IV SAB/Wr 93/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi P. N. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Janusza Korczaka w Barkowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 14 grudnia 2024 r. postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu P. N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Wnioskiem z 14 XII 2024 r. P. N. (dalej "skarżący") zwrócił się do Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w B. (dalej ,,organ") o udostępnienie informacji publicznej, tj. czy szkoła zawierała w latach 2022-2024 umowy z kościołami lub innymi związkami wyznaniowymi albo ich osobami prawnymi. Pismem z 6 I 2025 r. pełnomocnik skarżącego, wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w B. Zarzucił organowi naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. poz. 902, dalej ,,udip"), polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej, pomimo upływu terminu oraz niepoinformowaniu skarżącego o braku możliwości udostępnienia informacji publicznej w ustawowym terminie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o uznanie skargi za bezzasadną, informując, że odpowiedź na wniosek skarżącego została udzielona dnia 30 XII 2024 r., czyli dwa dni po ustawowym terminie na załatwienie sprawy. Pismem procesowym z 24 III 2025 r. pełnomocnik skarżącego w odpowiedzi na wezwanie sądowe oświadczył, że skarżący otrzymał odpowiedź organu z dnia 30 grudnia 2024 r. na wskazany we wniosku email. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa., ponieważ przeszkodę do jej merytorycznego rozpoznania stanowi okoliczność wniesienia skargi w dacie, w której organ zakończył już postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego z 14 XII 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, a skarżący otrzymał odpowiedź na powyższy wniosek. Stosownie do powyższego zauważyć trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") w uchwale z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na mocy art. 149 § 1 pkt 3 ppsa. W uchwale tej podkreślono, że zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jak i skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Dlatego też za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Uchwała ta wprawdzie dotyczy wniesienia skargi na bezczynność po wydaniu decyzji, jednakże argumenty w niej wskazane należy analogicznie odnieść do skarg na bezczynność na inne niż decyzje akty lub czynności administracji publicznej objęte kognicją sądów administracyjnych, tj. także do skargi wniesionej (jak w niniejszej sprawie) w trybie art. 3 § 2 pkt 9 ppsa. Przywołana uchwała składu siedmiu sędziów NSA jest wiążąca w danej sprawie (art. 187 § 2 ppsa), a ponadto ma ona ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 ppsa. Z przepisu tego wynika, że jakikolwiek skład sądu administracyjnego nie może rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA. Skład, który nie podziela stanowiska wyrażonego w uchwale, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu. Odnotowania też wymaga, że ww. uchwała NSA zgodnie z dominującym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem ma zastosowanie również do spraw z zakresu udostępniania informacji publicznej. Wyjaśnić należy, że formy aktywności organu wobec wniosku o udostępnienie informacji publicznej wynikają wprost z przepisów udip. Ustawa ta stanowi, że jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, winien on - zgodnie z art. 13 ust. 1 udip - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 udip). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 udip udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku, i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 udip). Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ma miejsce w sytuacji, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 udip), tj. gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 udip), lub przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (art. 14 ust. 2 udip). W formie zwykłego pisma informuje się zaś wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 udip, a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują. W związku z tym dostrzec trzeba, że choć wymieniona uchwała z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 nawiązuje do zakończenia postępowania administracyjnego aktem ostatecznym, co nie miało miejsca w realiach rozpoznawanej sprawy, to oparta została na ogólnym spostrzeżeniu, zgodnie z którym wydanie aktu w sprawie administracyjnej sprawia, że ewentualny stan bezczynności (przewlekłości) staje się stanem historycznym. Istotą skargi na bezczynność jak i przewlekłość jest protest strony postępowania wobec istniejącego w tymże postępowaniu – w momencie inicjowania kontroli sądowoadministracyjnej – stanu bezczynności lub przewlekłości. Środek prawny w postaci skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania ma bowiem przede wszystkim na celu – w razie uwzględnienia skargi, a więc w istocie stwierdzenia, że w dacie wniesienia skargi organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania – zobligowanie organu administracji do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (ewentualnie do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa). Cel taki nie istnieje, jeśli w momencie wniesienia takiej skargi postępowanie to już się nie toczy. W takiej sytuacji dopuszczenie możliwości merytorycznego rozpoznania skargi mogłoby prowadzić do tego, że skarga na bezczynność mogłaby być składana nawet po kilku, czy kilkunastu latach po zakończeniu postępowania, którego ta skarga dotyczy (por. postanowienie NSA z 26 czerwca 2024 r., sygn. akt II OSK 1131/24, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 24 października 2023 r., sygn. akt II SAB/Bd 98/23 – publikacja CBOSA). Zdaniem Sądu, na gruncie udip nie można zatem mówić o bezczynności organu, gdy organ ten uwzględniając wniosek, udostępni uprzednio informację publiczną w formie czynności materialno-technicznej. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy przypomnieć trzeba, że skarżący złożył skargę do organu 10 I 2025 r. (data doręczenia skargi do Sądu: 21 I 2025 r.), a więc już po otrzymaniu przez skarżącego 30 XII 2024 r. odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z 14 XII 2024 r. Udzielenie informacji (odpowiedzi) przez organ pismem z 30 XII 2024 r., stanowiło w istocie załatwienie złożonego przez skarżącego wniosku. Oznacza to w realiach rozpoznawanej sprawy, że od dnia doręczenia tej odpowiedzi nie istniał podlegający badaniu stan bezczynności, jakiej dotyczyła skarga, a tym samym nie istniał również przedmiot skargi w rozpatrywanej przez Sąd sprawie. Załatwienie wniosku skarżącego w drodze czynności materialno-technicznej skutkuje bowiem tym, że ewentualny stan bezczynności staje się stanem historycznym, a postępowanie zainicjowane wnioskiem z 14 XII 2024 r. zostało zatem zakończone przez organ przed wniesieniem skargi poprzez udzielenie odpowiedzi pismem z 30 XII 2024 r. Powyższa okoliczność uzasadnia odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, z powodu braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia. Innymi słowy, skarga na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej, jako wniesiona przez skarżącego już po udzieleniu informacji publicznej przez organ, czyli po zakończeniu postępowania przez skarżony organ, nie mogła zostać rozpoznana merytorycznie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ppsa. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa. Orzeczenie o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi znajduje oparcie w art. 232 § 1 pkt 1 ppsa, zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.