IV SO/Wr 12/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Ł. Ł. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy Czernica za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Wójtowi Gminy Czernica grzywnę w kwocie 200 (słownie: dwieście) złotych; II. zasądzić od Wójta Gminy Czernica na rzecz Ł. Ł. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie: Wnioskiem z 5 marca 2024 r. Ł. Ł. (dalej: strona) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie Wójtowi Gminy Czernica (dalej: organ) grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Uzasadniając żądanie, strona wskazała, że 7 lutego 2024 r. wniosła poprzez platformę e-PUAP, za pośrednictwem Wójta Gminy Czernica, skargę na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 11 stycznia 2024 r., a skarga ta nie została przekazana do Sądu. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że w związku z udzieleniem w dniu 12 lutego 2024 r. odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, strona w rozmowie telefonicznej z organem zadeklarowała, że skarga zostanie wycofana. Z tego powodu nie została przekazana do Sądu. Do pisma załączono skargę strony z 7 lutego 2024 r. wraz z odpowiedzią na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek strony o wymierzenie organowi grzywny zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Mając na uwadze, że przedmiotem niniejszej sprawy jest nieprzekazanie skargi z zakresu dostępu do informacji publicznej, w sprawie należało wziąć pod uwagę treść art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.), będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem, przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (por. postanowienie NSA z 11 stycznia 2011 r., I OZ 996/10, dostępne - podobnie jak wszystkie powołane niżej orzeczenia sądów administracyjnych - w CBOSA). Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca (mająca na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcja represyjna. Ta druga służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym, grzywna pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy administracji. W wymiarze indywidualnym ukarany organ administracji będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09 i postanowienie NSA z 11 maja 2012 r., I OZ 328/12). Wskazać należy, że powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi administracji grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarga została wniesiona do tut. Sądu za pośrednictwem organu w dniu 7 lutego 2024 r. (Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia nadesłane zarówno przez stronę - k. 18 akt sądowych, jak i organ – k. 37 akt sądowych; prezentata organu na wydruku skargi – k. 42 akt sądowych). Tym samym, zgodnie z treścią art. 21 pkt 1 u.d.i.p., organ powinien przekazać tę skargę do WSA we Wrocławiu w terminie 15 dni od jej wniesienia, tj. do 22 lutego 2024 r. Tymczasem – na co wskazują analiza urządzeń ewidencyjnych WSA we Wrocławiu oraz twierdzenia organu zawarte w odpowiedzi na wniosek – skarga strony została przekazana do tut. Sądu dopiero wraz z odpowiedzią na wniosek o wymierzenie grzywny, tj. 21 marca 2024 r. (Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia – k. 27 akt sądowych), a więc z niemal miesięcznym uchybieniem terminu na jej przekazanie. Jednocześnie Sąd wskazuje, że ewentualna słowna deklaracja strony o zamiarze cofnięcia skargi – podawana przez organ jak powód nieprzekazania skargi – nie zwalnia organu z obowiązku terminowego przekazania skargi do Sądu. To Sąd decyduje o skuteczności oświadczenia strony o cofnięciu skargi, w szczególności że w określonych okolicznościach może uznać cofnięcie skargi za niedopuszczalne (por. art. 60 p.p.s.a.). Zważywszy na opisane okoliczności, Sąd uznał wniosek strony za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości dwustu złotych. Określając wysokość grzywny w niniejszej sprawie, Sąd miał na względzie zarówno treść wniosku oraz charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność), okres uchybienia terminowi przekazania skargi (niemal miesiąc, przy czym z uwagi na skrócony termin na przekazanie skargi w sprawach z zakresu informacji publicznej, okres ten stanowi niespełna dwukrotne przekroczenie ustawowego terminu), jak również fakt, że dopiero działanie strony w postaci złożenia wniosku o wymierzenie grzywny zmotywowało organ do przekazania skargi Sądowi. W ocenie Sądu grzywna w ww. wysokości pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Z powyższych względów, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.