IV SO/Wr 21/14

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. J. o ustanowienie adwokata z urzędu przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący pismem, nadanym w urzędzie pocztowym 20 maja 2014 r., wniósł o ustanowienie radcy prawnego w celu sporządzenia skargi do Sądu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń. Następnie pismem referendarza sadowego z dnia 3 lipca 2014 r. został wezwany do złożenia tego wniosku na urzędowym formularzu. Pismem tym skarżący został również wezwany do nadesłania dokumentów źródłowych. Skarżący na urzędowym formularzu wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu tego formularza wskazał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest inwalidą [...] grupy i pobiera rentę w wysokości [...] zł. Z uwagi na ograniczone możliwości finansowe nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania sądowego. Nadto posiada duże obciążenia kredytów. Spółka Skarbu Państwa jest mu winna pieniądze, ale nie stać go na pozew do Sądu, a poza tym ponosi stratę. Podał, że nie posiada nieruchomości, oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Do formularza przedłożył zeznanie podatkowe za 2013 r., z którego wynika że dochód z tytułu renty wyniósł [...] zł. Z zeznania tego wynika ponadto, że prowadzi działalność gospodarczą z tytułu której osiągnął przychód w wysokości [...] zł, i poniósł koszty jego uzyskania w wysokości [...] zł i wykazał stratę w kwocie [...] zł. Z przepisu art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym. Natomiast ustanowienie pełnomocnika obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3). Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 3 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie tego prawa przed wszczęciem postępowania sądowego dotyczącego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń. Prawo pomocy może być bowiem przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 zdanie pierwsze cytowanej ustawy). Przechodząc do dalszych rozważań wskazać trzeba, iż skarżący jest w niniejszej sprawie - na podstawie art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej - zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków) więc merytorycznemu rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym, wskazanym w rubryce nr 4 formularza, obejmującym ustanowienie adwokata. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wnioskodawca nie nadesłał dokumentów określonych w piśmie referendarza sądowego z dnia 3 lipca 2014 r., poza zeznaniem podatkowym za 2013 r., co oznacza że wnioskodawca uchyla się o przedłożenia tych dokumentów. Skarżący nie nadesłał bowiem dokumentu potwierdzającego, czy rzeczywiście kwota pobieranej renty wynosi [...] zł. Wskazanie kwoty dochodu z tytułu renty w rubryce nr 10 formularza, obejmującej dochody, nie uchyla obowiązku nadesłania dokumentów źródłowych, określonych w piśmie referendarza sądowego, potwierdzających faktyczną wysokość uzyskiwanego świadczenia. Istotne jest, że z zeznania podatkowego wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, co oznacza że posiada poza świadczeniem rentowym dodatkowe źródło utrzymania. Okoliczność, że skarżący poniósł z tego tytułu stratę nie uzasadnia przyznania prawa pomocy, zwłaszcza że skarżący wykazał wysokie koszty uzyskania przychodu, które spowodowały, że poniósł stratę, co oznacza że posiada środki finansowe na pokrycie tych kosztów. Ponadto skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających wysokość straty lub dochodu z tytułu bieżącej działalności gospodarczej, co uniemożliwia ustalenie aktualnej sytuacji finansowej skarżącego. Do nadesłania dokumentów potwierdzających wysokość wszystkich dochodów został bowiem wezwany pismem referendarza sądowego. Przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę dochody wnioskodawcy ze wszystkich źródeł. Powyższe uniemożliwia ustalenie w jakiej wysokości skarżący obecnie uzyskuje dochody. Skarżący nie nadesłał również dokumentów potwierdzających w jakich kwotach ponosi wydatki związane z utrzymaniem (np. opłaty za czynsz, gaz, prąd, wodę, wywóz, śmieci, koszty lekarstw) Do nadesłania tych dokumentów skarżący został również wezwany pismem referendarza sądowego z dnia 3 lipca 2014 r. Powyższe nie pozwala na ocenę, czy poniesienie wspomnianych wydatków uniemożliwia skarżącemu poniesienie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika.. Skarżący nie nadesłał także wyciągu z kont bankowych i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące. Na skarżącym zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.