IV SAB/Wr 97/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (sprawozdawca) , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi B. K. na bezczynność Wójta Gminy Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy Z. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie bezczynności; III. zasądza od Wójta Gminy Z. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 14 marca 2018 r. B. K. (dalej strona lub skarżąca) zwróciła się drogą elektroniczną do Wójta Gminy Z. (dalej Wójt, organ lub podmiot zobowiązany) o udostępnienie informacji publicznej w formie: 1) kserokopii aktualnej umowy zawartej przez Gminę Z. z Kancelarią [...] na świadczenie bieżącej obsługi prawnej; 2) kserokopii rejestru umów z lutego i marca 2018 r. lub kserokopii umów cywilnoprawnych zawartych przez Gminę Z. w tym terminie. Strona dodała, że rezygnuje z żądania otrzymania powyższych danych, o ile zostaną one udostępnione w ciągu 14 dni w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy Z. Pismem z dnia 26 marca 2018 r., nr [...] organ zawiadomił skarżącą, że rejestr umów za luty 2018 r. został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy Z. W pozostałym zakresie organ poinformował stronę, że żądane przez nią dane w punktach 2 – 5 wniosku mają charakter informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm., dalej u.d.i.p.). Dlatego też organ wezwał stronę do wykazania w terminie 7 dni, że uzyskanie zawnioskowanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, pod rygorem wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi strona wskazała, że żądane przez nią dane nie mają charakteru informacji przetworzonej, gdyż obejmują one dane proste, składające się z poszczególnych umów zawieranych przez gminę w oznaczonym okresie (marzec 2018 r.) bądź z konkretnym podmiotem (kancelaria prawna prowadząca obsługę prawną). Szczególnie w tym ostatnim przypadku stanowisko organu było dla strony niezrozumiałe, albowiem – jak twierdziła – w poprzednich latach wskazana umowa nie była traktowana jako informacja przetworzona. Z tych powodów skarżąca odmówiła wykazania szczególnie istotnego interesu w udzieleniu informacji publicznej i przypomniała o obowiązku wydania przez Wójta decyzji odmawiającej udostępnienia jej zawnioskowanych informacji. Dodała również, że jej wniosek zawierał jedynie 2 punkty, nie zaś 5 jak podał to Wójt w skierowanym do niej wezwaniu (pismo z dnia 3 kwietnia 2018 r.). W dniu 18 kwietnia 2018 r. strona wystąpiła do tutejszego Sądu ze skargą na bezczynność Spółki zarzucając jej naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 u.d.i.p., poprzez nieudzielenie odpowiedzi we właściwym terminie zgodnie z żądaniem wniosku. W uzasadnieniu strona podała, że organ nie wywiązał się z nałożonych na niego ustawowych obowiązków w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktów 1 i 2 (w części dotyczącej rejestru umów za marzec 2018 r.). Mimo wezwania do wykazania szczególnego interesu publicznego w pozyskaniu zawnioskowanych danych – co swoją droga również było działaniem błędnym, albowiem nie były to informacje przetworzone – nie wydał również decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. W związku z tym skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktów 1 i 2 (w części) oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W odpowiedzi organ podał, że pismem z dnia 26 marca 2018 r. zawiadomił stronę o zamieszczeniu rejestru umów za luty 2018 r. w Biuletynie Informacji Publicznej, zaś decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] odmówił udostępnienia zawnioskowanych przez nią informacji w pozostałym zakresie, wobec czego zasadnym jest umorzenie postępowania sądowego ze względu na jego bezprzedmiotowość. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Dodatkowo trzeba podkreślić, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. Podstawą oceny zasadności skargi na bezczynność zawsze zaś będzie stan faktyczny istniejący w dacie orzekania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1591/13 oraz z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2331/13, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania jest bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej na wniosek strony skarżącej z dnia 14 marca 2018 r. w zakresie dotyczącym punktu 1 i punktu 2 (w części obejmującej rejestr umów za marzec 2018 r.). Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W myśl art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a także organizacje związkowe i organizacje pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1240) oraz partie polityczne. Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że Wójt – jako organ władzy publicznej, a więc podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – zobowiązany był do udostępnienia żądanych przez skarżącą informacji. Nie budziło również wątpliwości, że wskazane we wniosku dane stanowiły informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Sam zaś fakt uznania ich przez organ za informację przetworzoną nie zwalniał go jednak z obowiązku zakończenia postępowania prowadzonego w tym zakresie. Stwierdzając bowiem, że oczekiwane przez stronę dane mają charakter informacji publicznej przetworzonej, organ winien wezwać stronę do wykazania interesu publicznego przemawiającego za ich udostępnieniem (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), co też w niniejszej sprawie nastąpiło. Wójt bowiem w istocie wystosował takie wezwanie do strony skarżącej pismem z dnia 3 kwietnia 2018 r., nr [...]. Skierowanie do wnioskodawcy powyższego wezwania nie zakończyło jednak sprawy udostępnienia informacji przetworzonej. Organ zobowiązany był jeszcze do wydania w tym przedmiocie stosownego rozstrzygnięcia, jeśliby uznał udzielenie informacji publicznej za niedopuszczalne, a strona nie wykazałaby szczególnych przesłanek przemawiających za jej udostępnieniem. Stanowi o tym wprost art. 16 ust. 1 u.d.i.p, zgodnie z którym, odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji. Wskazane rozstrzygnięcie zapadło w dniu [...] kwietnia 2018 r. i zostało nadane na adres strony skarżącej dopiero w dniu 30 kwietnia 2018 r. Nastąpiło to zatem już po wniesieniu skargi na bezczynność w przedmiotowej sprawie, która wpłynęła do organu w dniu 18 kwietnia 2018 r. W związku z tym należało przyjąć, że choć podmiot zobowiązany pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktu 1 i 2 (częściowo), to stan ten usunął dopiero po wniesieniu przez stronę skarżącą skargi na jego bezczynność. Zachodząca w takiej sytuacji bezprzedmiotowość postępowania w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, nie zwalniała jednak sądu administracyjnego z obowiązku dokonania oceny charakteru stwierdzonej bezczynności poprzez ustalenie, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie, co wprost wynika z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Poddając analizie uchybienie terminom udostępnienia informacji publicznej należało przede wszystkim wziąć pod uwagę, że organ pozostawał w bezczynności w stosunkowo krótkim okresie. Po zainicjowaniu postępowania nie był on również całkowicie bierny w odniesieniu do złożonego wniosku, lecz podjął stosowne działania zmierzające do jego rozpatrzenia poprzez udostępnienie rejestru umów za luty 2018 r. w BIP oraz poinformowanie strony, że – w jego ocenie – żądane dane w pozostałym zakresie mają charakter informacji przetworzonej i w związku z tym niezbędne jest wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego w ich pozyskaniu. Stąd też należało uznać, że bezczynność podmiotu zobowiązanego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie I sentencji niniejszego wyroku. Skoro udostępnienie informacji publicznej nastąpiło po wniesieniu skargi na bezczynność, zbędnym było zobowiązywanie organu do rozpoznania żądania strony skarżącej. Zatem postępowanie w tym przedmiocie okazało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie II sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego, obejmujące zasądzone na rzecz strony skarżącej koszty poniesionego przez nią wpisu od skargi w kwocie 100 złotych, wynikało z treści art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Usunięcie stanu bezczynności po wniesieniu skargi w tym przedmiocie do sądu administracyjnego należy bowiem traktować jako jej uwzględnienie przez organ (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08).