IV SO/Wr 14/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.M. o wymierzenie grzywny Staroście Powiatu Strzelińskiego za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Staroście Powiatu Strzelińskiego grzywnę w kwocie 300 (słownie: trzysta) złotych; II. zasądzić od Starosty Powiatu Strzelińskiego na rzecz J. M. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 14 marca 2024 r. J. M. (dalej: strona, skarżący, wnioskodawca) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie Staroście Powiatu Strzelińskiego (dalej: organ, Starosta) grzywny (w wysokości nie mniejszej niż 1% maksymalnego wymiaru za każdy pełny tydzień opóźnienia) za nieprzekazanie Sądowi skargi z dnia 22 lutego 2024 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że w dniu 22 lutego 2024 r. złożyła skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 20 grudnia 2023 r., jednak skarga ta nie została przekazana do Sądu w ustawowym terminie. Wnioskodawca zaznaczył, że z orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, iż dla wymierzenia organowi grzywny nie mają znaczenia przyczyny nieprzekazania skargi sądowi. Okoliczności stanowiące podstawę naruszenia terminu mogą mieć jedynie wpływ na ustalenie wysokości grzywny. Jednocześnie obowiązek przekazania sądowi skargi istnieje niezależnie od tego czy organ uznaje, że skarga nie jest zasadna. W konsekwencji skarżący uznał, że organ pozostaje w zwłoce z powodu nieprzekazania skargi. Zdaniem wnioskodawcy, proponowany przez niego wymiar grzywny w wysokości 1% jest racjonalny, gdyż maksymalna wysokość grzywny może być zasądzona dopiero po około dwóch latach, co w przypadku informacji publicznej jest olbrzymim opóźnieniem. W piśmie z dnia 15 maja 2024 r. Starosta wniósł m.in. o oddalenie - jako bezprzedmiotowego - wniosku o wymierzenie grzywny wskazując, że informacja, o którą wnioskował skarżący, została mu udostępniona zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku. Organ wskazał, że akta sprawy (w wersji papierowej) przekazał do Sądu w dniu 18 marca 2024 r. Starosta podkreślił, że przekroczenie 15-dniowego terminu na przekazanie skargi wraz z aktami było nieznaczne i wynikało z błędnego przyjęcia, że termin ten wynosi 30 dni. Z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 20 grudnia 2023 r. (w postaci kserokopii dokumentu) została przekazana przez organ do tutejszego Sądu wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi sprawy w dniu 19 marca 2024 r. (data stempla pocztowego) i została zarejestrowana pod sygn. akt IV SAB/Wr 254/24. W sprawie tej, w odpowiedzi na dwukrotne wezwania Sądu, organ nadesłał w dniu 15 maja 2024 r. oryginał skargi w formie dokumentu elektronicznego oraz elektronicznie uwierzytelnioną kopię odpowiedzi na skargę. W piśmie procesowym z dnia 22 kwietnia 2024 r. skarżący podtrzymał w pełni wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Wnioskodawca wskazał, że organ nie przekazał jego skargi w wymaganej przepisami formie do dnia 15 maja 2024 r., a przesłana przez Starostę skarga nie zawiera weryfikacji podpisu strony, którym opatrzony był plik przesłany do organu w dniu 22 lutego 2024 r. W związku z powyższym, nie można jednoznacznie stwierdzić czy Starosta dopełnił obowiązku przekazania oryginału skargi. Skarżący podkreślił, że termin na przekazanie skargi upłynął w dniu 8 marca 2024 r., a najwcześniejsza data realizacji obowiązku to 15 maja 2024 r. Oznacza to, że opóźnienie wyniosło prawie 10 tygodni, czyli było 5 razy dłuższe niż ustawowy termin. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek strony o wymierzenie organowi grzywny zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 54 § 1 u.p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 u.p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 55 § 1 u.p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 u.p.p.s.a. Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 u.p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 u.p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępne w bazie orzeczeń NSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z tym, że przedmiotem niniejszej sprawy jest nieprzekazanie skargi z zakresu dostępu do informacji publicznej, należało wziąć pod uwagę treść art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.), będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do u.p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Podkreślić należy, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 u.p.p.s.a., ma charakter mieszany dyscyplinująco-restrykcyjny. Ma ona bowiem na celu, oprócz dyscyplinowania organu, stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Czynność przekazania skargi do sądu administracyjnego jest czynnością z zakresu postępowania sądowego w sprawie sądowoadministracyjnej i ma istotny wpływ na sprawność tego postępowania. Jakkolwiek powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny - kwestia ta jak i wysokość grzywny pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego (z zastrzeżeniem maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.) - to przekroczenie terminu na przekazanie skargi sądowi administracyjnemu warunkuje wymierzenie organowi grzywny, bowiem wyłączną przesłanką orzeczenia takiego środka wobec organu jest uchybienie ustawowemu terminowi przekazania dokumentacji do sądu administracyjnego. Sąd nie może przy tym zadziałać w tej kwestii z urzędu, bez stosownego wniosku skarżącego. W okolicznościach faktycznych sprawy nie ulega wątpliwości, że Starosta nie wywiązał się z ustawowego obowiązku przekazania do sądu administracyjnego skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami w terminie określonym w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Jak wynika z przedłożonego przez wnioskodawcę do akt sprawy urzędowego poświadczenia przedłożenia, skarga została wniesiona przez stronę do organu w dniu 22 lutego 2024 r. Tym samym, zgodnie z treścią art. 21 pkt 1 u.d.i.p., organ powinien był przekazać skargę do Sądu w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania, tj. najpóźniej w dniu 8 marca 2024 r., czego jednak nie uczynił. Skarga (w postaci kserokopii dokumentu) została przekazana przez Starostę do tutejszego Sądu wraz z odpowiedzią na skargę (sporządzoną w formie papierowej) oraz aktami administracyjnymi sprawy dopiero w dniu 19 marca 2024 r. (data stempla pocztowego). W odpowiedzi na dwukrotne wezwania Sądu, organ nadesłał w dniu 15 maja 2024 r. (tj. z prawie dziesięciotygodniowym opóźnieniem) oryginał skargi w formie dokumentu elektronicznego podpisanego podpisem kwalifikowanym oraz elektronicznie uwierzytelnioną kopię odpowiedzi na skargę. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał wniosek strony za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości trzystu złotych. Określając wysokość grzywny, Sąd miał na uwadze treść wniosku, charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność) oraz okres zwłoki organu. Skarga wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy zostały bowiem przekazane dopiero wskutek złożenia przez stronę wniosku o wymierzenie organowi grzywny i to (pierwotnie) w formie papierowej, pomimo że organ zobowiązany był przesłać do Sądu oryginał skargi za pośrednictwem platformy e-PUAP w takiej formie, w jakiej ją otrzymał, a odpowiedź na skargę sporządzić w formie elektronicznej, podpisanej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym. Sąd wziął jednak pod uwagę podniesioną przez Starostę w piśmie z dnia 15 maja 2024 r. okoliczność, że nieprzekazanie skargi w terminie było niezamierzone i wynikało z błędnego przyjęcia przez organ, że przekazanie skargi ma nastąpić w terminie, o którym mowa w art. 54 § 2 u.p.p.s.a. W ocenie Sądu grzywna w ww. wysokości pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Z powyższych względów, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 u.p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 u.p.p.s.a.