IV SO/Wr 14/18

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w przed wszczęciem postępowania sądowego dotyczącego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] z dnia [...] r. nr [..] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący złożył na urzędowym formularzu (nadanym w urzędzie pocztowym 19 marca 2018 r.) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w osobie P. T., który posiada kancelarię w miejscowości zamieszkania strony. We wniosku tym podał, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej decyzji SKO w [...] z dnia [..] nr [..] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego. Wniosek ten wpłynął do Sądu w dniu 22 marca 2018 r. i został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowego dotyczącego opisanej wyżej decyzji SKO. We wniosku tym podał, że jego sytuacja finansowa i rodzinna nie uległa zmianie i jest taka sama jak we wniosku z dnia 1 marca 2018 r. o zwolnienie od kosztów sądowych. W tym miejscu wskazać należy, iż wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wpłynął do Sądu w dniu 13 kwietnia 2018 r. wraz ze skargą na wspomnianą wyżej decyzję i odpowiedzią organu na skargę, która została zarejestrowana pod sygnatura akt IV SA/Wr 194/18. W związku z powyższym przy rozpoznaniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu wzięto pod uwagę dane zawarte w rozpoznawanym wniosku jak i dane zawarte w odrębnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych znajdującym się w aktach sprawy o sygn. IV SA/Wr 194/18, w której zarejestrowano skargę na wspomnianą decyzję SKO. W niniejszej sprawie pismem referendarza sądowego z dnia 28 marca 2018 r., które zostało wysłane pod błędny adres i późniejszym pismem z dnia 12 kwietnia 2018 r. wezwano stronę do nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących aktualnej sytuacji dochodowej strony. Mimo, że to drugie pismo skarżący odebrał w dniu 18 kwietnia i nie udzielił na nie odpowiedzi, to jednak wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych złożył decyzję urzędu pracy, z której wynika, że od dnia [..] jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku w kwocie [..] zł w okresie pierwszych 90 dni, a po ich upływie w kwocie [..] zł. Skarżący w rozpoznawanym wniosku podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, co potwierdzają akta administracyjne sprawy o sygn. IV SA/Wr 194/18 oraz że płaci alimenty w wysokości [..] zł i do dyspozycji pozostaje mu niska kwota [..] zł. Z aktach tych wynika, że w ubiegłym roku w październiku czynsz wyniósł [..] zł, gaz [..] zł, prąd [...] zł. Skarżący podał, że nie posiada domu ani mieszkania oraz oszczędności, wierzytelności, przedmiotów i papierów wartościowych. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, który został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie tego prawa przed wszczęciem postępowania sądowego. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. W myśl art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek o prawo pomocy został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowego, o którym mowa w art. 243 p.p.s.a., skoro postępowanie sądowe w myśl art. 50 § 1 p.p.s.a. wszczyna wniesienie skargi, którą zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. wnosi się do sądu za pośrednictwem organu administracji, a w niniejszej sprawie rozpoznawany wniosek został wniesiony bezpośrednio do Sądu przed wpłynięciem skargi. Mając na uwadze wysokość niskiego zasiłku dla osób bezrobotnych i wysokość wydatków związanych z utrzymaniem oraz brak majątku, przyjąć należy, iż strona skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Oceny tej nie zmienia fakt, że ze wspomnianych akt administracyjnych wynika, iż skarżący zawarł umowę o pracę na okres próbny [...] miesięcy, skoro okres trwania tej umowy upłynął, a wynagrodzenie było przyznane w wysokości odpowiadającej najniższemu wynagrodzeniu. Z tych względów należało przyznać stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. W myśl zaś art. 243 § 3 p.p.s.a. jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. Ponadto stosownie do art. 253 § 1 p.p.s.a. o wyznaczenie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej, rady okręgowej izby radców prawnych, Krajowej Rady Doradców Podatkowych lub Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, doręczając postanowienie o przyznaniu prawa pomocy. Na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 253 § 1 p.p.s.a. Sąd zwróci się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie pełnomocnika dla strony skarżącej wraz z informacją, że strona we wniosku o prawo pomocy, na podstawie art. 243 § 3 p.p.s.a., wniosła o wyznaczenie dla niej konkretnego, wymienionego wyżej, adwokata. Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony wraz ze skargą zarejestrowaną pod sygn. akt IV SA/Wr 194/18 będzie podlegał odrębnemu rozpoznaniu w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 194/18. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.