IV SAB/Wr 939/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Sędzia WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2025 r. sprawy ze skargi B. spółka z o. o. z siedzibą w R. na bezczynność Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury we Wrocławiu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 12 sierpnia 2024 r. I. zobowiązuje Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury we Wrocławiu do załatwienia wniosku strony skarżącej z dnia 12 sierpnia 2024 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że Szef Rejonowego Zarządu Infrastruktury we Wrocławiu dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej, a bezczynność ta nie ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 12 sierpnia 2024 r. B. spółka z o. o. z siedzibą w R. zwróciła się do Rejonowego Zarządu Infrastruktury we Wrocławiu za pośrednictwem poczty elektronicznej, powołując się na prawo o zamówieniach publicznych i dostęp do informacji przetargowych, o udostępnienie informacji, czy oprawy z wniosku materiałowego posiadają identyczne parametry (równoznaczne lub lepsze) jak w dokumentacji projektowej oraz o udostępnienie wniosków materiałowych dotyczących opraw oświetlenia podstawowego i awaryjnego. Spółka powołała się na postępowanie w zakresie zamówień publicznych, dotyczące remontu i przebudowy budynków nr [...] i [...] w kompleksie koszarowym we W. przy "ul. [...]. W dniu 27 sierpnia 2024 r. Spółka wskazała, że nie otrzymała odpowiedzi na zadane pytanie i ponownie wniosła o udostępnienie kart materiałowych opraw oświetleniowych. W piśmie z dnia 28 sierpnia 2024 r. Szef Rejonowego Zarządu Infrastruktury poinformował Spółkę, że zostały wydane wnioski materiałowe na część opraw oświetlenia podstawowego. Oprawy te znajdują się w depozycie w magazynie zewnętrznym. Oprawy posiadają parametry równoznaczne do zawartych w dokumentacji technicznej. Nie wydano jeszcze wniosków materiałowych na oprawy oświetlenia awaryjnego. Wnioski te zostaną wydane w najbliższym czasie, ponieważ wykonawca znalazł w dniu dzisiejszym oprawy o parametrach identycznych, jakie są w dokumentacji projektowej. W dniu 2 września 2024 r. Spółka wniosła o udostępnienie wniosków materiałowych, kart materiałowych i dokumentów jakościowych, dotyczących opraw oświetlenia podstawowego, ponieważ bez dostępu do tych dokumentów nie jest w stanie zweryfikować zgodności parametrów opraw oświetleniowych z dokumentacją techniczną. W dniu 19 września 2024 r. Spółka ponownie wniosła o udostępnienie wniosków materiałowych, kart materiałowych i dokumentów jakościowych opraw oświetlenia podstawowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 września 2024 r. na bezczynność Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury Spółka wniosła o stwierdzenie bezczynności organu, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku strony niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie: - art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych przez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek żądanej informacji, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa do informacji, - art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP przez nieudostępnienie żądanej informacji, - art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie. Skarżąca Spółka podniosła, że do chwili obecnej udzielono jej tylko częściowej informacji w tej sprawie, pomimo upływu ustawowego 14 – dniowego terminu. W odniesieniu do żądania udostępnienia wniosków materiałowych dotyczących opraw oświetlenia podstawowego i awaryjnego, informacja ta nie została udostępniona, a wnioski materiałowe i karty katalogowe opraw oświetleniowych zakupionych przez wykonawcę nie zostały Spółce udostępnione. Organ dopuścił się bezczynności w odniesieniu do tej części wniosku, która nie została zrealizowana. W odpowiedzi na skargę Rejonowy Zarząd Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi, ewentualnie o odrzucenie skargi z uwagi na brak złożenia przez Spółkę ponaglenia do właściwego organu. Organ wskazał, że przedmiotem działalności wnioskodawcy jest produkcja i sprzedaż elektrycznego sprzętu oświetleniowego, w tym oświetlenia podstawowego i awaryjnego, o czym świadczą zapisy w KRS-ie i na stronie internetowej Spółki. Zgodnie z dokumentacją projektową oprawy są wyposażone w czujki natężenia oświetlenia, jednak remontowane pomieszczenia są małe, niskie i z małymi oknami, a więc odpowiednie jest oświetlenie o jednakowym natężeniu oświetlenia. Według organu, skarżąca Spółka jest monopolistą na rynku opraw oświetleniowych o parametrach wskazanych w dokumentacji projektowej, ewentualnie jednym z niewielu producentów opraw z sensorem natężenia oświetlenia. Powyższe pozwala przyjąć, że wniosek Spółki ma na celu ustalenie, dlaczego RZI nie dokonał za pośrednictwem wykonawcy robót budowlanych zakupu opraw oświetleniowych od Spółki. Jest to więc wniosek złożony we własnej sprawie, a nie w sprawie publicznej, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wobec tego , przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, a organ nie był zobowiązany do udzielenia informacji skarżącej Spółce, która w ten sposób próbowała zrealizować swój interes prywatny. Determinacja strony w uzyskaniu informacji wskazuje, że mogła mieć wpływ na zapisy zawarte w dokumentacji projektowej w zakresie opisu parametrów opraw oświetlenia podstawowego i awaryjnego, co może stanowić czyn nieuczciwej konkurencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 334) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m. in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Podstawą oceny zasadności skargi na bezczynność zawsze będzie stan faktyczny istniejący w dacie orzekania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1591/13 oraz z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2331/13, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie udzielił żądanej informacji publicznej albo prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej – Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Przede wszystkim należy zauważyć, że nie zasługuje na uwzględnienie wniosek organu o odrzucenie skargi z uwagi na niezłożenie przez skarżącą Spółkę ponaglenia w związku z nieudzieleniem żądanej informacji. Należy wyjaśnić, że postępowanie w przedmiocie udostępniania informacji publicznej regulowane jest przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej i zasadniczo nie stosuje się w tym postępowaniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem uregulowanym w art. 16 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Przepisy u.d.i.p. nie wymagają złożenia ponaglenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), podmioty reprezentujące Skarb Państwa (art. 4 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.), jak również podmioty reprezentujące państwowe jednostki organizacyjne (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że Szef Rejonowego Zarządu Infrastruktury zobowiązany jest do udzielania informacji publicznej jako podmiot reprezentujący państwową jednostkę organizacyjną (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Natomiast w odpowiedzi na skargę organ zakwestionował żądaną przez wnioskodawcę informację jako informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p., wskazując że wniosek został złożony we własnej sprawie, w interesie prywatnym Spółki, a nie w interesie publicznym. Według organu, wniosek Spółki ma na celu ustalenie, dlaczego RZI nie dokonał za pośrednictwem wykonawcy robót budowlanych zakupu opraw oświetleniowych od Spółki. Wniosek strony z dnia 12 sierpnia 2024 r. i jego uzupełnienie z dnia 27 sierpnia 2024 r. dotyczył udzielenia informacji, czy oprawy z wniosku materiałowego posiadają identyczne parametry (równoznaczne lub lepsze) jak w dokumentacji projektowej oraz udostępnienia wniosków materiałowych i kart materiałowych opraw oświetlenia podstawowego i awaryjnego. Strona odwołała się do konkretnego postępowania o zamówienie publiczne w przedmiocie remontu i przebudowy budynków w kompleksie koszarowym. W tym miejscu należy zauważyć, że kolejne wnioski strony z dnia 2 września 2024 r. i 19 września 2024 r. rozszerzające żądanie o udostępnienie również dokumentów jakościowych nie mogły być uwzględnione w odpowiedzi organu z dnia 28 sierpnia 2024 r., ponieważ zostały złożone po udzieleniu Spółce tej odpowiedzi. W związku z powyższym należy je traktować jako nowe wnioski o udostępnienie informacji publiczne i w tym postępowaniu nie można organowi postawić zarzutu bezczynności w ich rozpoznaniu. Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca przybliżył w art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Ustawodawca określając pojęcie informacji publicznej odwołał się do kategorii sprawy publicznej. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W szczególności walor informacji publicznej będą posiadały informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organizacji (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p.), o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), informacje o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p.), dane publiczne, w tym informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. d u.d.i.p.), informacje o majątku publicznym, w tym o majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a u.d.i.p.).. Udostępniony Sądowi dokument w postaci umowy z dnia 23 maja 2023 r., zawartej pomiędzy RZI zwanym "Zamawiającym", a właścicielem firmy zwanym "Wykonawcą", dotyczącej remontu i przebudowy budynków w kompleksie koszarowym, wskazuje na to, że została ona zawarta w wyniku zakończenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, prowadzonego w trybie podstawowym zgodnie z ustawą z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych. Na realizację usług objętych przedmiotową umową RZI udzielił wykonawcy zamówienia publicznego, a więc w jej realizację zaangażowane zostały środki publiczne. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o finansach publicznych gospodarka środkami publicznymi jest jawna. Również stosownie do art. 18 ust. 1 Prawa zamówień publicznych postępowanie o udzielenie zamówienia jest jawne. Natomiast w myśl art. 18 ust. 2 Prawa zamówień publicznych zamawiający może ograniczyć dostęp do informacji związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia tylko w przypadkach określonych w ustawie. Przyjąć zatem należy, że informacje o gospodarowaniu środkami publicznymi stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., dostępną w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Żądana przez skarżącą Spółkę informacja dotyczy majątku publicznego (art. 4 ust.1 pkt 5 lit. a) u.d.i.p.). Niewątpliwie dotyczy gospodarowania mieniem publicznym oraz stanowi informację o działalności podmiotu publicznego, w tym sposobie realizacji przez niego zadań publicznych oraz dotyczy sfery faktów. Należy zauważyć, że w przypadku ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy organ zobowiązany jest do wydania decyzji odmownej i wyjaśnienia przyczyn odmowy udostępnienia informacji. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna rezygnuje z przysługującego jej prawa (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Odnosząc się do twierdzenia organu zawartego w odpowiedzi na skargę, iż wniosek został złożony we własnej sprawie, w interesie prywatnym Spółki, a nie w interesie publicznym, należy zauważyć, że pogląd ten oparty jest jedynie na domysłach organu. Poza tym podmiot zobowiązany udzielił wnioskodawcy częściowej odpowiedzi w piśmie z dnia 28 sierpnia 2024 r., nie wskazując jakoby wniosek został złożony przez Spółkę we własnej sprawie. Zmiana argumentacji organu w piśmie procesowym, jakim jest odpowiedź na skargę, nie może zatem wywrzeć zamierzonych przez stronę skutków prawnych i oddalenia z tego względu skargi. Organ w piśmie z dnia 28 sierpnia 2024 r. udzielił wnioskodawcy jedynie częściowej informacji odnośnie zgodności parametrów opraw z dokumentacją techniczną. Pominął natomiast żądanie strony dotyczące udostępnienia wniosków i kart materiałowych opraw oświetleniowych. W związku z powyższym Sąd zobowiązał Szefa RZI do załatwienia wniosku skarżącej spółki z dnia 12 sierpnia 2024 r. (w zakresie udostępnienia wniosków i kart materiałowych) w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt I sentencji wyroku). Sąd uznał, że Szef RZI dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej Spółki w zakresie udostępnienia wniosków i kart materiałowych i bezczynność ta nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku). O rażącym naruszeniu prawa mówimy przede wszystkim, jeżeli bezczynność jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. Sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa, albowiem udzielenie niepełnej odpowiedzi na wniosek z dnia 12 sierpnia 2024 r. nie nastąpiło z powodu złej woli organu, ale wynikało z błędnej interpretacji przez organ przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. O należnych skarżącej Spółce kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt III sentencji wyroku (wpis od skargi - 100 zł).