IV SAB/Wr 937/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Protokolant: Michał Janusz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Rektora Politechniki Wrocławskiej w przedmiocie przywrócenia praw doktoranta Szkoły Doktorskiej Politechniki Wrocławskiej postanawia I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu A. Z. uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (słownie: sto) złotych. W wyroku z dnia 15 lutego 2024 r. sygn. akt IV SA/Wr 357/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Rektora Politechniki Wrocławskiej z dnia 30 marca 2023 r. nr PRD/134/2023 w przedmiocie skreślenia A. Z. z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej i poprzedzającą ją decyzję Rektora Politechniki Wrocławskiej z dnia 2 lutego 2023 r. nr DS1/82/2023. Następnie decyzją z dnia 3 lipca 2024 r. nr SD1/646/2024 Rektor Politechniki Wrocławskiej skreślił A. Z. z listy doktorantów 7 semestru 4 roku kształcenia w dyscyplinie: nauki o zarządzaniu i jakości. W dniu 18 lipca 2024 r. doktorant wezwał Szkołę Doktorską i Rektora uczelni do natychmiastowego wykonania wyroku WSA z dnia 15 lutego 2024 r. oraz przywrócenia mu praw doktoranta. Natomiast w dniu 26 lipca 2024 r. doktorant złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę decyzji Rektora z dnia 3 lipca 2024 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 sierpnia 2024 r. doktorant wskazał, że składa skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Rektora Politechniki Wrocławskiej w sprawie związanej z przywróceniem mu praw doktoranta Szkoły Doktorskiej w związku z wykonaniem wyroku WSA z dnia 15 lutego 2024 r., który stał się prawomocny z dniem 30 kwietnia 2024 r. Jak zaznaczył skarżący, wyrok do dnia złożenia skargi nie został wykonany w całości i skarżącemu nie zostały przywrócone prawa doktoranta do dnia złożenia skargi. Skarżący wyjaśnił, że kilkukrotnie pytał w dziekanacie Szkoły Doktorskiej w sprawie przywrócenia mu praw doktoranta, wypłaty zaległego stypendium doktoranckiego i przedłużenia ważności legitymacji doktorskiej. Skontaktował się również z Dziekanem Szkoły Doktorskiej i działem prawnym uczelni, jednak nie otrzymał odpowiedzi na pytania, dotyczące możliwości realizowania praw doktoranta. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. skarżący wniósł o zobowiązanie Rektora do uznania jego statusu doktoranta Szkoły Doktorskiej oraz do zapewnienia możliwości korzystania z wynikających z tego tytułu uprawnień, w tym do wypłaty stypendium doktoranckiego, począwszy od kwietnia 2024 r. Skarżący wniósł również o stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a także o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Decyzją z dnia 22 sierpnia 2024 r. nr SD1/827/2024 Rektor Politechniki Wrocławskiej utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 3 lipca 2024 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości. Organ zaznaczył, że doręczenie prawomocnego wyroku i zwrot akt nastąpił w dniu 6 czerwca 2024 r. Jak wskazał organ, wyrok został wykonany w całości, ponieważ w dniach 3 lipca 2024 r. i 22 sierpnia 2024 r. zostały wydane decyzje w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy doktorantów. Jednocześnie organ wyjaśnił, że wyrok WSA przywracał skarżącemu prawa doktoranta i skarżący mógł z nich cały czas korzystać. Skarżący przykładowo skorzystał z pomocy i wsparcia Samorządu Doktorantów. Natomiast brak korzystania z pozostałych praw jest jedynie wyborem doktoranta. Nie odmówiono skarżącemu przedłużenia legitymacji doktoranckiej, ale to skarżący nie przedłożył blankietu legitymacji do przedłużenia jej ważności, nie złożył też wniosku o wydanie nowej legitymacji. Nie zareagował też na przesłaną mu drogą mailową informację o procedurze przedłużania ważności legitymacji doktoranckiej oraz wnioskowania o nową legitymację w przypadku jej utraty zgodnie z Zarządzeniem Wewnętrznym Rektora nr 70/2019. Poza tym w dniu 29 lipca 2024 r. została sporządzona lista stypendialna, na podstawie której skarżący otrzymał zaległe stypendium doktoranckie w kwocie 20.750 zł. Skarżący ma status doktoranta, posiada aktywny adres e-mail właściwy dla doktorantów i może korzystać z zasobów uczelni. Jednak do chwili obecnej nie skontaktował się z promotorem w zakresie przygotowania rozprawy doktorskiej lub zaakceptowania sprawozdania z realizacji planu kształcenia. Po stronie organu nie wystąpiła przewlekłość postępowania w sprawie związanej z przywróceniem praw doktoranta, bowiem wykonanie wyroku nie trwało dłużej niż było to niezbędne do załatwienia sprawy. Na rozprawie w dniu 19 marca 2025 r. skarżący oświadczył, że celem złożenia skargi było pełne odzyskanie uprawnień doktoranta, natomiast skarga nie dotyczy przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów. Skarżący wyjaśnił, że nie miał możliwości kontaktu z promotorem z uwagi na brak dostępu do uczelnianych narzędzi elektronicznych i brak przedłużonej legitymacji doktoranckiej. Wskazał też na wypłatę stypendium w zaniżonej kwocie według stawek z roku 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Z treści skargi i wyjaśnień skarżącego złożonych na rozprawie wynika, że przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Rektora w sprawie związanej z przywróceniem skarżącemu praw doktoranta Szkoły Doktorskiej i niewykonanie wyroku WSA z dnia 15 lutego 2024 r., który stał się prawomocny z dniem 30 kwietnia 2024 r. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1- 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na: decyzje administracyjne (pkt 1), postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3), inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 4); pisemne interpretacja przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach (pkt 4a), a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8), bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa a także postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (punkt 9). Należy wyjaśnić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub pozornych. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (vide: wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 69/15 oraz o sygn. akt II SAB/Wr 7/16, i sygn. III SAB/Wr 5/17, CBOSA). Skarga na przewlekłość postępowania ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Przewlekłość organu powiązana być musi z kompetencją organu do wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy też innych aktów bądź czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie Sądu, skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Rektora w sprawie związanej z przywróceniem skarżącemu praw doktoranta Szkoły Doktorskiej i niewykonanie wyroku WSA z dnia 15 lutego 2024 r. sygn. akt IV SA/Wr 357/23 nie należy do właściwości sądu administracyjnego i nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z powołanym prawomocnym wyrokiem WSA decyzje o skreśleniu skarżącego z listy doktorantów zostały trwale wyeliminowane z obrotu prawnego. Z chwilą prawomocnego uchylenia decyzji w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy doktorantów skarżący odzyskał status doktoranta, a kwestia skreślenia skarżącego z listy doktorantów została przekazana do ponownego rozstrzygnięcia przez Rektora. Przy czym należy zaznaczyć, że przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie przewidują obowiązku wydania decyzji o ponownym przyjęciu na studia doktoranckie, czy też decyzji o przywróceniu statusu doktoranta w sytuacji uchylenia decyzji o skreśleniu z listy doktorantów. Tak więc w omawianym zakresie nie ma żadnych podstaw prawnych do żądania od organu wydania jakiegokolwiek aktu i orzekania o przewlekłości postępowania w sytuacji jego niewydania. Także organ przyznał w odpowiedzi na skargę, że wyrok WSA przywracał skarżącemu prawa doktoranta i skarżący mógł z nich cały czas korzystać. Należy podkreślić, że wyłącznie na podstawie decyzji administracyjnej wydanej w oparciu o art. 203 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, właściwy organ uczelni może skreślić doktoranta z listy. Taka decyzja podlega zaskarżeniu na zasadach ogólnych procedury administracyjnej i ewentualnie skargą do sądu administracyjnego. Dopóki więc nie została wydana kolejna decyzja o skreśleniu skarżącego z listy doktorantów, skarżący posiadał status doktoranta, wobec prawomocnego uchylenia pierwotnych decyzji o skreśleniu z listy doktorantów. W tej sytuacji, skoro skarżący odzyskał status doktoranta po uprawomocnieniu się wyroku WSA z dnia 15 lutego 2024 r., to wniesienie skargi na przewlekłość organu uczelni w zakresie przyznania skarżącemu tego statusu jest niedopuszczalne. Zaznaczyć przy tym należy, że nawet gdyby uznać skargę strony za wniesioną wyłącznie na niewykonanie przez organ uczelni wyroku WSA z dnia 15 lutego 2024 r., uchylającego decyzje organów o skreśleniu skarżącego z listy doktorantów, to i tak skarga podlegałaby odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Na podstawie tego przepisu służy skarga na niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie, a zatem skarga w zakresie właściwości sądu administracyjnego unormowana w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., w sytuacji gdy, po uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłość, organ nie wydał aktu lub nie podjął czynności. Skarga ta jest więc ograniczona wyłącznie do przypadków bezczynności lub przewlekłości prowadzenia postępowania przez organ wykonujący administrację publiczną, po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Nie obejmuje ona natomiast bezczynności lub przewlekłości organu, po wyroku uwzględniającym skargę na akt lub czynność przez ich uchylenie, jak miało to miejsce w sprawie skarżącego o sygn. akt IV SA/Wr 357/23. Niezależnie od powyższego, zauważyć należy, że skarżący upatruje przewlekłości organu także w związku z nieprzedłużeniem mu ważności legitymacji doktoranckiej oraz z nieprzywróceniem mu dostępu do uczelnianej poczty elektronicznej oraz uczelnianej platformy. Należy zatem wyjaśnić, że kontroli sądów administracyjnych nie podlegają rozstrzygnięcia organów uczelni znajdujące podstawę prawną w wewnętrznych źródłach prawa, np. w regulaminie studiów doktoranckich i zarządzeniach wewnętrznych organów uczelni, dotyczące kwestii związanych z tokiem studiów indywidualnie określonego doktoranta, które jednak nie przesądzają ostatecznie o jego sytuacji prawnej (nie mają charakteru zewnętrznego). Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce określa, że organy uczelni wydają decyzje administracyjne - w zakresie spraw dotyczących doktorantów - w sprawach: odmowy przyjęcia na studia doktoranckie i skreślenia z listy doktorantów. Skoro zatem ustawodawca wymienił w sposób wyczerpujący charakter spraw, w których uczelnia proceduje na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i rozstrzygnięcia przez nią wydane podlegają kontroli sądowoadministracyjnej, i zarazem nie wymienił pośród nich spraw związanych ze ścieżką edukacyjną doktoranta, to sąd administracyjny nie ma podstaw do ingerowania poza wyznaczonym przez ustawodawcę zakresem w działania organów uczelni. Sąd nie może więc orzekać o przewlekłości organów uczelni w kwestiach wewnętrznych uczelni, np. procedura przedłużania ważności legitymacji doktoranckiej (uregulowana w Zarządzeniu Wewnętrznym Rektora nr 70/2019), dostęp do poczty elektronicznej uczelni i platformy elektronicznej uczelni. Także w sprawie określenia wysokości kwoty zaległego stypendium doktoranckiego, przypadającego do wypłaty skarżącemu, nie została wydana decyzja administracyjna, podlegająca kontroli sądowej. Podsumowując, w świetle przedstawionych okoliczności, nie sposób wskazać konkretnego działania, co do którego organ pozostawałby przewlekły. Z tego względu skarga na przewlekłość organu podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie skarżącemu uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 złotych.