IV SO/Wr 19/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 sierpnia 2013 r. sprawy z wniosku T.L. o wymierzenie grzywny Rektorowi Wyższej Szkoły Menedżerskiej w J. G. za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Rektorowi Wyższej Szkoły Menedżerskiej w J. G. grzywnę w kwocie 2000 (słownie: dwa tysiące) złotych; II. zasądzić od Wyższej Szkoły Menedżerskiej w J. G. na rzecz skarżącego T. L. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 2 lipca 2012 r. T. L., dalej skarżący, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012r., poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wniósł o wymierzenie Rektorowi Wyższej Szkoły Menedżerskiej w J. G. grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Postanowieniem z dnia 21 marca 2013 r. (sygn.. akt IV SO/Wr 18/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wymierzył Rektorowi Wyższej Szkoły Menedżerskiej w J. G. grzywnę za nieprzekazanie skargi w kwocie 1000 zł. Pismem z dnia 14 czerwca 2013 r. skarżący, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., złożył ponowny wniosek o wymierzenie Rektorowi tej Szkoły grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wniosku podał, że w dniu 23 stycznia 2012 r. wniósł do Rektora uczelni wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej przyznawania pomocy materialnej dla studentów i doktorantów ze środków pochodzących z budżetu państwa. Podniósł, że na jego wniosek organ nie odpowiedział, zatem w dniu 23 marca 2012 r. złożył do organu wezwanie do usunięcia bezczynności poprzez załatwienie wniosku. W związku z brakiem odpowiedzi na to pismo, w dniu 9 maja 2012 r., złożył, za pośrednictwem organu, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wobec nieprzekazania Sądowi skargi w dniu 11 czerwca 2012 r. wezwał organ do przekazania skargi. Wskazał, że organ pomimo postanowienia Sądu z dnia 21 marca 2013 r. pozostał bezczynny w przekazaniu skargi do Sądu. Po przesłaniu wniosku Rektorowi, do dnia wydania postanowienia nie udzielił on odpowiedzi na wniosek strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie grzywny jest zasadny. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Mając jednak na uwadze charakter prawa dostępu do informacji publicznej jako publicznego prawa podmiotowego gwarantowanego m.in. w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawodawca w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.) zwiększył gwarancje procesowe nadania biegu sprawie i skrócił przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. termin do 15 dni. Wniosek o wymierzenie grzywny, rozpatrywany w niniejszej sprawie, dotyczy nieterminowego wykonania obowiązku przekazania do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami w sprawie dostępu do informacji publicznej, a więc ustalenia terminowości wykonania tego obowiązku należy dokonać mając na względzie wskazany w ustawie o dostępie do informacji publicznej termin piętnastodniowy. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Rozpoznając złożony w niniejszej sprawie wniosek należy w pierwszej kolejności rozważyć dopuszczalność powtórnego wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za dalsze niewywiązywanie się z obowiązków wynikających z art. 54 § 2 tej ustawy. Powyższą kwestię wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt I OZ 418/12 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozważaniach zawartych w uzasadnieniu postanowienia NSA podniósł, cyt: "Ponowny wniosek o wymierzenie grzywny organowi w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., nie może być uznany za niedopuszczalny w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 4 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a., tylko dlatego, że grzywna ta została organowi już raz wymierzona, skoro organ nadal nie wywiązuje się z obowiązków określonych w art. 54 § 2 powołanej ustawy. Nie zachodzi w takiej sprawie stan tzw. powagi rzeczy osądzonej. Przedmiotem kolejnego wniosku jest dalsza opieszałość organu, która nie stanowiła przedmiotu pierwotnego rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. Chodzi także o fakt, że brak możliwości skutecznego złożenia w takiej sytuacji kolejnego wniosku uniemożliwiałby skarżącemu realizację prawa do sądu, który ma rozpoznać wniesioną skargę w rozsądnym terminie, podczas gdy organ nadal nie przekazuje jej sądowi. Takie działania utrudniałyby również pracę i działanie sądu, który zostałby pozbawiony instrumentów do realizacji prawa do sądu i rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie. Ponadto treść art. 171 p.p.s.a. wskazuje, że res iudicata to moc prawna prawomocnego orzeczenia co do istoty sprawy, a więc orzeczenia materialnego. Sprawy z wniosku o wymierzenie grzywny nie mają charakteru rozstrzygnięć merytorycznych, a jedynie dotyczą wymierzenia grzywny za nierespektowanie obowiązku i terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy. Tym samym tylko przyjęcie dopuszczalności ponownego złożenia wniosku o wymierzenie grzywny czyni realnym prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie dla strony, jak i prawo do sądu. W przeciwnym razie ani skarżący ani sąd nie miałby realnych instrumentów zmuszających do przekazywania skarg kierowanych do sądu. Jeśli zatem pierwsza grzywna nie przynosi skutku, to dalsza zwłoka organu, stanowiąca nowy element faktyczny winna umożliwiać skarżącemu domaganie się ponownie wymierzenia organowi kary, tym razem bardziej dotkliwej finansowo." Sąd orzekający w niniejszej sprawie zaprezentowany pogląd w pełni podziela. Skarga T. L. wpłynęła do Rektora Wyższej Szkoły Menedżerskiej w J. G. w dniu 9 maja 2012 r., co wynika z akt sprawy IV SO/Wr 18/12. Nie budzi również wątpliwości, iż do dnia rozpoznania niniejszego wniosku, pomimo uprzednio wymierzonej grzywny i upływu ponad 15 miesięcy od dnia wniesienia skargi, organ nie przekazał do Sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W zaistniałej sytuacji wniosek strony skarżącej należało uznać za uzasadniony, bowiem bez wątpienia Rektor wymienionej Szkoły nie wypełnił ciążącego na nim z mocy art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązku, a tym samym zachodzą przesłanki określone w art. 55 § 1 p.p.s.a. przemawiające za koniecznością ponownego wymierzenia grzywny. Rozstrzygając o wymiarze grzywny Sąd wziął pod uwagę fakt, że organ nie wykonał przewidzianego w ustawie obowiązku, a ukaranie grzywną w wysokości 1.000 zł nie odniosło zamierzonego skutku. Pomimo upływu ponad miesiąca od doręczenia prawomocnego postanowienia Sądu (data doręczenia: 23 czerwca 2013 r.) o ukaraniu grzywną w sprawie o sygn. akt IV SO/Wr 18/12, Rektor Szkoły nie przesłał Sądowi skargi i akt przedmiotowej sprawy. Istotne jest również to, że organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek strony skarżącej i nie wyjaśnił przyczyn niedopełnienia obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 cytowanej ustawy. Poza wskazanymi wyżej okolicznościami, ustalając wysokość wymierzonej grzywny, Sąd uwzględnił również szczególny przedmiot sprawy (dostęp do informacji publicznej) oraz związany z nim skrócony termin wykonania ciążącego na organie obowiązku przekazania skargi, mający na celu stosunkowo szybkie rozpoznanie sprawy przez Sąd. Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.