IV SAB/Wr 98/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Z. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 7 stycznia 2013 r. o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej oddala skargę w całości. Pismem z dnia 11 kwietnia 2013 r. Z. R. ( dalej skarżący) złożył mi.in. skargę na przewlekłość postępowania działającego z upoważnienia Prezydenta W. Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W.( dalej organ I instancji ) w przedmiocie zakończonego postępowania administracyjnego na złożony wniosek z dnia 7 stycznia 2013 r.. Podał, że przed wniesieniem skargi pismem z dnia 18 marca wypełnił obowiązek z art. 37 k.p.a. wnosząc zażalenie na niezałatwienie sprawy i przewlekłość postępowania w sprawie do organu wyższego stopnia. W motywach uzasadnienia podał m.in., że decyzje wydano z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ opóźniając się z ich wydaniem przeciwstawiał się wyraźnej woli strony zawartej w piśmie z dnia 22 stycznia 2013 r. o odmowie dalszej współpracy i dopuścił się niedozwolonej przewlekłości w ich wydaniu i zawartej odmowie udzielenia pomocy. Opisał nieprawidłowy – jego zdaniem – sposób postępowania organów w jego sprawach oraz powołał się na swoją trudną sytuację majątkową i życiową. W odpowiedzi na skargę organ I instancji wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. W motywach podano m.in., że postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 7 stycznia 2013 r. zostało zakończone wydaniem z upoważnienia Prezydenta W. przez Kierownika ZTPS nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej trzech decyzji administracyjnych. z dnia [...] marca 2013 roku –o nr [...],[...][...] w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego i okresowego. W dalszej kolejności stwierdzono, że postawa skarżącego przejawiająca się w całkowitym braku współpracy i świadomym utrudnianiu ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy, uniemożliwiła przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego i doprowadziła do wydania negatywnych dla skarżącego rozstrzygnięć. Następnie skonstatowano, że mimo usilnych starań podjętych w celu przeprowadzenia obowiązkowego rodzinnego wywiadu środowiskowego, mimo prawidłowego zawiadamiania skarżącego o propozycjach terminów i konieczności dokonania tej czynności przed wydaniem decyzji, pracownikowi socjalnemu nie udało się przeprowadzić rodzinnego wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącego. Organ nie był zatem w stanie ustalić faktycznej sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej skarżącego a tym samym przesądzić ponad wszelką wątpliwość o spełnieniu przez skarżącego ustawowych przesłanek warunkujących prawo do wnioskowanych świadczeń. W toku całego postępowania organ pomocowy nie pozostawał w bezczynności, podejmując z urzędu szereg czynności wynikających z przepisów prawa, mających na celu możliwie szybkie załatwienie sprawy. Nadto wskazano, że na wniesione przez skarżącego w ustawowym terminie do wniesienia odwołania pismo z dnia 18 marca 2013r. będące zarówno odwołaniem od wydanych w tej sprawie przez organ pierwszej instancji wskazanych wyżej decyzji jak i zażaleniem złożonym w trybie art. 37 k.p.a. organ odwoławczy wydał cztery postanowienia o umorzeniu postępowania wszczętego tym zażaleniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych(t.j. Dz. U. z 2014 poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) , stanowi, że kontrola sądowa działalności administracji publicznej, obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność – lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W przedmiotowej sprawie, skarżący wystąpił w dniu 11 kwietnia 2013 roku ze skargą na przewlekłość organu w zakończonym postępowaniu wszczętym wnioskiem strony z dnia 7 stycznia 2013 roku, o udzielenie pomocy. Przechodząc do oceny merytorycznej zasadności skargi wskazać należy, iż przepisy prawa nie definiują wprost na czym polega "przewlekłe prowadzenie postępowania", o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. i art. 37 § 1 k.p.a., to jednak zauważyć należy, iż niewątpliwie pojęcie to ma inny zakres znaczeniowy niż "bezczynność organu". W ocenie Sądu przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. A contrario, nie sposób przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku, w postaci zakończenia postępowania administracyjnego. Jak wskazuje się w doktrynie prawa administracyjnego przewlekłość postępowania oznacza stan, w którym organ administracyjny w sposób nieuzasadniony "przedłuża" termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 k.p.a., powołując się na niezależne od niego przyczyny uniemożliwiające dotrzymanie terminu podstawowego (Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo 2011/6/30). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się ponadto, że nie każda zwłoka może być przyczyną stwierdzenia przewlekłości, lecz jedynie zwłoka nieuzasadniona. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być na podstawie zarówno analizy charakteru dokonywanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że w trakcie rozpatrywania skargi wniesionej na bezczynność organu administracji publicznej lub przewlekłość postępowania sąd administracyjny, będąc stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a, związany granicami sprawy, ogranicza się wyłącznie do ustalenia, czy organowi można przypisać lub nie stan bezczynności lub przewlekłe załatwianie sprawy, zaś nie jest władny zajmować stanowiska w kwestiach merytorycznych. Odnosząc się do okoliczności rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że wniesienie skargi na przewlekłość postępowania organu w tej sprawie zostało poprzedzone, stosownie do treści art. 37 k.p.a. zażaleniem z dnia 18 marca 2013 r. złożonym przez skarżącego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., które trzema postanowieniami z dnia [...] kwietnia 2013 r. umorzyło postępowanie wszczęte wskazanym wyżej zażaleniem. Przechodząc do meritum sprawy stwierdzić należy, że podnoszony przez skarżącego wobec organu I instancji zarzut przewlekłości w przedmiocie załatwienia sprawy w związku z wnioskiem o pomoc z dnia 7 stycznia 2013 r. jest bezzasadny. Postępowanie administracyjne w sprawie z wskazanego wniosku strony było przedłużane z urzędu z przyczyn nie leżących po stronie organu. O fakcie i przyczynach przedłużenia tego postępowania oraz o nowym terminie załatwienia sprawy skarżący został prawidłowo poinformowany przez organ I instancji zawiadomieniem z dnia 6 lutego 2013 r. (k. 30) doręczonym skarżącemu w dniu 11 lutego 2013 r. (k.31) Przyczyną przedłużenia postępowania administracyjnego było uniemożliwianie przez skarżącego przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego. Podkreślić należy, że wskazanymi na wstępie decyzjami, postępowanie administracyjne w pierwszej instancji zostało zakończone w dniu [...] marca 2013 r. W toku całego postępowania organ pomocowy nie działał przewlekle, podejmując z urzędu szereg czynności wynikających z przepisów prawa, mających na celu możliwie szybkie załatwienie sprawy. Dokumentują to akta administracyjne sprawy. W tym stanie rzeczy, Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku organu o odrzucenie skargi, skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.