IV SO/Wr 16/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w Wydziale IV w dniu 13 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku: K.S. o wymierzenie grzywny Wojewodzie Dolnośląskiemu za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w kwocie 500 (słownie: pięćset) złotych; II. zasądzić od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz K.S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 5 lutego 2024 r. K. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek o wymierzenie grzywny Wojewodzie Dolnośląskiemu za nieprzekazanie Sądowi jej skargi z dnia 10 kwietnia 2023 r. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2023 r. o sygn. akt III SAB/Wr 1049/22. Podkreślała, że po wniesieniu skargi organ nie udzielił jej jakiejkolwiek odpowiedzi wobec czego pismami z dnia 16 i 25 lipca 2023 r. ponownie wysłała do Sądu skargi o tej samej treści. Odpowiedź organu otrzymała dopiero w dniu 16 października 2023 r., z naruszeniem 30 dniowego terminu rozpoznania sprawy. Domagała się wszczęcia postępowania sądowego i nałożenia na organ kary w wysokości wskazanej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zarządzeniem z dnia 9 kwietnia 2024 r. Sąd przekazał organowi wniosek skarżącej o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę i wyznaczył 7 dniowy termin do udzielenia odpowiedzi. Wezwanie to mimo skutecznego doręczenia w dniu 10 kwietnia 2024 r. (k. 11 akt sądowych) pozostało bez odpowiedzi. Kolejnym zarządzeniem z dnia 27 maja 2024 r. ponowiono wezwanie organu wzywające o udzielenie odpowiedzi na wniosek. Pomimo skutecznego doręczenia wezwania w dniu 27 maja 2024r. (k.22) organ nie dopełnił wskazanej czynności procesowej. Do dnia wydania niniejszego postanowienia organ nie nadesłał odpowiedzi na wniosek oraz niezbędnej w sprawie dokumentacji w tym skargi strony z dnia 10 kwietnia 2023 r. na niewykonanie opisanego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył, co następuje Zgodnie art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Zapis § 2 (zdanie pierwsze) ww. regulacji stanowi zaś, organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Istotny w sprawie jest przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. zawierający środek dyscyplinujący organ w razie niedochowania wspomnianych wymogów. Stanowi on, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Jak wynika z utrwalonych już w tym zakresie poglądów orzecznictwa grzywna wymierzana w trybie art. 55 p.p.s.a. spełnia nie tylko funkcję dyscyplinującą, ale także represyjną i prewencyjną w stosunków do organów administracji (por. uchwała podjęta w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 3 listopada 2009 r., w sprawie o sygnaturze akt II GPS 3/ 09, opublikowanej w zbiorze urzędowym ONSiWSA nr 1 z 2010 r., poz. 2). Powyższe oznacza, że sąd może zastosować ten środek w każdym przypadku naruszenia przez organ obowiązków wskazanych w art. 54 p.p.s.a. Poza tym zgodnie z poglądem wyrażonym w kolejnej uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2024 r. sygn. akt II OPS 1/23, (dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA) dopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), w sytuacji, gdy skarga, która nie została przekazana przez ten organ do sądu administracyjnego, jest niedopuszczalna. Opisane poglądy wskazują na charakter omawianej regulacji mającej na celu zobligowanie organu do wykonania ciążących na nim obowiązków oraz zapobiegania w przyszłości podobnym naruszeniom prawa. Zaniechanie organu uderza bowiem w podstawowe prawo jednostki, prawo do sądu, mające umocowanie konstytucyjne. Stąd każdy przejaw takiego zaniechania winien być przez sąd zbadany i właściwe oceniony, przy czym inicjatywa do uruchomienia takiej procedury spoczywa na stronie skarżącej. Jednocześnie użyty w omawianym przepisie zwrot "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Rozstrzygnięcie wniosku strony o zastosowanie sankcji przewidzianej w komentowanym przepisie powinno być poprzedzone dokładnym zbadaniem okoliczności sprawy, a zwłaszcza ustaleniem przyczyn uchybienia terminowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. (podobnie W. Sawczyn, Środki dyscyplinowania administracji publicznej w prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010, s. 204). Przenosząc opisane uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy dostrzec trzeba, że pomimo dwukrotnych wezwań organu nie zareagował on w jakikolwiek sposób i nie wypełnił nałożonych prawem obowiązków. Do dnia wydania niniejszego postanowienia do Sądu nie wpłynęła odpowiedź organu na wniosek ani też akta sprawy i skarga strony z dnia 10 kwietnia 2023 r. Tym samym bezspornym jest, że organ nie wypełnił nałożonego na niego obowiązku, nie wyjaśnił też przyczyny zwłoki w realizacji obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Jak wskazano przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny, to oddano uznaniu Sądu. Oznacza to, że poza wskazanymi już przyczynami opieszałości organu Sąd przy ocenie wymierzenia grzywny winien wziąć pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, w tym także czas jaki upłynął od wniesienia skargi. Jak wskazano organ nie zareagował w żaden sposób na pisma Sądu. Co więcej Sądowi z urzędu znany jest fakt, że skarżąca wniosła bezpośrednio do Sądu skargę datowaną na 10 kwietnia 2023 r. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2023 r. o sygn. akt III SAB/Wr 1049/22. Pismem z dnia 23 stycznia 2024 r. Sąd przesłał skargę organowi w celu udzielenia odpowiedzi na skargę i nadesłania akt sprawy (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt III DK/Wr 20/23). Organ pouczono wówczas o treści art. 55 § 1 p.p.s.a. Organ nie odpowiedział na ww. wezwanie. Jeszcze przed przekazaniem skargi organowi w dniu 7 września 2023 r. Skarżąca złożyła wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie jej skargi z dnia 10 kwietnia 2023 r. na niewykonanie wskazanego już wyroku z dnia 26 lutego 2023 r. (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt III SO/Wr 13/23). W toku tego postępowania Sąd także wyzywał organ do udzielenia odpowiedzi na wniosek Strony – bezskutecznie. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2024 r. Sąd odrzucił wniosek, gdyż Strona nie wniosła należnego wpisu od wniosku. Powyższe okoliczności zostały przedstawione celem wykazania bezczynności organu w realizacji obowiązku, którego nie dopełnił do dnia wniesienia niniejszego wniosku. Nie budzi zatem wątpliwości, że ziściły się warunki uzasadniające wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi strony z dnia 10 kwietnia 2023 r. wraz z aktami sprawy. Organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie Sądu, a tym samym nie przedstawił żadnej argumentacji usprawiedliwiającej (ewentualnie) niewypełnienie przez niego obowiązku przekazania skargi, która mogłaby podlegać ocenie Sądu. Powyższe uzasadniało orzeczenie grzywny we wskazanej w sentencji kwocie. Przy jej wymiarze Sąd uwzględnił też okoliczność kilkakrotnych bezskutecznych wezwań organu o nadesłanie odpowiedzi na skargę strony z dnia 10 kwietnia 2023 r. Końcowo odnosząc się do twierdzeń zawartych we wniosku wszczynającym niniejsze postępowanie, że Strona uzyskała odpowiedź na pisma z dnia 16 i 25 lipca 2023 r. Sądowi z urzędu wiadome jest, że zostały one przypisano sprawy o sygn. akt III SAB/Wr 427/23 ze skargi na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie wydania karty pobytu. Jednocześnie Sąd informuje, że zgodnie z art. 55 § 2 p.p.s.a., jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi żadnych wątpliwości. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 i 205 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.