IV SAB/Wr 842/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 30 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi P. P. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: odrzucić skargę. Postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte wnioskiem P. P. (dalej: skarżący, strona skarżąca) o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, który wpłynął do Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ) w dniu 13 stycznia 2023 r. Decyzją z dnia 31 lipca 2024 r., nr SOC-PCIII.6151.1.247.2023.APO, Wojewoda udzielił skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji do dnia 31 lipca 2027 r. Pismem z dnia 21 sierpnia 2024 r. (wpływ do organu w dniu 23 sierpnia 2024 r.) skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania złożonego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Strona skarżąca wniosła o: 1) stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się bezczynności;; 2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji w sprawie wniosku strony skarżącej w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku; 4) przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 10 000 zł; 5) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym bez przeprowadzenia rozprawy. Skarga oparta została na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.). W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wywodziła, że postępowanie w jej sprawie od momentu złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy trwa ponad półtora roku. Skarżący wskazał, że organ pozostaje bezczynny przez wiele miesięcy, ignoruje skarżącego i nie informuje czy złożony przez skarżącego wniosek wymaga uzupełnienia. Strona skarżąca powołała się przy tym na wynikającą z art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania oraz zwróciła uwagę, że nie mają do niej zastosowania uregulowania wynikające z art. 100c ust. 1 pkt 1 i art. 100d ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 167). W odpowiedzi na skargę datowanej na dzień 16 września 2024 r. Wojewoda ograniczył się do nadesłania pisma skarżącego z dnia 28 sierpnia 2024 r., w którym skarżący cofa wniesioną skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza jej analiza pod kątem dopuszczalności. Innymi słowy, sąd zobowiązany jest do zbadania, czy w danej sprawie nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi, wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarga na bezczynność podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. z tego względu, że została wniesiona po załatwieniu sprawy przez organ. Jak wynika bowiem z akt badanej sprawy, decyzja w sprawie została wydana w dniu 31 lipca 2024 r., zaś skarga będąca przedmiotem sprawy została wniesiona w dniu 23 sierpnia 2024 r. W związku z powyższym wymaga zaakcentowania, że obecnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - na skutek podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny - w składzie siedmiu sędziów - uchwały z dnia z 22 czerwca 2020 r. o sygn. akt II OPS 5/19 - nie istnieje rozbieżność poglądów co do dopuszczalności skargi na bezczynność organu w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne zostało już w chwili wniesienia skargi zakończone. W uchwale wyjaśniono, że "wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.". Z uwagi na treść art. 269 § 1 p.p.s.a. powyższy pogląd ma charakter wiążący. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. Możliwość wzruszenia poglądu wyrażonego w uchwale wymagałaby zainicjowania nowej procedury uchwałodawczej poszerzonego składu. Przyjąć zatem należy, że w przypadku wniesienia skargi na bezczynność po załatwieniu sprawy przez organ nie istnieje już stan bezczynności, a to oznacza, że nie istnieje już przedmiot skargi w chwili jej wniesienia. Kontrolowany bowiem w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny. A zatem załatwienie sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności. Użyty w art. 53 §2b p.p.s.a. termin "w każdym czasie", którym posłużył się ustawodawca, a który jest właściwy do wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, musi być postrzegany w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności, obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy (por. P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, str. 326). Innymi słowy, jeżeli organ zakończy postępowanie administracyjne stosownym rozstrzygnięciem przed wniesieniem skargi, to w takiej sytuacji zarzucana bezczynność realnie przestaje istnieć - ustaje jako okoliczność faktyczna i tym samym nie może stanowić przedmiotu skargi. Ponadto zwrócić należy uwagę, że w powołanej wyżej uchwale, Naczelny Sąd Administracyjny wprost wskazał, że kluczowe znaczenie dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność organu ma data zakończenia przez organ prowadzonego postępowania, przez co należy rozumieć wydanie decyzji. Zgodnie z art. 104 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Jak stanowi art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzja powinna zawierać m.in. datę jej wydania. Datą wydania decyzji pisemnej jest dzień podpisania decyzji zawierającej wymagane przez prawo elementy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że nie powinno się przy tym utożsamiać daty wydania decyzji z datą jej doręczenia. Decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia, doręczenie zaś ma na celu zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia, które następuje w chwili złożenia na decyzji podpisu osoby uprawnionej, będącej organem administracji publicznej lub przez ten organ upoważnionej zgodnie z art. 268a k.p.a. (zob. postanowienie NSA z 10 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 171/15; publ. CBOSA). W niniejszej sprawie Wojewoda wydał decyzję przed wniesieniem skargi na bezczynność tego organu. Okoliczność ta stanowi o niedopuszczalności skargi i uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Odnosząc się do oświadczenia strony skarżącej o cofnięciu skargi, Sąd wyjaśnia, że wobec niedopuszczalności skargi zaistnienie przesłanki do odrzucenia skargi wykluczało w niniejszej sprawie badanie dopuszczalności skutecznego cofnięcia skargi (art. 60 p.p.s.a.). Merytoryczne rozpoznanie wniosku o cofnięcie skargi jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy skarga jest dopuszczalna i nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu. Oznacza to, że tylko w sytuacji dopuszczalności skargi i gdy nie jest ona dotknięta ww. brakami postępowanie sądowoadministracyjne jest skutecznie wszczęte i strona może skutecznie cofnąć skargę. Przesłanki niedopuszczalności skargi mają pierwszeństwo przed okolicznościami warunkującymi umorzenie postępowania (por. postanowienia NSA z: 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 3150/13; 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2453/10; 27 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 923/08 i 3 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1829/07 - publ. CBOSA). Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.