IV SAB/Wr 98/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 14 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi A. B. na bezczynność Wójta Gminy C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Skarżący A. B. złożył, na formularzach noszących datę 12 września oraz 28 września 2016 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu tego żądania podał, że jest właścicielem domu o wartości 1.200.000 zł, z tytułu umowy o pracę uzyskuje wynagrodzenie w kwocie 3.200 zł, z której kwotę 1.950 zł miesięcznie przeznacza na spłatę raty kredytu hipotecznego. Skarżący przesłał dokumenty, z których, ponad wcześniej wskazane dane, wynika, że w roku 2015 uzyskał dochód w kwocie 52.492,23 zł, wyrokiem z dnia [...] r. (sygn. akt [...]) Sąd Okręgowy we Wrocławiu – Wydział XIII Cywilny Rodzinny orzekł rozwiązanie jego związku małżeńskiego oraz zasądził od niego na rzecz dwojga dzieci alimenty w łącznej kwocie 700 zł miesięcznie. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu radcy prawnego jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z jednej strony świadczy o tym kwota pieniężna, która pozostaje do dyspozycji skarżącego na swoje utrzymanie, tj. 3.200 zł, oraz brak majątku podlegającego spieniężeniu i z drugiej strony wydatki ponoszone przez skarżącego z uwagi na jego sytuację życiową: rozwód, samodzielne ponoszenie kosztów kredytu mieszkaniowego (miesięczna rata w kwocie 1.950 zł) oraz ciążący na nim względem jego dzieci obowiązek alimentacyjny (700 zł miesięcznie). Po uregulowaniu tych dwóch zobowiązań wnioskodawcy pozostaje bowiem kwota 550 zł. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.