IV SAB/Wr 9/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Julia Szczygielska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2015 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w sprawie ze skargi R. S. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego we W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, postanawia: I. przyznać prawo pomocy w części obejmującej zwolnienie z kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w części obejmującej ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Pismem z 9 stycznia 2015 r. (data wpływu) R. S. (zwany dalej skarżącym, stroną lub wnioskodawcą) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego we W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Do skargi strona dołączyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu swojego żądania skarżący podał, że od 2007 r. jest pozbawiony wolności i przebywa w zakładzie karnym. Wnioskodawca podał, że aktualnie jest zatrudniony w wymiarze 5/8 etatu i pobiera z tego tytułu wynagrodzenie w kwocie ok. 1000 złotych brutto. Nie posiada on innego majątku ani źródła dochodów. Na utrzymaniu skarżącego znajduje się trójka jego dzieci, na rzecz których zobowiązany jest do opłacania alimentów w wysokości 900 złotych miesięcznie. Zadłużenie z tego tytułu przekracza już kwotę 150.000 złotych. Z zaświadczenia przedłożonego przez stronę wynika, że w okresie lipiec – października 2013 r. jego zarobek wyniósł łącznie: 1662,04 złotych zaś kwota do dyspozycji 433,79 złotych. Natomiast w okresie luty – październik 2014 r. jego zarobek wyniósł 4063,86 złotych zaś kwota do dyspozycji 1959,60 złotych. Skarżący przelał również na rzecz członków rodziny kwotę wynoszącą łącznie 2327,60 złotych, która obok potrącanych z jego wynagrodzenia świadczeń alimentacyjnych na rzecz dzieci miała uzupełnić ich potrzeby. Łączna wysokość zadłużenia wynikającego z realizowanych przez Zakład Karny w K. zajęć organów egzekucyjnych wyniosła 228.020,62 złotych. Postanowieniem z 14 stycznia 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wr 9/15, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Pismem z 23 stycznia 2015 r., z zachowaniem ustawowego terminu, skarżący złożył sprzeciw do powyższego orzeczenia referendarza sądowego, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zwolnienie strony z wszelkich kosztów postępowania i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd. Stosownie do treści art. 244 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy okazał się uzasadniony, gdyż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie oraz swojej rodziny. Z dokumentacji przedłożonej przez stronę wynika bowiem, że jej jedynym źródłem dochodów pozostaje zatrudnienie w zakładzie karnym. Wysokość zarobków w kwocie ok. 1000 złotych brutto ulega jednakże pomniejszeniu o 900 złotych z tytułu należnych świadczeń alimentacyjnych, które skarżący zobowiązany jest uiszczać na trójkę swoich dzieci. Niezależnie od powyższego skarżący starając się zapewnić odpowiednie środki materialne swoim dzieciom przekazuje im również – za pośrednictwem członków swojej rodziny - część tych funduszy, które pozostają w jego dyspozycji po dokonanych potrąceniach organów egzekucyjnych. W niniejszej sprawie należało również wziąć pod uwagę wysokość zadłużenia strony kształtującą się na poziomie ponad 200.000 złotych, co również ma wpływ na ocenę jego rzeczywistych możliwości pokrycia kosztów sądowych związanych z wszczęciem niniejszego postępowania. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał za uzasadnione zwolnienie skarżącego z kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do wniosku strony o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, nie można uznać, że brak profesjonalnej pomocy w przedmiotowej sprawie prowadzić mógłby do pogorszenia sytuacji procesowej skarżącego. Z treści skargi oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżący pomimo braku wiedzy i umiejętności w tym zakresie, w sposób dostateczny przedstawia swoje stanowisko, dokonując analizy przepisów prawa oraz powołując liczne orzecznictwo służące poparciu jego argumentacji. Również z samego faktu pozbawienia wolności nie można wywodzić powinności ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Obowiązujące przepisy procesowe gwarantują osobom osadzonym stosowne możliwości działania i nie pozbawiają ich prawa do samodzielnego występowania przed sądem. Podkreślić również wymaga, że znacznym ułatwieniem dla skarżącego – choćby w pozyskiwaniu informacji o wszelkich czynnościach procesowych sądu – będzie zwolnienie go z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych a więc także wpisów od środków zaskarżenia oraz wszelkich opłat kancelaryjnych. Stąd też w ocenie Sądu nie istniały podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącego w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.