IV SO/Wr 20/15

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. D. o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi M. D. przed wszczęciem postępowania sądowego dotyczącego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, II. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący na urzędowym formularzu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, przy czym wyjaśnił, że żąda ustanowienia adwokata V. L., która wcześniej pomagała mu bezpłatnie. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osobą samotną, otrzymuje zasiłek stały z MOPS w wysokości [...] zł. Zamieszkuje wraz z siostrzeńcem, który jest właścicielem mieszkania. Nie ponosi opłat związanych z utrzymaniem mieszkania. Nie posiada konta bankowego, nie składa zeznania podatkowego. Z dniem [...] stycznia 2015 r. utracił status osoby bezrobotnej w związku z nabyciem prawa do zasiłku stałego. Podał, że nie posiada nieruchomości ani oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata, skoro skarżący sprecyzował, iż żąda wyznaczenia wyżej wskazanego konkretnego adwokata. Z treści przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżący mimo, iż zamieszkuje z siostrzeńcem jest jednak osobą prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe, co wynika z treści decyzji przyznającej mu zasiłek stały oraz że z decyzji tej wynika również, że omawiane świadczenie zostało mu przyznane w związku z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności i spełnieniem warunków związanych z kryterium dochodowym, gdyż nie posiada własnych źródeł utrzymania ani nie pobiera świadczeń emerytalno – rentowych, przyjąć trzeba, iż wykazał on, że spełnia przesłanki warunkujące ustanowienie adwokata z urzędu. Również utrata statusu osoby bezrobotnej związana z nabyciem prawa do wspomnianego zasiłku stałego nie zmienia powyższej oceny, że skarżący wykazał, że spełnia przesłanki uzasadniające ustanowienia adwokata. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w I sentencji. Odnośnie zaś wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków) na podstawie art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy (co orzeczono w pkt II sentencji), który stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i pkt 2 tego przepisu. Przepis ten w myśl art. 258 § 3 powołanej ustawy stosuje się odpowiednio do postanowień referendarza sądowego. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 oraz art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 i art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.