IV SO/Wr 2/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Julia Szczygielska po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. R. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 lipca 2013 r. odrzucającego zażalenie Z. R. na odmowę dokonania czynności procesowych i publikacji postanowienia w sprawie z wniosku Z. R. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy postanawia: odrzucić skargę. W dniu 2 stycznia 2013 r. skarżący Z. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek o wymierzenie grzywny Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej we W., w maksymalnej ustawowo wysokości, za nieprzekazanie Sądowi skargi z dnia 16 listopada 2012 r. w ustawowym terminie 30-tu dni w trybie art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi złożonej w siedzibie organu administracyjnego na decyzję ostateczną Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., Działu Świadczeń Sekcja Dodatków Mieszkaniowych nr[...]., o odmowie zmiany decyzji z dnia [...]w oparciu o art. 154 k.p.a. oraz zawartego w piśmie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w związku z błędnym pouczeniem, co do środka zaskarżenia. W odpowiedzi na powyższy wniosek, Dyrektor MOPS we W. stwierdził, że z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, na okoliczność w/wym. wniosku wynika, że faktycznie nastąpiło uchybienie obowiązkowi, o którym mowa w art. 54 § 2 cytowanej ustawy. Dyrektor MOPS podkreślił, że nie był w posiadaniu informacji o wpłynięciu do MOPS skargi z dnia 16 listopada 2012 r. Skarga ta wpłynęła i została zarejestrowana w siedzibie komórki organizacyjnej MOPS - Działu Świadczeń, która mieści się pod innym adresem niż siedziba Ośrodka, w której urzęduje Dyrektor. Ze sprawą nie został zapoznany Dyrektor MOPS, w związku z czym przedmiotowa skarga nie została zadekretowana na konkretnego pracownika lub komórkę odpowiedzialną za załatwienie tej skargi. Nadto podkreślono, że decyzja na którą Z. R. złożył w dniu 16 listopada 2012 r. w Dziale Świadczeń tut. Ośrodka skargę do WSA, nie funkcjonuje już w obrocie prawnym, ponieważ została wyeliminowana przez orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławcze we W. z dnia [...]. Nie jest to w ocenie strony przeciwnej okoliczność usprawiedliwiająca do uchybienia wskazanemu na wstępie obowiązkowi, jednak sytuacja ta mimo wszystko nie pociąga za sobą ujemnych skutków dla Z. R. lub naruszenia jego interesu prawnego. W załączeniu przekazano oryginał skargi Z. R. z dnia 16 listopada 2013 r. oraz oryginały akt sprawy, które ze względu na toczące się w czasie wpływu tej skargi do MOPS - przed organem wyższej instancji postępowania: odwoławczego oraz w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, zostały zwrócone do MOPS dopiero w dniu 16 stycznia br. Zarządzeniem z dnia 18 lutego 2013 r. sędzia sprawozdawca skierowała sprawę na rozprawę. W pismach z dnia 19 i 22 kwietnia 2013 r. skarżący wniósł "skargę na skład sędziowski". Powyższe pisma zostały włączone do akt sprawy. Zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2013 r. Przewodniczący Wydziału wyznaczył termin rozprawy na dzień 2 lipca 2013 r. W dniu 11 czerwca 2013r. skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem tut. Sądu skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki , wnosząc m. innymi o zwolnienie z kosztów sądowych – opłaty stałej wynikającej z art.17 ust.1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. W tym samym dniu skarżący złożył w tut. Sądzie wniosek o przyznanie prawa pomocy , podając w rubryce oznaczonej pkt.3.5 "Czego dotyczy" – " Skarga do NSA o naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez uzasadnionej zwłoki". W odpowiedzi na złożony przedmiotowy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, referendarz sądowy [...]pismem z dnia 11 maja 2013r. poinformowała skarżącego powołując się na przepis art.6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), że skarżący jest zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, na podstawie art. 239 pkt 1 lit "a" p.p.s.a. z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W dniu 18 czerwca 2013r. skarżący wniósł do tut. Sądu pismo zatytułowane : "Zażalenie na odmowę dokonania czynności procesowych i publikacji postanowienia", domagając się rozpoznania jego wniosku i zwolnienie go z opłaty sądowej od wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi z dnia 11 czerwca 2013 r. Wyznaczona na dzień 2 lipca 2013 r. rozprawa przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu została odroczona z uwagi na konieczność nadania biegu złożonemu przez skarżącego w dniu 1 lipca 2013 r. wnioskowi o wyłączenie wszystkich sędziów WSA we Wrocławiu i Opolu do rozpoznawania spraw, pism procesowych i składanych wniosków. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt IV SO/Wr 2/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił zażalenie Z. R. na odmowę dokonania czynności procesowych i publikacji postanowienia w sprawie z wniosku Z. R. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt I OPP 49/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Z. R. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu , sygn. akt IV SO/Wr 2/13. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, że naruszył prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Od dnia wpływu do Sądu wniosku o wymierzenie organowi grzywny (2 stycznia 2013 r.) do dnia złożenia przez skarżącego skargi na przewlekłość postępowania (11 czerwca 2013 r.) upłynęło 5 miesięcy. W tym okresie Sąd podejmował poszczególne czynności procesowe konieczne do rozpoznania sprawy w rozsądnych terminach. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt I OW 217/13, wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach do rozpoznania wniosku strony o wyłączenie sędziów sądów administracyjnych we Wrocławiu i w Opolu. Prawomocnym zarządzeniem z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt IV SO/Gl 39/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach pozostawił przedmiotowy wniosek skarżącego bez rozpoznania. Akta sprawy przesłane przez Naczelny Sąd Administracyjny wpłynęły do tutejszego Sądu w dniu 9 kwietnia 2015 r. W toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu pismem z dnia 6 sierpnia 2013 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o "(...) stwierdzenie nieważności postępowania sądowoadministracyjnego oraz niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń opublikowanych w sygnowanych sprawach (...)", w tym m.in. w sprawie o sygnaturze akt IV SO/Wr 2/13. Kolejnymi pismami z dnia 19 sierpnia i 10 września 2013 r. skarżący powtórzył treść swojego żądania w zakresie stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń, w ostatnim z wymienionych pism wskazując, że swoim żądaniem obejmuje prawomocne orzeczenia kończące postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu swojego wniosku skarżący wskazał, że domaga się stwierdzenia niezgodności z prawem opublikowanych orzeczeń, gdyż stanowią one o jego uprzedmiotowieniu, prowadzą do obejścia prawa, zamykają mu drogę do obrony swoich praw i do sprawiedliwego wyroku oraz przeciwstawiają się przepisom o pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 285a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy przez jego wydanie została stronie wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Na wstępie należy podkreślić, że skarżący wskazując na przedmiot swojej skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podał, że dotyczy ona orzeczeń kończących postępowanie w sprawach wskazanych w piśmie z 10 września 2013 r., a więc także w sprawie IV SO/Wr 2/13. W stanie faktycznym niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie wydał jednakże żadnego prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie, co oznacza że sprawa nadal jest w toku. Jedynym zaś prawomocnym orzeczeniem zapadłym przed tym Sądem było postanowienie z 4 lipca 2013 r., którym odrzucono zażalenie skarżącego "na odmowę dokonania czynności procesowych i publikacji postanowienia". Stąd też orzeczeniem, w stosunku do którego strona mogła wywieść przedmiotową skargę było wspomniane powyżej postanowienie, które choć nie kończyło prowadzonego postępowania sądowego, stało się rozstrzygnięciem ostatecznym. Sąd zobligowany był zatem do rozstrzygnięcia przedmiotowego żądania przyjmując za przedmiot zaskarżenia rozstrzygnięcie, które w sprawie prawomocnie zapadło. Wniesiona skarga nie mogła zostać rozpatrzona przez tut. Sąd, albowiem zaistniały przesłanki formalne uniemożliwiające jej merytoryczne rozpoznanie. W myśl bowiem art. 285f §3 p.p.s.a. skargę nieopłaconą, skargę wniesioną z naruszeniem art. 175 § 1 oraz skargę, której braków strona nie uzupełniła w terminie, sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do treści art. 285I p.p.s.a. w przypadkach nieuregulowanych do postępowania wywołanego wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Zgodnie zatem z art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3, które dopuszczają wyjątek od tej zasady, pozwalając na sporządzenie skargi kasacyjnej innym, wymienionym w nich podmiotom. W rozpoznawanej sprawie skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została sporządzona osobiście przez skarżącego, który nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 175 p.p.s.a. Zatem skarga ta nie spełnia wymogu ustawowego wynikającego z art. 285f § 3 p.p.s.a., niezbędnego do skutecznego jej wniesienia, nie jest bowiem sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. W tej sytuacji, na podstawie art. 285f § 3 w związku z art. 285I p.p.s.a., skargę należało odrzucić, o czym orzeczono w sentencji postanowienia. Odnosząc się również do pozostałych oczekiwań skarżącego w pierwszej kolejności wskazać należy, że przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości stwierdzenia przez wojewódzki sąd administracyjny nieważności zapadłych przed tym sądem orzeczeń. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. wyłącznie Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bada czy w sprawie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. Ponadto niezasadnym byłoby orzekanie także w zakresie wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia, w szczególności w sytuacji, w której ten wniosek – jako zawarty w piśmie z 10 września 2013 r. – dotyczyć miał prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, które – jak już to zostało wykazane –w przedmiotowym postępowaniu nie zostało jeszcze wydane.