IV SO/Wr 15/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.) Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 września 2013 r. sprawy z wniosku P. W. o wymierzenie Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej we W. grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: wymierzyć Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej we W. grzywnę w kwocie 5000 zł (pięć tysięcy) złotych. Pismem z dnia 23 lipca 2011 r. wniesionym bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu P.W. złożył skargę na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W. z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Przedmiotową skargę – zarejestrowaną pod sygn. akt IV KO 63/11 - jako niewłaściwie wniesioną bezpośrednio do sądu administracyjnego przekazano ( wraz z załącznikami) w dniu 27 lipca 2011 r. Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej we W. , który potwierdził jej odbiór w dniu 28 lipca 2011 r. Wnioskiem z dnia 27 maja 2013 r. P. W. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej we W. za nieprzekazanie jego skargi z dnia 23 lipca 2011 r. z tym uzasadnieniem, że skarga ta wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi nie została przekazana w terminie 30 dni do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wnioskodawca twierdził również, że pomimo upływu 21 miesięcy organ nie przekazał sądowi skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt administracyjnych sprawy, co uniemożliwiło wyznaczenie posiedzenia i rozpoznania sprawy. Pismem z dnia 26 lipca 2013 skarżący sprecyzował wniosek w zakresie wysokości grzywny, domagając się wymierzenia jej w kwocie 30 000 zł. Według skarżącego powołane przez organ okoliczności dotyczące przyczyn opóźnienia i nawału pracy pełnomocnika są całkowicie bez znaczenia, gdyż nie mogą być przerzucanego na niego negatywne konsekwencje braku właściwej organizacji pracy organu. W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej we W.wniósł o jego oddalenie lub odrzucenie, albowiem skarga dotyczy sprawy nie mającej charakteru sprawy sądowo-administracyjnej. Jednocześnie organ przyznał, że jego pełnomocnik ponosi osobistą odpowiedzialność za fakt nieprzekazania sądowi skargi skarżącego z dnia 26 lipca 2011 r. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W. nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...]. Z kolei wyjaśniając okoliczności nieprzekazania sądowi przedmiotowej skargi organ powołał się na odnalezione materiały archiwalne, z których wynika, że skargę z 23 lipca 2011 r. organ otrzymał od skarżącego w dniu 27 lipca 2011 r. i w tym samym dniu zwrócił ją skarżącemu, albowiem nie była podpisana przez niego. Jednocześnie w dniu 28 lipca 2011 r. organ otrzymał z sądu inny egzemplarz skargi skarżącego, jako mylnie skierowanej. Akta podręczne dotyczącej skargi skarżącego wraz z projektem odpowiedzi na skargę przez pomyłkę zostały wpięte do zespołu innych akt archiwalnych spraw już zakończonych. Według organu jest to główna przyczyna braku odpowiedzi na skargę , za co osobistą odpowiedzialność ponosi pełnomocnik organu , który w tym czasie występował w imieniu jednostek organizacyjnych Służby Więziennej z D. Ś. w ponad 200 różnego rodzaju postępowaniach sądowych i innych sprawach. Stąd przez niezamierzoną pomyłkę i w nawale wielu innych obowiązków nie udzielono wówczas odpowiedzi na skargę skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)(dalej zwanej ustawą p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Z regulacji tej nie wynika, że to organ administracji publicznej jest adresatem skargi , a zatem do jego kompetencji nie należy ocena dopuszczalności skargi lub jej zasadność. Organ ten, zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a., przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej do tego obowiązku skutkuje tym, że na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialno-prawną przesłanką orzeczenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Jednakże sformułowanie "Sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. A zatem, co należy podkreślić- wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, niezależnie od stopnia zawinienia organu. W rozpoznawanej sprawie zachodzą okoliczności odpowiadające dyspozycji przepisu art. 55 ustawy. Z materiału aktowego, a mianowicie ze zwrotnego poświadczenia odbioru, znajdującego się w aktach tutejszego Sądu o sygn. akt IV KO 63/11 wynika, że skarga strony z dnia 23 lipca 2011 r. adresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęła do organu w dniu 28 lipca 2011 r., co oznacza, że termin do przekazania skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę minął w dniu 28 sierpnia 2011 r. Tymczasem, wskazana wyżej dokumentacja, wpłynęła do Sądu w dniu 9 lipca 2013 r. Przy czym obowiązki , o których mowa w art.54 § 2 p.p.s.a. nie zostały wykonane w całości , gdyż odpowiedź na skargę została przekazana dopiero na wezwanie tutejszego sądu w dniu 20 sierpnia 2013 r. A zatem złożona przez skarżącego skarga "dotarła" do sądu administracyjnego z przekroczeniem ustawowego terminu o ponad 22 miesiące. Powyższe okoliczności uzasadniają stwierdzenie, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. instytucja wymierzenia grzywny ma na celu przede wszystkim wyegzekwowanie od organu administracji wypełnienia przezeń obowiązków procesowych , o jakich mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Obok funkcji dyscyplinującej polegającej na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, gdy organ nie dopełnił obowiązku przesłania ich w ustawowym terminie skargi, występuje dodatkowo także funkcja represyjna grzywny. Ta funkcja znajduje uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a którego realizacja napotyka przeszkodę w razie niedopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 roku, II GPS 3/09. ONSA/WSA 2010/1/2). Niezależnie od tego instytucja wymierzenia grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną, bowiem ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszenia prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i inne organy. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność, że organ nie wykonał w terminie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a , gdyż przekazanie akt sprawy nastąpiło z uchybieniem terminu. Samo jednak wykonanie obowiązku, określonego we wskazanym przepisie nie uzasadnia odstąpienia od wymierzenia grzywny. Nie ma, co prawda, już potrzeby wymierzania grzywny w celu zdyscyplinowania organu do wykonania obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, gdy organ wykonał ten obowiązek. Należy jednak zważyć, że obowiązek ten został wykonany ze znacznym uchybieniem terminu. Wymierzona grzywna stanowi więc sankcję za naruszenie podstawowego prawa do rozpatrzenia sprawy sądowoadministracyjnej bez nieuzasadnionej zwłoki. W zakresie wymiaru grzywny, którą można orzec za niewypełnienie przez organ administracji publicznej obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. unormowanie art. 55 § 2 p.p.s.a. odsyła do przepisu art. 154 § 6 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jak wynika z portalu informacyjnego Głównego Urzędu Statystycznego przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2012 r. wynosiło 3521,67 złotych. Mając na uwadze wysokość tej kwoty Sąd uznał, że w badanej sprawie adekwatne do stopnia zaniedbania obowiązków przez organ jest wymierzenie grzywny w wysokości wskazanej w sentencji orzeczenia, albowiem czas, jaki upłynął od wniesienia skargi był znaczny. Z treści nadesłanej przez organ odpowiedzi na wniosek o ukaraniu grzywną wynika wprost, co było przyczyną nie przekazania skargi w terminie przewidzianym art. 54 § 2 p.p.s.a. Jednak organ, który dopuszcza się naruszenia obowiązku, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie nie może zasłaniać się popełnionymi przez jego pełnomocnika niezawinionymi błędami lub przyczynami natury organizacyjnej. W związku z tym biorąc pod uwagę czas jaki upłynął od daty wpływu do tutejszego Sądu skargi strony i wniesienie jej wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na nią z przekroczeniem ustawowego terminu o ponad 22 miesiące , uzasadnia wymierzenie grzywny w wysokości 5000 zł. W ocenie Sądu taka kwota grzywny stanowić będzie sankcję na tyle dotkliwą, że zapobiegnie w przyszłości nie wywiązywaniu się przez organ z obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. Z powyższych względów na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.