej, przewiduje, wymienione w art. 7 ust. 1 u.d.i.p. różne sposoby udostępniania. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek, o czym stanowi art. 10 u.d.i.p. . W kontrolowanej sprawie pozostaje poza sporem między stronami ,że stosowny wniosek skarżący złożył , zaś adresat wniosku na przedmiotowy wniosek zareagował , wystosowaniem do skarżącego pisma z dnia 19 kwietnia 2018 r. Analiza treści powyższego pisma w kontekście złożonej przez stronę skargi na bezczynność organu wymaga stwierdzenia, że złożenie wniosku przez osobę wykonującą prawo do informacji nie nakłada na podmiot zobowiązany obowiązku automatycznego udostępnienia informacji, gdyż w pierwszej kolejności powinien on stwierdzić, czy jest on w posiadaniu wnioskowanej informacji , a następnie czy przepisy komentowanej ustawy znajdują zastosowanie w danej sytuacji. W przypadku pozytywnej odpowiedzi w dalszej kolejności podmiot zobowiązany powinien ocenić, czy nie zachodzą przesłanki ograniczające dostępność informacji, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. . Mając na uwadze ograniczenie badania merytorycznego sprawy , jakim niewątpliwie jest bezczynność organu, należy wyjaśnić, czy informacja, o której udostępnienie wystąpiła skarżący stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji. Jest to niezbędne, aby stwierdzić, że podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej pozostaje w bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt. I OSK 50/06, Lex 291197). Prawo do uzyskiwania informacji publicznej zagwarantowane jest w Konstytucji RP. Zgodnie z art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjęto, że informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów. Oceniając pod takim kątem żądanie objęte przedmiotowym wnioskiem stwierdzić należy ,że informacja , o której w nim mowa ma niewątpliwie walor informacji publicznej i jest objęta zakresem przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji. Dotyczy bowiem przedmiotu , o którym mowa w art.6 ust.1 pkt 3 lit. b u.d.i.p. , a więc informacji o trybie działania organu jednostki samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania przez nią zadań publicznych . Zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej objęta jest bowiem informacja o faktach i dokumentach wskazujących na tryb procedowania przez podmioty wymienione w art.4 ust.1 u.d.i.p. , w zakresie wykonywanych przez nie zadań publicznych i gospodarowania majątkiem publicznym ( komunalnym ) . Z kolei oceniając pod względem podmiotowym przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej wskazać należy ,że podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są m.in. jednostki samorządu terytorialnego ( art. 4 ust.1 pkt 5 u.d.i.p.) . Nie ulega wątpliwości ,że takim organem w rozumieniu art.4 ust.1 pkt 5 u.d.i.p. jest Wójt Gminy Z. . W związku z tym należy zaliczyć go do kręg podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej . Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje dwie formy reakcji organu na wniosek strony. Z jednej strony jest to udzielenie żądanych informacji, które należy traktować jako czynność materialno-techniczną, z drugiej zaś, w przypadku odmowy ich udostępnienia jest to decyzja administracyjna. W ocenie Sądu pismo organu z dnia 19 kwietnia 2018 r. adresowane do skarżącego , udzielające odpowiedzi na pytania sformułowane w przedmiotowym wniosku jest odniesieniem się do żądanej przez stronę informacji i wyczerpuje w pełni zakres żądań wniosku . W związku z tym ocena w takim kontekście działań organu podjętych w celu załatwienia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie uzasadnia - na moment rozpoznania przez sąd administracyjny skargi - zarzutu jego bezczynności , aczkolwiek przyjęty przez organ tryb procedowania w zakresie udostępniania żądanej informacji publicznej ocenić należy jako wadliwy . Wypada w tym miejscu przypomnieć ,że termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 od dnia doręczenia adresatowi wniosku ( art.13 ust.1 u.d.i.p.) , przy czym dzień , w którym wniosek wpłynął lub został osobiście złożony nie jest wliczany do 14-dniowego terminu , przewidzianego dla udzielania informacji. Natomiast gdy podmiot dysponujący nie jest w stanie dotrzymać terminu przewidzianego w art.13 ust.1 u.d.i.p., powinien zastosować procedurę , o której mowa w art.13 ust.2 u.d.i.p. . A zatem powinien zawiadomić wnioskodawcę w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku o fakcie uchybienia terminowi do udzielenia informacji publicznej, z jednoczesnym podaniem przyczyn opóźnienia i wskazaniem terminu , w którym udostępni informację , nie dłuższym jednak niż dwa miesiące od złożenia wniosku. Z materiału aktowego badanej sprawy wynika, że udzielenie informacji publicznej objętej wnioskiem skarżącego z dnia 8 marca 2018 r. nastąpiło dopiero w piśmie organu z dnia 19 kwietnia 2018 r., czego skarżący nie kwestionował . Jednakże zauważyć należy ,że udostępnienie żądanej informacji nastąpiło dopiero po wniesieniu przedmiotowej skargi na bezczynność i po upływie czternastodniowego przewidzianego przez ustawodawcę terminu , co wynika z prostego porównania daty sporządzenia skargi i jej wpływu do organu ( 11 kwietnia 2018r. , daty udzielenia odpowiedzi na wniosek (19 kwietnia 2018 r. ) , daty sporządzenia odpowiedzi na skargę (24 kwietnia 2018r. ) oraz daty przekazania skargi przez organ do Sądu (27 kwietnia 2018 r. – prezentata poczty ) . Wobec tego udostępnienie powyższej informacji czyni bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie ze skargi na bezczynność organu na dzień jej rozpoznania. Wskazać bowiem należy, ze skargę na bezczynność organu sąd administracyjny rozpoznaje według stanu faktycznego i prawnego na datę rozpoznania skargi. W tej sytuacji postępowanie w niniejszej sprawie w zakresie bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jako bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, kiedy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku zaistnieją zdarzenia, które czynią wydanie wyroku zbędnym lub niedopuszczalnym. Taka sytuacja wystąpiła w kontrolowanej sprawie , w związku z czym wydanie wyroku w przedmiocie bezczynności organu w udzieleniu informacji publicznej stało się zbędne. Z tych względów orzeczono w pkt I wyroku . Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności, jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa , gdyż zachowanie podmiotu zobowiązanego w kontrolowanej sprawie nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą ustawy o dostępie do informacji publicznej . Przemawia za tym fakt, że organ nie pozostawił wniosku skarżącej bez odpowiedzi i ustosunkował się do niego , wprawdzie z przekroczeniem terminu zakreślonego ustawą o dostępie do informacji publicznej , lecz bezczynność w zakresie faktycznego udzielenia żądanych danych wynosiła niewiele , ponad 3 tygodnie. Z powyższego wynika ,że opóźnienie w rozpoznaniu wniosku skarżącego nie miało charakteru opóźnienia znacznego i tym samym nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa . Natomiast ostatecznie wniosek został prawidłowo załatwiony przy wykorzystaniu przez podmiot zobowiązany właściwej prawnej formy działania . Z tych względów Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w związku z czym, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt II wyroku. O kosztach postępowania (pkt III sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. , zaliczając do niezbędnych kosztów procesu uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 100 zł.