IV SAB/Wr 87/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2017/2018 postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 8 grudnia 2021 r. (data wpływu do Sądu 9 grudnia 2021 r.) A. B. (dalej: strona, skarżąca) wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu m.in. skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego (dalej: organ, Wojewoda) w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2017/2018. Skarga została przekazana do organu w dniu 21 grudnia 2021 r W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewoda wskazał, że skarżąca w dniu 9 sierpnia 2018 r. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Bolesławcu wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2017/2018. W związku z okolicznością zatrudnienia ojca dziecka na terenie Republiki Federalnej Niemiec, w dniu 20 sierpnia 2018 r. wniosek strony został przekazany Wojewodzie, na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm.; dalej: ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci), w celu ustalenia czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Organ wyjaśnił, że w wyniku rozpatrzenia wniosku strony ustalenie prawa świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2017/2018 decyzją z dnia [...]odmówił stronie przyznania świadczenia w formie dodatku dyferencyjnego wnioskowanego na syna w okresie od 1 sierpnia 2018 r. do 31 października 2018 r. Wojewoda podkreślił, że skarga strony wpłynęła do organu po wydaniu w/w decyzji , w związku z czym - z uwagi na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. II OPS 5/19 –jako niedopuszczalna powinna zostać odrzucona. Wydana decyzja została skutecznie doręczona w dniu 8 lipca 2020 r. pełnomocnikowi zastępującemu stronę w postępowaniu administracyjnym (co wynika z akt administracyjnych sprawy dodanie Sądu). Dodatkowo organ wyjaśnił, że w wydanej decyzji wskazane zostały okresy na jakie została ustalona koordynacja systemów zabezpieczenia, to jest okresy których rozstrzygnięcie dotyczy. Rozstrzygnięcia za pozostały okres powinny zostać podjęte przez właściwy organ gminy, który wskazane decyzje Wojewody otrzymał. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie natomiast do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Pojęcie bezczynności zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021, poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.), jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Z treści przywołanej definicji normatywnej wynika, że organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 9 sierpnia 2018 r. strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko na okres zasiłkowy 2017/2018. Wniosek został przekazany organowi 20 sierpnia 2018 r. Strona pismem z 8 grudnia 2021 r. wniosła skargę na bezczynność Wojewody w zakresie objętym treścią wniosku . Z akt sprawy wynika, że skarga wpłynęła do organu w dniu 24 grudnia 2021 r. (prezentata z datą wpływu do organu, k. 3 akt sądowych).Tymczasem jak wynika z akt administracyjnych organ, któremu strona zarzuca bezczynność decyzją z dnia [...] odmówił stronie przyznania świadczenia w formie dodatku dyferencyjnego wnioskowanego na syna w okresie od 1 sierpnia 2018 r. do 31 października 2018 r. tj. za okres na który została ustalona koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił stronie zarówno czym jest dodatek dyferencyjny jak i fakt, że skoro strona wnioskowała o przyznanie świadczenia na pierwsze dziecko to z powodu przekroczenia kryterium dochodowego nie zachodziły w obowiązującym wówczas stanie prawnym, przesłanki do przyznania stronie wnioskowanych świadczeń wynikające z ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. W konsekwencji wydanie przez organ w dniu 2 lipca 2020 r. decyzji o odmowie przyznania stronie świadczenia w formie uprawnień do dodatku dyferencyjnego za okres, na który została ustalona koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego czyli w zakresie należącym do właściwości Wojewody, zakończyło postępowanie w przedmiotowej sprawie. Skarga na bezczynność została zatem wniesiona po zakończeniu postępowania przed organem, któremu skarżąca zarzuciła bezczynność. W istocie, tak jak wyjaśnia to organ w odpowiedzi na skargę rozstrzygnięcia za pozostały okres powinny zostać podjęte przez właściwy organ gminy, który wskazane decyzje Wojewody otrzymał. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 (dostępną w internetowej bazie orzeczeń NSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Sąd w pełni aprobuje powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w cytowanej uchwale. Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.