IV SAB/Wr 912/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2025 r. sprawy ze skargi B. S. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę oddala skargę w całości. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn. Pismem z 2 października 2024 r. skarżący (B. S., obywatel R.) - zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika - wniósł skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ) w związku ze sprawą z jego wniosku z 26 czerwca 2023 r. o zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium RP. Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 54 § 1 oraz art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024, poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), zarzucił naruszenie art. 6, art. 8, art. 9, art. 35 § 1 i § 3, art. 36 § 1, art. 64 § 2 oraz art. 79a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. - dalej: k.p.a.), przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu oraz niezasadne pozostawienie jego wniosku bez rozpoznania. Wnioskował o: 1) stwierdzenie bezczynności organu skutkującej niezałatwieniem w terminie sprawy z jego wniosku; 2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie; 4) przyznanie od organu na jego rzecz kwoty 5.000 zł; 5) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym; 6) zasądzenie kosztów. Uzasadnił wnioski i zaprezentował swoje stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga na bezczynność organu w sprawie z wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP okazała się nieuzasadniona. Kierunek rozstrzygnięcia Sądu determinuje stan prawny obowiązujący w dacie złożenia przez skarżącego spornego wniosku, tj. w dniu 26 czerwca 2023 r. W sprawie zostały wzięte pod uwagę obowiązujące od 15 kwietnia 2022 r. regulacje prawne z ustawy z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 830). Prawidłowo bowiem wskazuje się w odpowiedzi na skargę, że ustawa ta dodała przepis art. 100c do ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 103 ze zm. - dalej: ustawa wojenna). Zgodnie z tym przepisem, w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie przez wojewodę spraw dotyczących cudzoziemców (m.in. dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy) nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu. Na mocy ustawy z 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 185) został wprowadzony - z mocą od 1 stycznia 2023 r. - art. 100d, będący powieleniem regulacji art. 100c, ale wskazujący nowy graniczny termin nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminów postępowania, tj. 24 sierpnia 2023 r. Aktualnie termin ten - po przedłużeniu najpierw do dnia 4 marca 2024 r., a następnie do dnia 30 czerwca 2024 r. - mocą art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r., poz. 854) został ustalony na dzień 30 września 2025 r. Skoro zdarzenie prawne w postaci zarzucanego w niniejszej skardze stanu bezczynności zaistniało po dniu 15 kwietnia 2022 r., to do oceny jego skutków znajdują zastosowanie powołane wyżej przepisy art. 100c i art. 100d ustawy wojennej. Oznacza to, że terminy na rozpoznanie sprawy z wniosku skarżącej z dnia 26 czerwca 2023 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie rozpoczęły biegu na mocy powołanych przepisów ani w dniu złożenia wniosku, ani w dacie wniesienia skargi. Skoro nie biegnie ustawowy termin załatwienia sprawy, nie sposób uznać, że w sprawie doszło do bezczynności organu, a tym samym nie można zatem skutecznie postawić organowi zarzutu bezczynności. Wskazać należy, że przepisy ustawy wojennej mają zastosowanie nie tylko do cudzoziemców, którzy są obywatelami Ukrainy opuszczającymi terytorium tego państwa w związku wojną. Taka interpretacja nie wynika ani z brzmienia, ani z celu tych przepisów. Po pierwsze dlatego, że w analizowanych przepisach mówi się o "cudzoziemcu", a nie "obywatelu Ukrainy". Lege non distinguente przepisy te dotyczą każdego cudzoziemca, czyli osoby, która nie posiada obywatelstwa polskiego (zob. art. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach). Po drugie, trzeba wskazać na szeroki zakres spraw, których dotyczą przepisy art. 100c i 100d ustawy wojennej. Znaczna część tych spraw nie ma jakiegokolwiek związku z pomocą udzielaną obywatelom Ukrainy w związku z wojną (np. zezwolenia na pobyt stały, nie wspominając już o postępowaniach dotyczących cofnięcia posiadanych już zezwoleń). Ponadto należy wskazać, że powołane przepisy (np. art. 100d ust. 3 i 4), zawierają szereg rozwiązań w sposób istotny ograniczających prawa cudzoziemców, w tym ich prawa do załatwienia sprawy w rozsądnym terminie. Na gruncie interpretacji tych przepisów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony został pogląd wskazujący na brak powodów do racjonalnego uzasadnienia tezy, że ustawa wojenna wprowadza rozwiązania pogarszające sytuację prawną wyłącznie tej grupy cudzoziemców (zob. wyroki: z 13 lutego 2024 r., II OSK 2362/23; z 5 czerwca 2023 r., II OSK 2059/22, dostępne w: CBOSA). W świetle tak ukształtowanego stanu prawnego, biorąc pod uwagę okoliczność złożenia wniosku o udzielenie spornego zezwolenia na pobyt czasowy w czasie, w którym nastąpiło wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminu dla załatwienia takiej sprawy (tj. w dniu 26 czerwca 2023 r.) - w ocenie Sądu - wykluczona została możliwość stwierdzenia w postępowaniu sądowym stanu bezczynności, co uzasadnia oddalenie niniejszej skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.