IV SAB/Wr 92/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-ilków Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (sprawozdawca) Sędzia NSA Jolanta Sikorska Protokolant Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. w L. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] we W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Pismem z dnia 9 maja 2012 r. S. Sp. z o.o. w L., zwana dalej skarżącą, wystąpiła do Prezesa Sądu Rejonowego dla W. o udostępnienie informacji publicznej, która dotyczyła podania podstaw skierowania spraw z powództwa skarżącej przeciwko E. Sp. z o.o. zawisłych przed Sądem Rejonowym dla W.,V Wydział Gospodarczy pod sygnaturami akt V GNc 1693/12 oraz V GNc 1694/12 do rozpoznania w postępowaniu upominawczym, podczas gdy strona powodowa wnosiła w pozwach o rozpoznanie wymienionych spraw w postępowaniu nakazowym. Zdaniem strony wnioskującej istniały podstawy prawne uzasadniające wydanie przez Sąd nakazów zapłaty w postępowaniu nakazowym. Sąd nie poinformował jednak w żaden sposób skarżącej o powodach przekazania wymienionych spraw do rozpoznania w postępowaniu upominawczym. Pismem z dnia 1 czerwca 2012 r. Prezes Sądu Rejonowego dla W. poinformował skarżącą, że informacja, której dotyczy wniosek skarżącej, nie posiada cech informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2011 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej: ustawa. Przedmiotowa informacja, dotycząca podstaw skierowania sprawy do rozpoznania w postępowaniu upominawczym, wykracza poza zakres określony w ustawie. Nie spełnia przesłanki przedmiotowej, która zgodnie z postanowieniami ustawy decydowałaby o możliwości istnienia obowiązku udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z zasadami i trybem określonym w treści ustawy. Ponadto Prezes Sądu poinformował skarżącą, że jako organ uprawniony do udostępniania informacji publicznej nie ma uprawnień do ingerowania w merytoryczne podstawy rozstrzygnięć podejmowanych przez Sąd w toczącym się postępowaniu cywilnym. Pismem z dnia 13 sierpnia 2012 r. skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla W. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w zakresie określonym we wniosku z dnia 9 maja 2012 r. i zobowiązanie tego organu do udzielenia informacji publicznej zgodnie z tym wnioskiem w terminie 14 dni. W uzasadnieniu wskazano, że stanowisko Prezesa Sądu zawarte w piśmie z dnia 1 czerwca 2012 r. nie zawiera informacji wnioskowanej przez skarżącą, mimo że Prezes Sądu wnioskowaną informację posiada, a informacja ta stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega tym samym udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie. Zdaniem skarżącej, na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. "d" i "e" ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy, w tym o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw oraz o stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania. Zgodnie zaś z powszechnie przyjętym stanowiskiem doktryny i judykatury uznaje się, że sądy są organami władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy. Konkludując, udostępnieniu przez Prezesa Sądu na zasadach określonych w ustawie podlega informacja publiczna o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw przez sądy oraz o stanie spraw przyjmowanych przez sądy, a także o kolejności załatwiania lub rozstrzygania ich przez sąd. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania stwierdzono, że informacja o podstawach skierowania przez Sąd spraw zawisłych przed tym Sądem do rozpoznania w postępowaniu upominawczym zamiast w postępowaniu nakazowym, spełnia zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. "d" i "e" ustawy kryterium przedmiotowe będące przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej. Wnioskowana przez skarżącą informacja bez wątpienia odnosi się również do sfery faktów oraz dotyczy opinii i ocen dokonywanych przez Sąd, czyli organ władzy publicznej. Warto także zauważyć, że wbrew temu co zdaje się sugerować Prezes Sądu w swoim piśmie z dnia 1 czerwca 2012 r., na gruncie postanowień ustawy nie zachodzą żadne uzasadnione podstawy pozwalające na przyjęcie, iż udostępnienie skarżącej przez Prezesa Sądu informacji publicznej na podstawie przepisów ustawy w zakresie wskazanym przez skarżącą we wniosku, mogłoby w jakikolwiek sposób godzić w zasadę niezawisłości sędziowskiej. Podkreślono, że udostępnienie przez Prezesa Sądu wnioskowanej przez skarżącą informacji publicznej odnoszącej się do procedury, stanu i sposobu rozstrzygania spraw przyjętych do rozpoznania przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej, nie wpłynie w jakikolwiek sposób na treść merytorycznych rozstrzygnięć podejmowanych przez Sąd w toczącym się postępowaniu. Analiza pisma Prezesa Sądu Rejonowego dla W. z dnia 1 czerwca 2012 r. przesłanego do skarżącej wykazuje, że nie jest ono decyzją odmawiającą udostępnienia informacji publicznej (w treści tego pisma Prezes Sądu wyraźnie wskazał, że żądana informacja nie jest informacją publiczną). Pismo to nie może być również uznane za odpowiedź uwzględniającą wniosek skarżącej. Na gruncie przepisów ustawy Prezes Sądu, jako organ właściwy w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej, pozostaje więc w zwłoce. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego dla W. wniósł o oddalenie skargi, ewentualnie o jej odrzucenie. W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie przepisów ustawy Prezes Sądu, jako organ właściwy w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej, nie pozostaje w zwłoce albowiem pismem z dnia 1 czerwca 2012 r. poinformował skarżącą, że wnioskowana informacja nie posiada cech informacji publicznej ani nie stanowi sprawy publicznej w świetle ustawy. W pełni podtrzymano stanowisko wyrażone w odpowiedzi na wniosek skarżącej, w szczególności, że żądanie skarżącej sformułowane we wniosku z dnia 9 maja 2012 r. do Prezesa Sądu, wysunięte w toczącej się sprawie cywilnej skierowane w trybie ustawy nie stanowi sprawy publicznej w rozumieniu ustawy. Wskazano ponadto, że analiza art. 6 ustawy wskazuje, że wnioskiem, w świetle tej ustawy, mogą być objęte jedynie pytania o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkiem ich kwestionowania, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Bliższa analiza wniosku skarżącej do Prezesa Sądu wskazuje, że domaga się ona w trybie ustawy udzielenia informacji o zastosowaniu prawa w konkretnym przypadku, wyjaśnienia podstaw prawnych i motywów którymi kierował się sędzia decydując o rozpoznaniu sprawy w postępowaniu upominawczym, a nie jak wnosiła skarżąca - w nakazowym. Podzielono jednocześnie argumentację prawną wyrażoną w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że uprawnienie do uzyskania informacji publicznej odnosi się zasadniczo do informacji i dokumentów wytworzonych albo obiektywnie możliwych do wytworzenia w oparciu o dane, którymi dysponuje Prezes Sądu Rejonowego, jako organ tego Sądu. Nadto omawiana ustawa nie rodzi obowiązku wyjaśnienia przez sędziego motywów dokonywania czynności procesowych Sądu jako organu władzy sądowniczej w inny sposób, niż określony przepisami procesowymi, mającymi zastosowanie w konkretnym postępowaniu sądowym oraz że ustawa nie jest i nie może być wykorzystywana w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji. Wreszcie podniesiono, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego swoboda decyzji sądu w zakresie rozpoznawania sprawy w postępowaniu nakazowym podlega wyjęciu spod kontroli instancyjnej, stąd wniosek skarżącej z dnia 9 maja 2012 r. w trybie ustawy jawi się jako próba wymuszenia stanowiska zgodnego z żądaniem w indywidualnej sprawie cywilnej toczącej się przed Sądem Rejonowym dla W. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Podmiot do którego skarżąca zwróciła się o stosowną informację publiczną nie jest bowiem bezczynny. Bezczynnością podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej należałoby – w zasadzie – utożsamiać z taką sytuacją, w której informację o jaką zwraca się uprawniony/a istotnie stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy, nie jest udostępniana na konkretne żądanie przez jej dysponenta. Tymczasem informacja, o jaką zwróciła się skarżąca nie ma takiej cechy wobec czego została ona trafnie zawiadomiona, pismem z dnia 1 czerwca 2012 r. nr A 404-20/12, że Prezes Sądu dla W. nie może uczynić zadość wnioskowi. Trzeba też mieć na uwadze, że pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy, zaznaczając przy tym, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Przywołane przepisy ustawy wskazują na to, że informacją publiczną jest każda informacja w sprawach publicznych, a w szczególności w sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są nadmiernie precyzyjne należy przy ich wykładni kierować się przepisem art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym – w szczególności – prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Uwzględniając wszystkie te aspekty można zatem powiedzieć, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykazujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowanie majątkiem publicznym. Informacja publiczna dotyczy – co do zasady – sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty nie będące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do władzy publicznej (jej organów) oraz innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od wymienionych wyżej organów i podmiotów (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 721/08). We wspomnianym piśmie z dnia 1 czerwca 2012 r. trafnie stwierdzono, że informacja, której dotyczy wniosek skarżącej, nie posiada cech informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Podkreślenia przy tym wymaga, że informacja publiczna ma konkretny, zmaterializowany wykaz, istnieje w konkretnym kształcie, o co uprawniony/a zwraca się wskazując konkretnie jej zakres. Tymczasem skarżąca, oczekuje od Prezesa Sądu Rejonowego dla W. faktycznie wyjaśnienia dlaczego Sąd skierował do rozpoznania sprawy do rozpoznania postępowaniu upominawczym skoro strona wnosiła o ich rozpoznanie w postępowaniu nakazowym. W takiej sytuacji gdy organ administracyjny ma wyjaśnić podobną sytuację nie można przyjąć, by informacja publiczna istniała i zwracać się o jej udostępnienie. Trafnie zatem wskazano skarżącej, że przedmiotowa informacja wykracza poza zakres określony w ustawie i nie spełnia przesłanki przedmiotowej, która zgodnie z postanowieniami ustawy decydowałaby o możliwości istnienia obowiązku udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z zasadami i trybem określonym w treści ustawy. Prezes Sądu zaś, jako organ uprawniony do udostępniania informacji publicznej nie ma uprawnień do ingerowania w merytoryczne podstawy rozstrzygnięć podejmowanych w toczącym się postępowaniu cywilnym. Sąd w pełni podzielił argumentację wyrażoną w odpowiedzi na skargę, że uprawnienie do uzyskania informacji publicznej odnosi się zasadniczo do informacji i dokumentów wytworzonych albo obiektywnie możliwych do wytworzenia w oparciu o dane, którymi dysponuje Prezes Sądu Rejonowego, jako organ tego Sądu. Nadto ustawa nie rodzi obowiązku wyjaśnienia przez sędziego motywów dokonywania czynności procesowych Sądu jako organu władzy sądowniczej w inny sposób, niż określony przepisami procesowymi, mającymi zastosowanie w konkretnym postępowaniu sądowym oraz że ustawa nie jest i nie może być wykorzystywana w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji (zob. też wyrok WSA w Białymstoku z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 858/07). Oczywiście nie budzi wątpliwości twierdzenie skarżącej, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 informacją publiczną jest również informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, do których niewątpliwie należą sądy. Jednakże treść złożonego wniosku z dnia 9 maja 2012 r., w którym wnosi się o wskazanie podstaw skierowania spraw do rozpoznania w postępowaniu nakazowym w żadnej mierze nie wskazuje, aby chodziło skarżącej o takie właśnie informacje, nie odnoszą się one bowiem do sfery faktów, lecz stanowią polemikę z dokonanymi przez sędziego ustaleniami w sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.