IV SAB/Wr 91/12

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 18 października 20112 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. S. o zmianę adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi G. S. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o zmianę adwokata ustanowionego z urzędu. Skarżący pismem z dnia [...] r. wniósł o zmianę adwokata ustanowionego z urzędu, wskazując iż obecnie wnosi o wyznaczenie przez Sąd innego adwokata, tj. [...] prowadzącego kancelarię adwokacką w W. W piśmie tym podniósł również, że jest osobą [...] w znacznym stopniu i w związku z tym ma trudności z poruszaniem się i musi korzystać ze stałej pomocy innej osoby. Dojazd do kancelarii adwokackiej położonej we W. jest dla niego zbyt uciążliwy. Natomiast dojazd do kancelarii, wyżej wymienionego adwokata, położonej w W. jest znacznie krótszy i obejmuje jedynie [... minut jazdy autobusem. W celu prawidłowego prowadzenia procesu konieczny jest wielokrotny kontakt z adwokatem. W piśmie tym wskazał również, że nadmiernie obciążona pracą adwokat z urzędu, wyznaczona w jego sprawie przez Okręgową Radę we W., nie nawiązała z nim żadnego kontaktu aż do dnia sporządzenia tego pisma. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. W myśl art. 258 § 3 tej ustawy do postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postanowień sądu. Z treści art. 245 § 3 cytowanej wyżej ustawy wynika, że ustanowienie adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Wniosek skarżącego z dnia [...] o zmianę przez wojewódzki sąd administracyjny pełnomocnika z urzędu poprzez wyznaczenie innego, konkretnego adwokata, tj. [...], prowadzącego kancelarię adwokacką na obszarze działania innej rady adwokackiej, tj. Okręgowej Rady Adwokackiej w W., jest bezprzedmiotowy, gdyż z akt sprawy wynika, że prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 września 2012 r. skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym m. in. ustanowienie adwokata. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu [...]. Pomoc prawna w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu została zatem przyznana skarżącemu w toku postępowania przed sądem I instancji. Z kolei Okręgowa Rada Adwokacka we W. pismem dnia [...] wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adw. [...]. W dniu 17 września 2012 r. wyznaczonej, przez tę Radę, adwokat z urzędu udostępniono akta sprawy. Powyższe oznacza, iż skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, zaś wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką we W. adwokat jest uprawniony do reprezentowania skarżącego i podejmowania dalszych czynności w sprawie w toku trwającego postępowania sądowego, które obejmuje postępowaniu przed sądem I jak i II instancji. W przypadku wątpliwości dotyczących pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu strona zainteresowana winna zwrócić się o ich rozstrzygnięcie do okręgowej rady adwokackiej. (art. 28 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tj. Dz. U. z 2009 r. nr 146, poz. 1188 ze zm.). W myśl art. 28 ust. 2 Prawa o adwokaturze, w sprawach w których pomoc prawna ma z mocy przepisów prawa nastąpić z urzędu, zwolnić adwokata od udzielenia tej pomocy może tylko organ, który go wyznaczył, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W powołanej wyżej ustawie, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie której skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy, poprzez ustanowienie m. in. pełnomocnika z urzędu, brak jest stosownej regulacji upoważniającej wojewódzki sąd administracyjny do zmiany adwokata ustanowionego z urzędu wyznaczonego przez właściwą radę adwokacką. Przepis szczególny upoważniający sąd do zwolnienia z ważnych przyczyn adwokata lub radcę prawnego ustanowionego z urzędu od obowiązku zastępowania strony w procesie zawiera np. kodeks postępowania cywilnego, tj. art. 118 § 3 tej ustawy. Jednakże w przypadku uwzględnienia wniosku adwokata sąd cywilny zwraca się również do właściwej rady adwokackiej o wyznaczenie innego adwokata. Natomiast procedura przyznania prawa pomocy stronie działającej w postępowaniu przed sądem administracyjnym została wyczerpująco uregulowana w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która jak już wyżej wskazano, nie zawiera przepisu upoważniającego sąd do zmiany adwokata z urzędu. Zwrócić należy uwagę, że z treści przepisu art. 244 § 3 powołanej ustawy wynika, że jeżeli strona we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała konkretnego adwokata, właściwa okręgowa rada adwokacka, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, wyznaczy adwokata wskazanego przez stronę. Zatem jedynie na etapie wszczęcia postępowania o przyznanie prawa pomocy, tj. we wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, strona może wskazać konkretnego pełnomocnika z urzędu, o którym mowa w powołanym art. 244 § 3. W rozpoznawanej zaś sprawie, skarżący we wniosku, z dnia [...] r., wszczynającym postępowanie o przyznanie prawa pomocy, nie wskazał którego konkretnie pełnomocnika powinna w miarę możliwości wyznaczyć właściwa rada adwokacka. Ponadto postępowanie o przyznanie prawa pomocy zostało zakończone prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 września 2012 r. Z tych względów, wniosek skarżącego o zmianę pełnomocnika z urzędu poprzez ustanowienie kolejnego adwokata, wskazanego przez stronę, prowadzącego kancelarię adwokacką na obszarze działania innej rady adwokackiej, należało uznać za bezprzedmiotowy. W tej sytuacji brak kontaktu z adwokatem, orzeczony stopień [...] i trudności z poruszaniem się oraz dojazdem do kancelarii adwokackiej położonej poza miejscem zamieszkania skarżącego nie stanowią przesłanek uzasadniających zmianę przez Sąd adwokata z urzędu, skoro wspominana ustawa nie zawiera żadnych regulacji upoważniających Sąd do zmiany adwokata z urzędu. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 i art. 244 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.