IV SO/Wr 11/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 20 lipca 2010r. wpłynął do WSA we Wrocławiu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym A.B. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Swój wniosek uzasadnił tym, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, że nie uzyskuje żadnych dochodów oraz że wyżywienie i koszty mieszkania ponosi rodzina. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, nie posiada żadnych nieruchomości, żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Do wniosku ponadto dołączono zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w G. z dni 1 lutego 2010 r., z którego wynika, że wnioskodawca jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku od dnia 30 marca 2009 r. do nadal. Na wezwanie referendarza z dnia 26 lipca 2010r. do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących stanu majątkowego i finansowego, wnioskodawca w piśmie z dnia 27 czerwca 2010r. wskazał, że zaświadczenie z Urzędu, iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, jest wystarczającą okolicznością do przyznania mu prawa pomocy w całości. Ponadto wskazał, że nigdy nie prowadził działalności gospodarczej, a jako osoba bezrobotna ma prawo wydawać własne publikacje. Jest magistrem fizyki teoretycznej i obecnie pracuje nad doktoratem. Dlatego ponosi koszty własnych publikacji naukowych i literackich, które przynoszą mu stratę finansową. O powyższym informuje Urząd Pracy i Urząd Skarbowy przedkładając deklaracje VAT-7 za poszczególne miesiące. Ponieważ jednak publikacje nie przynoszą przychodów, nie musi składać zeznań. Nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych, oszczędności ani rachunków bankowych. Lokal przy ul. [...] w G. jest częścią spółdzielni mieszkaniowej. Na miesięczne koszty utrzymania składają się: koszt mieszkania w wysokości 800 zł, wyżywienie - 700 zł, opłata za telefon 342 zł (załączono rachunek za czerwiec 2010r.). Co daje łącznie około 1.900 zł, który pokrywany jest przez 77-letniego ojca wnioskodawcy, który jest emerytem i obecnie mieszka w B.. Nadto wnioskodawca dołączył do pisma zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w G. z dnia 9 sierpnia 2010r., w którym zapisano, że jest zarejestrowany jako bezrobotny i nie jest uprawniony do żadnych świadczeń przysługujących bezrobotnym od dnia 30 marca 2009 r.. Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2010r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z dnia 25 sierpnia 2010r. A. B. wniósł sprzeciw. Zarządzeniem z dnia 23 września 2010 r. wnioskodawca został wezwany do nadesłania określonych dokumentów. A. B. do zarządzenia tego się nie zastosował. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwana dalej ustawą, stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 powyższej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§4). W rozpatrywanej sprawie A.B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1w/w ustawy - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym podkreślić trzeba, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przede wszystkim należy zauważyć, że nie wykonał ani zarządzenia referendarza sądowego z dnia 26 lipca 2010r., ani zarządzenia Sądu z dnia 23 września br., polemizując jedynie z zasadnością podjętych zarządzeń. Oświadczenie zaś zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego skarżącego. Budziło także wątpliwości. I tak wnioskodawca twierdzi, że jest wprawdzie osobą bezrobotną, ale jednocześnie ponosi koszty publikacji naukowych i literackich, które nie są niskie. Skąd bierze na to środki finansowe już strona nie wyjaśniła. Wątpliwości te miały zostać wyjaśnione w wykonaniu opisanych wyżej wezwań – poprzez nadesłanie m.in. zeznań podatkowych za 2008 r. i 2009 r., zestawienia ponoszonych miesięcznie wydatków przez wnioskodawcę i jego rodzinę wraz ze wskazaniem źródeł ich finansowania, kopii historii rachunków bankowych, lokat bankowych oraz kart kredytowych posiadanych przez wnioskodawcę za miesiące kwiecień, maj i czerwiec 2010r., informacji ze wskazaniem tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, w którym wnioskodawca zamieszkuje. Jednakże skarżący A.B. nie nadesłał żadnych dokumentów, gdy zaś w myśl art. 255 w/w ustawy - strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W ocenie Sądu okoliczności wskazane we wniosku, jak i w kolejnych pismach oraz zaświadczenie o zarejestrowaniu jako osoby bezrobotnej, nie są wystarczającym źródłem, w oparciu o które można by w pełni dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego, tym bardziej, że okoliczności wskazane przez wnioskodawcę budzą wątpliwości, których – poprzez niezastosowanie się do zarządzeń /wezwań/– wnioskodawca nie usnął. Wątpliwości takie rodzi przede wszystkim ponoszenie tak wysokich kosztów utrzymania (np. 342,25 zł za telefon), przy braku jakiegokolwiek dochodu wnioskodawcy. Należy zauważyć, że oceniając możliwość przyznania prawa pomocy, Sąd musiał rozważyć zarówno wysokość obciążeń finansowych, jakie strona jest zobowiązana ponieść na danym etapie postępowania, jak i sytuację materialną wnioskodawcy i w kontekście tego - możliwość ponoszenia przez nią kosztów sądowych. Oceniając zatem okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, w szczególności wysokie koszty miesięcznego utrzymania (1900 zł) oraz fakt, że koszty te wg twierdzeń skarżącego - pokrywane są przez 77-letniego emerytowanego ojca wnioskodawcy /brak dowodu o wysokości tejże emerytury/, Sąd doszedł do przekonania, że nie stanowią one podstawy uzasadniającej przyznanie stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Oznacza to, że wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy. Stąd orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi.