IV SAB/Wr 978/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów (sprawozdawca), Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2025 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Starosty Dzierżoniowskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 28 lipca 2024 r. I. stwierdza bezczynność Starosty Dzierżoniowskiego w rozpoznaniu wniosku z dnia 28 lipca 2024 r., która to bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z dnia 28 lipca 2024 r.; III. zasądza od Starosty Dzierżoniowskiego na rzecz skarżącego J. M. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 7 października 2024 r. J. M. (dalej: skarżący) wniósł skargę na bezczynność Starosty Dzierżoniowskiego (dalej: organ) w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Z akt sprawy wynika, że skarżący 28 lipca 2024 r. wystąpił do organu, drogą mailową, o przesłanie zwrotnie – również mailem - elektronicznej wersji: - pisma zawierającego zawiadomienie o planowanym wdrożeniu stałej organizacji ruchu na R. w D. ([...]) na podstawie zatwierdzenia 182/2022 wraz z podaniem terminu jego wpływu, - protokołu kontroli drogi wykonanego po wdrożeniu tego projektu. W skardze na bezczynność skarżący zarzucił organowi naruszenie: - art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, - art. 10 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, a podmiot publiczny udostępniający informację ma obowiązek zapewnić możliwość przesłania informacji publicznej. Mając na uwadze powyższe wniesiono o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podano, że do dnia sporządzenia skargi organ nie udostępnił ani nie przesłał wnioskowanych informacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. Motywując swoje stanowisko stwierdził m.in., że brak odpowiedzi na wniosek spowodowany był faktem, że mail skarżącego wpłynął do "spamu". W dniu złożenia skargi została natychmiast udzielona odpowiedź, z której wynika, że do starostwa nie wpłynęło żadne pismo w sprawie wdrożenia stałej organizacji ruchu (zatwierdzenie nr 182/2022) w R. w D., jak również organ nie jest w posiadaniu żadnego protokołu kontroli w tej sprawie. Organ zatem argumentował, że opóźnienie nie powstało z jego winy, z kolei odpowiedź na wniosek skarżącego została przesłana niezwłocznie. Wskazał także, że skarżący w opisanej sytuacji nie poniósł żadnej szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga na bezczynność organu w sprawie z wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje w formie czynności materialno-technicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej, obowiązkiem sądu w pierwszej kolejności jest wówczas zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p., jeżeli tak, to czy zachowanie organu, tak co do formy, treści i terminu wypełnia wymogi stawiane przez tę ustawę. W świetle u.d.i.p., aby nie narazić się na zarzut bezczynności, podmiot zobowiązany powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej (art. 16 i art. 17 w zw. z art. 5 u.d.i.p.); poinformować, że danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd akcentuje, że organ, do którego skarżący skierował wniosek z 28 lipca 2024 r. (tj. Starosta Dzierżoniowski), jest podmiotem, który wykonuje zadania publiczne, w związku z czym – jako organ władzy publicznej - jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W świetle rozpatrywanej skargi nie powinno również budzić wątpliwości, że żądana informacja, jako dotycząca sposobu wykonywania zadań publicznych przez organ, posiada kwalifikowany przymiot na podstawie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Dotyczy ona wykonywania jego zadań, jako organu zarządzającego ruchem na drogach w rozumieniu art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251), w szczególności w formach wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. z 2017 r. poz. 784). Dalej wskazać należy, że w odpowiedzi na skargę organ wprost przyznał, że wystosowany mailem wniosek skarżącego z 28 lipca 2024 r. nie został załatwiony w ustawowym terminie albowiem wpłynął on do "spamu". Okoliczność ta została ustalona przez organ w dniu złożenia rozpatrywanej skargi, tj. 7 października 2024 r. W tym samym dniu organ poinformował skarżącego, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). W tym kontekście podkreślić należy, że ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie wnioskującego w tej formie o udostępnienie informacji publicznej. A zatem organ zobowiązany jest do obsługi elektronicznej skrzynki pocztowej w sposób sprawny, umożliwiający skuteczny przepływ informacji, w szczególności poprzez bieżącą kontrolę, czy wysyłane do niego wiadomości nie wpadają do "spamu" (por. np. wyrok NSA z 19 maja 2017 r., I OSK 2589/15). Istotne w sprawie jest również przypomnienie, że jedną z form załatwienia wniosku w trybie u.d.i.p. jest m.in. poinformowanie, że organ nie posiada żądanej informacji publicznej. Jest to warunek skutecznego uchylenia się od zarzutu bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Tak też organ w sprawie postąpił, niemniej z naruszeniem terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Sąd - w pkt. I sentencji wyroku - stwierdził tym samym bezczynność organu w załatwieniu wniosku. Jednocześnie jednak uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym przesądził w pkt. I zdaniu drugim sentencji wyroku. Oceniając tę kwestię Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosku skarżącego, czego w niniejszej sprawie nie można było się dopatrzyć. Wniosek w przepisanej formie został bowiem załatwiony w dniu wniesienia skargi. Wobec ustania bezczynności po wniesieniu skargi, w pkt. II sentencji wyroku Sąd umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł Sąd orzekł w pkt. III sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Zasądzona od organu na rzecz skarżącego kwota kosztów odpowiada wartości wpisu sądowego, jaki uiścił on, inicjując postępowanie sądowe. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.