IV SAB/Wr 92/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 września 2016 r. sprawy ze skargi R. B. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w S. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 22 lutego 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku Sądu wraz z aktami; II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w S. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny; IV. zasądza od Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w S. na rzecz skarżącego kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 22 lutego 2016r. R. B. (dalej: skarżący) powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się do Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] w S. (dalej: Dyrektor, podmiot zobowiązany, organ) o udostępnienie informacji publicznej poprzez wysłanie na jego adres kserokopii dokumentów korespondencji z Kuratorium Oświaty we W., a dotyczących nie powołania Rady Szkoły tj.: - pisma organu do Kuratorium Oświaty z dnia 14 grudnia 2015r. (syn. SPI.4.440.32.2015), - pisma organu do Kuratorium Oświaty stanowiącego odpowiedź na pismo Kuratorium Oświaty z dnia 5 stycznia 2016 r. ( WRE.552.1.2015), - dalszych pism kierowanych przez Kuratorium Oświaty do organu w sprawie związanej z wyżej wskazanymi pismami. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o: 1. Zobowiązanie Dyrektor do rozpoznania wniosku skarżącego w sprawie udostępniania informacji publicznej, 2. Zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, 3. Uznanie, że bezczynność Dyrektor miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenie jej grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że mimo upływu ponad miesiąca Dyrektor nie rozpatrzyła złożonego wniosku, nie dostarczyła żądanych dokumentów ani nie wydała jakiejkolwiek innej decyzji w sprawie. Fakt ten nie tylko oznacza, że Dyrektor pozostaje w zwłoce, ale także, iż doszło do rażącego naruszenia prawa w tym zakresie, co z kolei w pełni zasadnym czyni niniejszą skargę. W odpowiedzi na skargę organ uwzględnił skargę skarżącego na bezczynność w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Dalej poinformował, że na dzień złożenia wniosku z dnia 22 lutego 2016 r. oraz skargi, nie dysponuje gotową informacją. W związku z tym konieczne jest podjęcie dodatkowych czynności polegających chociażby na sięgnięciu do dokumentacji źródłowej. W konsekwencji, działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wezwał skarżącego do wykazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma, że udostępnienie informacji publicznej, w wyżej opisanym zakresie, jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W następstwie tego wniósł o umorzenie, jako bezprzedmiotowego postępowania zainicjowanego skarga. W uzasadnieniu podał, że nie kwestionuje, że wniosek skarżącego dotyczy udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto potwierdza on, że jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej informacji (art. 4 ustawy). Organ przyznaje, że nie zareagował na wniosek skarżącego z dnia 22 lutego 2016r. Nie udostępnił żądanych informacji, nie przeprowadził też innych czynności wpadkowych. Nadto nie wydał żadnej decyzji w tej materii. Niemniej jednak organ stoi na stanowisku, że żądane przez skarżącego dokumenty mają charakter informacji publicznej przetworzonej. Organ nie dysponuje bowiem taką gotową informacją. W związku z tym koniecznym jest podjęcie przezeń dodatkowych czynności polegających chociażby na sięgnięciu do dokumentacji źródłowej. Tym samym za uzasadnione uznać należy wezwanie do wykazania przez skarżącego, że udostępnienie przedmiotowych dokumentów jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zdaniem Dyrektora uchybienie co do rozpoznania wniosku skarżącego nie może zostać zakwalifikowane jako rażące. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić dopiero wtedy, gdy postępowanie organu pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że postępowanie takie nie może być akceptowane jako zachowanie organu praworządnego państwa. Cecha rażącego naruszenia prawa jest również to, że działanie organu pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią regulującego je przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a. Sądy administracyjne powołane zostały do rozpoznania min. skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. Woś, H. Knysiak – Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s.86). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s.37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Przedmiotem skargi jest bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz.U. z 2015r. poz. 2058 dalej ustawa). Ustawa ta w sposób kompleksowy reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. Jednocześnie ustawa w bardzo wąskim zakresie odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiąc, że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się przepisy k.p.a. Zgodnie z art. 1 ustawy "każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną". Według art. 3 ust.1 pkt 1 ustawy "Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskanie informacji przetwarzanej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ustawa przewiduje różne sposoby udostępnienia informacji publicznej, wymienione w art. .7 ust.1. Jednym z nich jest udostępnienie informacji na wniosek (art.10 ustawy). Według art.13 ust.1 ustawy udzielenie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastosowaniem art. 2 i art.15 ust.2. Ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej. Udostępnienie informacji następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Formę decyzji ustawodawca przewidział w art.16 ust.1 i 2 ustawy dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art.14 ust.2 ustawy. Do decyzji, o których mowa w ust.1 stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że mamy do czynienia z bezczynnością Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w S.. Podmiot zobowiązany uznał, że wniosek z dnia 22 stycznia 2016r. dotyczy udostępnienia informacji publicznej przetworzonej do otrzymania, której konieczne jest wykazanie, iż uzyskanie jej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W tym stanie rzeczy wezwano wnioskodawcę "do wykazania w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma, że udostępnienie informacji publicznej" objętej wnioskiem jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jak wyżej wskazano ustawa wprowadza regułę, że odmowa udostępnienia informacji publicznej określonej w wniosku oraz umorzenie postępowania o jej udostępnienie w przypadku określonym w art.14 ust.2 przez organ następuje w drodze decyzji. Brak takiej decyzji i nieudostępnienie informacji stanowi bezczynność organu. Taka sytuacja zaistniała w przedstawionej sprawie. Podmiot zobowiązany nie udzielił żądanej informacji ani nie wydał decyzji administracyjnej w sprawie. Należy podkreślić, że na obecnym etapie Sąd nie jest uprawniony dokonać oceny informacji, której udostępnienia żąda skarżący, nie może bowiem zastępować w tych działaniach podmiot zobowiązany do rozpoznania wniosku. Biorąc pod uwagę dotychczasowe rozważania Sąd, na podstawie art.149 §1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Sąd jednocześnie miał na uwadze § 1a art.149 p.p.s.a. według, którego "sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa". W niniejszej sprawie Sąd wprawdzie stwierdził, że organ pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego, lecz owa bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Regulacje dotyczące udostępnienia informacji publicznej budzą wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne. Zachowanie podmiotu zobowiązanego nie może być traktowane jako celowe działanie mające na celu uniemożliwienie uzyskania wnioskowanej informacji. W tym względzie orzeczono jak w pkt II i III sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt IV podjęte zostało na podstawie art.200 p.p.s.a.