IV SO/Wr 10/13

PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-03-27

Skład orzekający: Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) może zostać oddalony z powodu oczywistej bezzasadności skargi, nawet jeśli postępowanie w sprawie prawa pomocy nie zostało jeszcze formalnie wszczęte?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a., jeśli skarga, do której wniosek został dołączony, jest oczywiście bezzasadna. Oczywista bezzasadność skargi, w rozumieniu tego przepisu, obejmuje nie tylko jej merytoryczną ocenę, ale także brak dopuszczalności jej wniesienia. W przypadku skargi na przewlekłość postępowania, jej wniesienie jest dopuszczalne po wyczerpaniu środków zaskarżenia, co oznacza konieczność złożenia zażalenia do organu wyższego stopnia, a żądanie odszkodowania nie należy do kognicji sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący, przebywający w zakładzie karnym i nieposiadający środków do życia, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu). Wraz z wnioskiem złożył skargę na przewlekłość postępowania administracyjnego prowadzonego przez Prezydenta Miasta G. w sprawie wymeldowania oraz żądanie zasądzenia odszkodowania. Sąd wezwał skarżącego do wyjaśnienia, czy wniósł zażalenie do organu wyższego stopnia. Skarżący odpowiedział, że nie uzyskał pomocy od ministerstw i nie pamięta, kiedy wnosił odwołania, nie posiada ich kopii.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta G. w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego i zasądzenia odszkodowania postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia 11 lutego 2013 r. M. P., dalej skarżący, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W kolejnym piśmie z dnia 2 marca 2013 r. wniósł również o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu podał, że przebywa w zakładzie karnym i nie jest zatrudniony. Nie posiada żadnych pieniędzy, a kontaktu z rodziną nie utrzymuje. Wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy skarżący złożył bezpośrednio do tut. Sądu skargę z dnia 11 lutego 2013 r. (sygn. akt IV KO 16/13) wnosząc o stwierdzenie, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Prezydenta Miasta G. rozpoznającego sprawę nr [...] nastąpiła przewlekłość postępowania oraz przyznanie mu kwoty 20.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Do skargi dołączył m.in. decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] orzekającą o odmowie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] czerwca 2009 r. orzekającej o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] [...] w G. Pismem z dnia 25 lutego 2013 r. skarżący został wezwany przez referendarza tut. Sądu do wyjaśnienia czy przed wniesieniem skargi wniósł zażalenie do organu wyższego stopnia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. oraz do nadesłania kopii tego zażalenia w terminie 7 dni od otrzymania pisma. Pismem z dnia 2 marca 2013 r. skarżący wyjaśnił, że zwracał się ze skargą do Ministerstwa Sprawiedliwości i Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, lecz nie uzyskał pomocy. Dodał, że wnosił dwa razy odwołanie od wymeldowania, ale nie pamięta kiedy. Wyjaśnił, że nie posiada kopii swych odwołań i zażaleń. Podniósł, że Prezydent Miasta G. i jego pracownicy kłamią, przeciągają postępowanie administracyjne, są stronniczy i nadal podejmują złe decyzje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, które na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Natomiast w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., odnosi się do skargi wszczynającej postępowanie przed sądem administracyjnym. W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w przytoczonym art. 247 p.p.s.a. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy wraz ze skargą na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta G. w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego i zasądzenia odszkodowania. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga wniesiona do sądu administracyjnego może dotyczyć bezczynności organu lub przewlekłości w prowadzeniu postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu, a zatem bezczynności w sprawach: 1) decyzji administracyjnych 2) postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawy co do istoty 3) postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie 4) innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa 4a) pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., skargę (w tym także skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. z 2000 r. Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a. Zgodnie ze wskazanym przepisem na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Niewyczerpanie środków zaskarżenia sprawia, że wniesienie skargi nie jest dopuszczalne i obliguje sąd administracyjny do jej odrzucenia, co wynika z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że skarga na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta G. w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego winna zostać poprzedzona zażaleniem do organu wyższego stopnia, tj. do Wojewody D. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie wyczerpał trybu postępowania przed wniesieniem skargi tj. nie złożył zażalenia do właściwego organu wyższego stopnia, a zatem nie dopełnił wskazanego w art. 52 § 1 p.p.s.a. warunku dopuszczalności skargi. Zauważyć również należy, że do katalogu spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne nie należą żądania wypłaty zadośćuczynienia. Skarżący może dochodzić zadośćuczynienia jedynie na drodze cywilnej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.), zaś do rozpatrywania tych spraw powołane są sądy powszechne. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że wniesiona w tym zakresie skarga nie podlega kognicji sądu administracyjnego. W świetle powyższego przepisu art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. przyjąć należy, że skarga na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta G. w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego i zasądzenia odszkodowania, jest niedopuszczalna, a tym samym oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. Bezzasadność skargi należy łączyć nie tylko z jej merytoryczną oceną, ale i z możliwością jej wniesienia. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 247 w związku z art. 243 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło