IV SO/Wr 13/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. B. w przedmiocie przyznania prawa pomocy postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia 5 maja 2014 r. adresowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu R. B. wniósł o ustanowienie dla jego osoby adwokata w celu sporządzenia skargi do sądu administracyjnego o stwierdzenie niezgodności aktu normatywnego, a to rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w Warszawie z 2003 r., dotyczącego organizacji wysyłania pism urzędowych w Z-K i A–Ś z Konstytucją lub ustawą. Według wnioskodawcy wskazane rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości jest niezrozumiałe dla niego , zaś wykonanie go przez więziennictwo i obciążanie skazanego kosztami wnoszonych skarg, powoduje zbyt dolegliwe skutki dla jego życia . Jednocześnie skarżący wniósł o umorzenie kosztów w związku z niniejszym postępowaniem z uwagi na brak środków finansowych i materialnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, które zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W tej sytuacji wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy należało zakwalifikować jako wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przed wszczęciem postępowania sądowego. W myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Przy czym przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., odnosi się do skargi wszczynającej postępowanie przed sądem administracyjnym. Z kolei bezzasadność skargi zachodzi wówczas, gdy obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie, bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej, wyklucza możliwość uznania żądania skarżącego. W każdym przypadku badanie merytorycznej zasadności skargi wniesionej do sądu administracyjnego zawsze poprzedza sprawdzenie jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności wniesienia skargi poprzez ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek jej odrzucenia w świetle art. 58 § 1 pkt 1 - 6 p.p.s.a. Natomiast skarga jest niedopuszczalna, jeżeli nie spełnia ustawowo określonych warunków odnośnie przedmiotu skargi, jej formy i treści. Analizując pod takim kątem przedmiotowy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał ,że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w przytoczonym art. 247 p.p.s.a. Skarżący złożył bowiem wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu wniesienia do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi o stwierdzenie niezgodności aktu normatywnego w postaci rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w Warszawie z 2003 r., dotyczącego organizacji wysyłania pism urzędowych w Z-K i A–Ś z Konstytucją lub ustawą. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...), przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 2 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowo-administracyjnych. Z kolei stosownie do art. 3 § 2 wskazanej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ściśle przez ustawę określonych, zaś sądy administracyjne nie są powołane do rozpoznawania spraw innych niż sądowo-administracyjne. Wynika to również z art. 184 Konstytucji RP, zgodnie z którym kontrolę sądową działalności administracji publicznej sprawuje Naczelny Sąd Administracyjny i inne sądy administracyjne oraz – w ograniczonym zakresie na ściśle określonych zasadach - sądy powszechne. W analizowanej sprawie skarżący domagał się od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w celu sporządzenia skargi, która - z uwagi na jej przedmiot- nie jest jednak dopuszczalna. Z przytoczonych wyżej regulacji wynika, że żaden przepis ustawy procesowej regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości rozstrzygnięcia przez wojewódzki sąd administracyjny w przedmiocie wniosku o wyjaśnienie lub wskazanie przepisów prawa, a tym bardziej nie jest uprawniony do orzekania o niekonstytucyjności przepisu prawa rangi ustawowej. Organem, który orzeka w sprawach zgodności ustaw z Konstytucją (art. 188 pkt 1 Konstytucji) jest Trybunał Konstytucyjny. Sąd administracyjny ocenia bowiem zasadność zastosowania określonych przepisów prawa oraz dokonuje ich interpretacji wyłącznie w związku z rozpoznawaniem skarg wnoszonych na skonkretyzowane akty lub bezczynność organów administracji - mieszczące się w wskazanym wyżej katalogu, określonym w przepisie art. 3 § 2 p.p.s.a. Z tych względów skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 247 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.