IV SAB/Wr 844/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Prokuratora Regionalnego we Wrocławiu w przedmiocie rozpoznania zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez Wojewodę Dolnośląskiego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 6 lipca 2025 r. M. G. (dalej: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Prokuratora Regionalnego we Wrocławiu (dalej: prokurator regionalny) w przedmiocie rozpoznania zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez Wojewodę Dolnośląskiego. W odpowiedzi na skargę prokurator regionalny wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że przedmiot skargi nie należy do właściwości sądów administracyjnych, bowiem czynności prokuratorskie podejmowane w ramach postępowania karnego podlegają nadzorowi sądów karnych. Skarżącego wezwano o podanie adresu zamieszkania, a w razie jego braku adresu do doręczeń - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza jej analiza pod kątem dopuszczalności. Sąd zobowiązany jest więc do zbadania, czy w danej sprawie nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi, wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje art. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na (art. 3 § 2 p.p.s.a.): 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy organ ma obowiązek podjąć działania w formie określonej prawem i w terminie określonym przez prawo, lecz tego nie czyni. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Skarga na bezczynność dopuszczana jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności. Podkreślić trzeba, że bezczynność organu powiązana być musi z kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy też innego aktu albo podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest zatem wystąpienie określonej podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony. Odnosząc przywołane przepisy i uwagi do przedmiotu skargi, który dotyczy bezczynności prokuratora regionalnego w rozpoznaniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa należy stwierdzić, że nie mieści się on w żadnej z wymienionych kategorii bezczynności podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Zauważyć trzeba bowiem, że wykładnia wspomnianych przepisów jest jednoznaczna – bezczynność organów administracji publicznej w zakresie innym niż wynikający z art. 3 § 2 pkt 8-9 p.p.s.a. - nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Aspekty postępowania karnego, zarówno w fazie postępowania przygotowawczego, prowadzonego przez Prokuraturę i Policję, jak i postępowania sądowego - reguluje ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 46). Prokuratura nie jest organem administracji publicznej, co oznacza, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do kontroli oraz oceny działań podejmowanych przez wchodzących w jej skład prokuratorów. Skarga wniesiona przez skarżącego nie dotyczy również sprawy, w której przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Tym samym z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego do rozpoznania skargi na bezczynność prokuratora regionalnego - skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Niezależnie od powyższego stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. a p.p.s.a., skarga powinna zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania strony skarżącej, a w razie jego braku - adresu do doręczeń, lub siedziby i adresów stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników. Wymieniony element pisma stanowi wymóg formalny skargi bez względu na sposób jej wniesienia. Brak w tym zakresie podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi sąd wzywa stronę o ich uzupełnienie w terminie siedmiu dni. Skarga, której braków formalnych strona skarżąca nie uzupełniła w wyznaczonym terminie, podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Ponieważ skarżący, na wezwanie Sądu, nie usunął braku skargi w zakresie oznaczenia miejsca zamieszkania - skargę należało odrzucić także z przyczyny wskazanej w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.