IV SAB/Wr 893/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 2 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu w przedmiocie braku działań nadzorczych po zawiadomieniu o naruszeniu prawa postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 17 czerwca 2025 r. M. G. (dalej: strona, skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu w przedmiocie braku działań nadzorczych po zawiadomieniu o naruszeniu prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że jej przedmiot nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Zarządzeniem z dnia 4 sierpnia 2025 r. skarżącego wezwano do podania adresu zamieszkania, a w razie jego braku adresu do doręczeń w terminie 7 dni od dnia doręczenia przesyłki pod rygorem odrzucenia skargi. Na wezwanie Sądu skarżący nie odpowiedział. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Merytoryczną ocenę skargi wniesionej do sądu administracyjnego poprzedza analiza dopuszczalności takiej skargi z punktu widzenia objętej zakresem normowania ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024, poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kognicji sądu administracyjnego do orzekania w sprawie. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje art. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na (art. 3 § 2 p.p.s.a.): 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ ma obowiązek podjąć działania w formie określonej prawem i w terminie określonym przez prawo, lecz tego nie czyni. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Skarga na bezczynność dopuszczana jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności. Podkreślić trzeba, że bezczynność organu powiązana być musi z kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy też innego aktu albo podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest zatem wystąpienie określonej podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony. Odnosząc przywołane przepisy do przedmiotu skargi, który dotyczy bezczynności organu należy przyjąć, że nie mieści się ona w żadnej z wymienionych kategorii bezczynności podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Podkreślić trzeba, że wykładnia wspomnianych przepisów jest jednoznaczna - bezczynność organów administracji publicznej w zakresie innym niż wynikający art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Regionalna Izba Obrachunkowa w sferze wykonywania funkcji nadzorczej nie jest uprawniona do podejmowana wyżej wymienionych aktów lub czynności co oznacza, że nie jest dopuszczalna skarga na brak działań nadzorczych wnioskowanych przez skarżącego. Skarga wniesiona przez skarżącego nie dotyczy również sprawy, w której przepisy ustaw szczególnych przewidują sądowa kontrolę. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn jest niedopuszczalne. Z uwagi na brak uprawnienia do wniesienia przez skarżącego skargi na bezczynność organu, skargę należało uznać za niedopuszczalną Niezależnie od powyższego stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. a p.p.s.a., skarga powinna zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania strony skarżącej, a w razie jego braku - adresu do doręczeń, lub siedziby i adresów stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników. Wymieniony element pisma stanowi wymóg formalny skargi niezależnie od tego, czy wniesiono ją w formie pisemnej czy też elektronicznej. Brak w tym zakresie podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi sąd wzywa stronę do uzupełnienia skargi w terminie siedmiu dni. Skarga, której braków formalnych strona skarżąca nie uzupełniła w wyznaczonym terminie, podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Ponieważ skarżący nie usunął braku formalnego skargi w zakresie wskazania adresu zamieszkania, skargę należało odrzucić także z przyczyn wskazanych w art. art. 58 § 1 pkt 3, według którego sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.