IV SAB/Wr 955/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2025 r. sprawy ze skargi S.T. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zaświadczenia I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia; III. oddala dalej idącą skargę; IV. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 14 grudnia 2023 r. wpłynął do Wojewody Dolnośląskiego wniosek S. T. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. W dniu 3 września 2024 r. strona złożyła na podstawie art. 217 § 1 i § 2 k.p.a. wniosek o wydanie zaświadczenia, potwierdzającego uzupełnienie braków merytorycznych wniosku, tj. dokumentów niezbędnych do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i dokumentów uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Pismem z dnia 19 września 2024 r. strona złożyła ponaglenie na bezczynność w wydaniu zaświadczenia. W dniu 30 września 2024 r. skarżący – zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika – złożył skargę z dnia 26 września 2024 r. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zaświadczenia na wniosek z dnia 3 września 2024 r., zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 36 § 1, art. 217 § 3 k.p.a. przez przekroczenie terminu 7 dni do wydania zaświadczenia i wniósł o: 1) stwierdzenie bezczynności organu, skutkującej niewydaniem w terminie zaświadczenia na wniosek strony; 2) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązanie organu do wydania zaświadczenia w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku; 4) przyznanie od organu na rzecz skarżącego kwoty 1.000 złotych na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; 5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Skarżący w uzasadnieniu podał, że jest ignorowany przez organ, nie otrzymuje od organu korespondencji, poniósł relewantne i obiektywne straty ekonomiczne i społeczne, pozbawiony jest możliwości planowania życia rodzinnego, osobistego i zawodowego na terenie RP, nie może swobodnie przemieszczać się, jest nieautentyczny w społeczeństwie i wobec organów, jest w stanie zawieszenia i niepewności oraz w permanentnym stresie, czuje niepokój o swoją przyszłość. W dniu 4 października 2024 r. organ wydał postanowienie nr SOC-PCII.6151.1.137503.2023.EK o odmowie wydania zaświadczenia, potwierdzającego uzupełnienie braków merytorycznych wniosku. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że niemożliwe jest potwierdzenie uzupełnienia braków merytorycznych w oparciu o rejestry Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, bowiem dane w rejestrach nie są przetwarzane. Jedynym dokumentem potwierdzającym spełnienie warunków do udzielenia zezwolenia na pobyt na terytorium RP jest decyzja administracyjna. W odpowiedzi na skargę z dnia 16 października 2024 r. organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na wyłączenie właściwości sądu administracyjnego w rozpoznawaniu tego typu spraw, względnie o oddalenie w całości z uwagi na zawieszenie terminów rozpatrywania spraw. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Podstawą prawną skargi jest art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: p.p.s.a., z którego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku innych niż decyzje i postanowienia aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że skarga na bezczynność lub przewlekłość w sprawie wydania zaświadczenia jest dopuszczalna. Zgodnie z tym stanowiskiem brak jest również podstaw do zastosowania w tego rodzaju sprawach art. 100c ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2003 r., poz. 103), w tym art. 100c ust. 4 tej ustawy (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 784/23 i II OSK 785/23). Przesądzenie kwestii dopuszczalności niniejszej skargi pozwoliło Sądowi stwierdzić, że w kontrolowanym postępowaniu wystąpiła bezczynność (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Sądowa kontrola dokonana została na dzień wniesienia skargi, wobec czego zbadano w sprawie działalność organu (bezczynność) uwzględniając stan prawny obowiązujący do dnia wniesienia skargi. Bezczynność organu w sprawie dotyczącej wydania zaświadczenia nie miała jednak charakteru rażącego naruszenia prawa. Trzeba wskazać, że w rozpoznawanej sprawie wniosek o wydanie zaświadczenia wpłynął do organu w dniu 3 września 2024 r., zatem powinien na podstawie art. 217 § 3 k.p.a. zostać przez organ załatwiony najpóźniej do dnia 10 września 2024 r. Kontrola sądowa bezczynności w niniejszej sprawie obejmuje zaś okres do dnia wniesienia skargi, co miało miejsce w dniu 30 września 2024 r. Zestawiając powyższe terminy należało stwierdzić, że zwłoka organu nie była znaczna. W orzecznictwie wskazuje się, że z reguły dopiero co najmniej kilkunastokrotne przekroczenie maksymalnego terminu wyznaczonego przez prawodawcę na załatwienie sprawy jest przekroczeniem na tyle dużym, a przez to też i oczywistym, że nie będzie budziło wątpliwości odnośnie uznania go za przekroczenie znaczące (zob. wyrok NSA z 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22). W rezultacie Sąd stwierdził (pkt I sentencji wyroku), że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Z uwagi na to, że po wniesieniu skargi, organ wydał w dniu 4 października 2024 r. postanowienie o odmowie wydania żądanego zaświadczenia, Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do załatwienia wniosku o wydanie ww. zaświadczenia (pkt II sentencji wyroku). Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości lub bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego. Odnosząc się do uzasadnienia wniosku o zasądzenie na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej we wskazanej w skardze wysokości, należy wskazać, że pomimo powołania się przez pełnomocnika na poniesione przez skarżącego relewantne i obiektywne straty ekonomiczne oraz społeczne, które miały powstać w wyniku opieszałości organu, to negatywne konsekwencje bezczynności nie zostały w żaden sposób wykazane. Nie zostały w skardze podane konkretne okoliczności, które mogły skutkować wyżej wymienionymi negatywnymi skutkami dla skarżącego. Nie mamy też do czynienia ani z wielotygodniowym oczekiwaniem, ani z wielokrotnym przekroczeniem terminu. Niemożność planowania swojego życia rodzinnego, osobistego, jak i społecznego, a także uniemożliwienie swobodnego przemieszczania się poza granice kraju, nie zostały zestawione z bezczynnością organu w wydaniu zaświadczenia. Brak jest wyjaśnień, jakie plany skarżącego zostały zniweczone przez bezczynność organu. Ponadto pełnomocnik nie wskazał, z jakich konkretnie prerogatyw nie mógł skorzystać skarżący, w wyniku braku zaświadczenia. Negatywne odczucia w postaci stresu, niepokoju i obaw strony stanowią kwestię subiektywną, która oczywiście uzasadniać będzie potrzebę kompensaty skarżącego, jednak w kontekście charakteru czynności materialno-technicznej, jaką jest wydanie zaświadczenia i braku wykazania, że jego niewydanie wywołało bezpośrednio wymierne konsekwencje w życiu skarżącego, jak też stwierdzonego okresu zwłoki organu, nie można przyjąć, że okoliczności sprawy uzasadniały przyznanie mu sumy pieniężnej. Raz jeszcze należy wskazać, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez stronę skarżącą argumentacją. Z tych względów w tym zakresie Sąd skargę oddalił (pkt III sentencji). O kosztach (pkt IV sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.