IV SO/Wr 20/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie nienależytego wykonywania zadań i naruszenie interesów przez Sąd Rejonowy w O. w związku z ustaleniem, czy wygasł obowiązek alimentacyjny postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżący złożył na urzędowym formularzu, podpisanym dnia 20 czerwca 2014 r., wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W rubryce nr 3 tego formularza obejmującej informacje o przedmiocie zaskarżenia wskazał, że przedmiotem zaskarżenia jest nienależyte wykonywanie zadań i naruszenie jego interesów przez Sąd Rejonowy w O. w związku z ustaleniem, że wygasł obowiązek alimentacyjny. Z rubryki nr 11 formularza, obejmującej "inne dane, które składający wniosek o przyznanie prawa pomocy uważa za istotne", skarżący podał, że w kwietniu 2014 r. Sąd Rejonowy wydał postanowienie, z uzasadnienia którego nie dowiedział się czy syn ukończył I semestr nauki i kontynuuje II. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że nie posiada wykształcenia prawniczego i nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Pracuje poza miejscem stałego zameldowania i otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 1400 zł netto, a dojazd do miejsca zameldowania wynosi 160 zł miesięcznie. Opłata za wynajem mieszkania wynosi 650 zł, a opłata za prąd wynosi około 850 zł (425 miesięcznie), telefon 30 zł. Dodał przy tym, że gdyby posiadał wystarczające środki finansowe to w kancelarii radców prawnych ustanowiłby zastępstwo procesowe. Powyższe wskazuje, iż skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w celu sporządzenia i wniesienia do sądu administracyjnego skargi na nienależyte wykonywanie zadań i naruszenie jego interesów przez Sąd Rejonowy w O. w związku z ustaleniem czy wygasł obowiązek alimentacyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, które na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Natomiast w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., odnosi się do skargi wszczynającej postępowanie przed sądem administracyjnym. W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w przytoczonym art. 247 p.p.s.a. Skarżący, złożył bowiem wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia i wniesienia do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na nienależyte wykonywanie zadań i naruszenie jego interesów przez Sąd Rejonowy w związku z ustaleniem wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego. Akty i czynności z zakresu działalności administracji publicznej podlegające kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne określa zaś przepis art. 3 § 2 pkt 1 – 8 i § 3 p.p.s.a.. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4a) pisemne interpretacje prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a. W myśl § 3 tego przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisu ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w ustawie. Z wyliczenia spraw podlegających właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego wynika, że sąd ten nie jest właściwy w sprawach skarg na nienależyte wykonywanie zadań i naruszenie interesów przez Sąd Rejonowy w związku z ustaleniem wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego. Ponadto sprawy dotyczące ustalenia i wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego mają charakter cywilny, w których właściwy jest, zgodnie z art. 2 § 1 kpc, sąd powszechny. W świetle powyższego przyjąć należy, że tak sformułowana przez skarżącego skarga wniesiona do wojewódzkiego sądu administracyjnego dotycząca nienależytego wykonywanie zadań i naruszenie interesów przez Sąd Rejonowy w związku z ustaleniem czy wygasł obowiązek alimentacyjny byłaby niedopuszczalna, a tym samym oczywiście bezzasadna, w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. Bezzasadność skargi należy łączyć nie tylko z jej merytoryczną oceną, ale i z możliwością jej wniesienia. Skarżącemu nie przysługuje zatem prawo pomocy w celu sporządzenia i wniesienia skargi, która byłaby niedopuszczalna i z tego względu nie podlegałaby kontroli sądu administracyjnego. Przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., znajduje bowiem również zastosowanie w sytuacji, gdy wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony przed wszczęciem postępowania sądowego, tzn. wtedy gdy skarga (pismo procesowe) nie została jeszcze wniesiona do sądu, zaś z wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w celu wszczęcia postępowania sądowego, wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż przedmiotem zaskarżenia nie jest żaden z aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 247 w związku z art. 243 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.