IV SO/Wr 22/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy z wniosku P. P. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowemu w Legnicy za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: wymierzyć Prokuratorowi Okręgowemu w Legnicy grzywnę w wysokości 100 zł (sto złotych). Pismem z 12 II 2024 r. P. P. (dalej "wnioskodawca") wystąpił o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowemu w Legnicy (dalej "organ") za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu skargi na decyzję z 30 X 2023 r. (3044-4.lp.26.2023) odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że skarga została złożona do organu w dniu 4 XI 2023 r. przez platformę e-PUAP, zaś do Sądu, pomimo jej sporządzenia i przesłania w dniu 4 XII 2023 r., skutecznie przekazano ją wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy 1 II 2024 r., bowiem dopiero w tym dniu odpowiedź na skargę opatrzono podpisem elektronicznym. W odpowiedzi na wniosek organ wskazał, że skarga wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę została przekazana do Sądu, za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 4 XII 2023 r., zaś poprzez platformę e-PUAP w dniu 18 XII 2023 r. Następnie w dniu 1 II 2024 r., za pomocą e-PUAP, przekazano Sądowi podpisaną podpisem kwalifikowanym odpowiedź na skargę. Postanowieniem z 13 III 2024 r. (IV SO/Wr 10/24) Sąd oddalił wniosek. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że z akt sprawy o sygn. akt IV SA/Wr 750/23 wynika, że skarga została wniesiona do organu drogą elektroniczną w dniu 4 XI 2023 r. Z kolei w dniu 4 XII 2023 r. organ nadał w placówce operatora pocztowego na adres Sądu wydruk skargi, podpisaną własnoręcznie odpowiedź na skargę oraz akta sprawy. W odpowiedzi zaś na wezwania sądowe, organ w dniu 17 I 2024 r. przesłał przez e-PUAP skargę w formie dokumentu elektronicznego, zaś w dniu 1 II 2024 r. - odpowiedź na skargę z podpisem kwalifikowanym. W dalszej części uzasadnienia Sąd wyjaśnił, że stosownie do art. 54 § 2 ustawy z 30 VIII 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), dalej "ppsa" w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z 6 IX 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, ze zm.), dalej "udip", organ powinien był przekazać skargę do Sądu w terminie 15 dni od jej wniesienia, tj. do 21 XI 2023 r. Skoro organ przekazał skargę dopiero w dniu 4 XII 2023 r., wspomniany termin został przekroczony o 13 dni. Mimo to, w ocenie Sądu, 13 - dniowe uchybienie terminu nie świadczyło o zasadności wniosku, bowiem instytucji wymierzenia grzywny w trybie art. 55 § 1 ppsa, nie można traktować wyłącznie w kategoriach matematycznego przekroczenia ustawowego terminu załatwienia sprawy. Sąd zaznaczył, że uchybienie terminu musi oddziaływać na czas oczekiwania na ochronę sądową. W sprawie, z uwagi na znikomy charakter przekroczenia terminu określonego w art. 21 pkt 1 udip, taki przypadek nie wystąpił. Poza tym skarżący nie poniósł żadnych negatywnych konsekwencji związanych z przekroczeniem terminu na przekazanie skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, zaś organ dopełnił powyższego jeszcze przed złożeniem wniosku o wymierzenie grzywny. Postanowieniem z 15 V 2024 r. (III OZ 166/24) Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu zażalenia wnioskodawcy, uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd II instancji za bezsporne uznał, że wspomniana skarga została wniesiona do organu 4 XI 2023 r., zaś do Sądu i instancji przekazano ją w dniu 4 XII 2023 r. Tym samym organ uczynił to wbrew art. 21 pkt 1 udip, tj. z 13- dniowym opóźnieniem (prawie dwukrotnym względem ustawowego terminu), nie wyjaśniając przyczyn takiego stanu rzeczy. Zdaniem Sądu II instancji zaistniałe opóźnienie nie było rażące, ale też nie było znikome. Poza tym charakter opóźnienia można właściwie określić dopiero przez pryzmat jego przyczyn, których w sprawie nie ustalono. W związku z tym zobowiązano Sąd I instancji do ustalenia przyczyny uchybienia terminu przez organ celem dokonania oceny, czy w sprawie zaszły okoliczności do wymierzenia organowi grzywny, mając także na uwadze czas, jaki upłynął od wniesienia skargi oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ obowiązek ten wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Sąd II instancji podkreślił przy tym, że w sprawie podmiotem zobowiązanym do przekazania skargi był Prokurator Okręgowy w Legnicy, tj. organ państwowy, który m.in. stoi na straży praworządności, a więc zna prawo lub powinien je znać w takim stopniu, aby mieć świadomość obowiązywania art. 21 pkt 1 udip. Wykonując powyższe wskazania, tutejszy Sąd wezwał organ do udzielenia wyjaśnień co do przyczyn uchybienia terminowi. Organ w piśmie procesowym z 29 V 2024 r. oświadczył, że odpowiedź na skargę oraz akta sprawy skierował do Sądu z pominięciem trybu określonego w art. 54 § 2 ppsa w zw. z art. 21 pkt 1 udip, będąc w błędzie co do konieczności zastosowania tego trybu, zważywszy na przedmiot postępowania, w którym było udostępnienie dokumentów z akt sprawy karnej, a który jest uregulowany w art. 156 § 5 i 5b kpk i nie stanowi czynności z zakresu administracji publicznej, lecz procedury karnej. Z tych to względów do wyliczenia terminu zastosowano przepisy ogólne ppsa, przy czym w sprawie dochowano wymaganego 30 - dniowego terminu na przekazanie sprawy. Organ zaznaczył przy tym, że bezspornie uchybił terminowi z art. 21 pkt 1 udip, lecz nie było to działanie celowe, podjęte w zamiarze niedopuszczenia do szybkiego rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej. Zwrócono także uwagę, że 13-dniowe opóźnienie w przekazaniu sprawy nie ograniczyło dotkliwie prawa wnioskodawcy do rozpoznania skargi, a ponadto korespondencja do Sądu została nadana w dniu 4 XII 2023 r., tj. przed złożeniem wniosku o wymierzenie grzywny co nastąpiło w dniu 12 II 2024 r. Z tych też przyczyn wymierzenie grzywny organowi traci charakter dyscyplinujący. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 21 pkt 1 udip, do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Zgodnie z art. 54 § 1 ppsa, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 54 § 2 ppsa). W myśl natomiast art. 55 § 1 ppsa, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa. Podkreślić należy, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco - restrykcyjny. Ma ona bowiem na celu, oprócz dyscyplinowania organu, stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Jakkolwiek powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny - kwestia ta jak i wysokość grzywny pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego - to przekroczenie terminu na przekazanie skargi sądowi administracyjnemu warunkuje wymierzenie organowi grzywny, bowiem wyłączną przesłanką orzeczenia takiego środka wobec organu jest uchybienie ustawowemu terminowi przekazania dokumentacji do sądu administracyjnego. Sąd nie może przy tym zadziałać w tej kwestii z urzędu, bez stosownego wniosku skarżącego. W okolicznościach sprawy skarga na bezczynność Prokuratora Okręgowego w Legnicy wpłynęła na skrzynkę e-PUAP organu w dniu 4 XI 2023 r. Organ powinien był więc przekazać ją do sądu wraz z aktami i odpowiedzią na skargę najpóźniej w dniu 20 XI 2023 r. Jednak dokonał tego dopiero w dniu 4 XII 2023 r., oświadczając w piśmie z 29 V 2024 r., że jedyną przyczyną niezachowania powyższego terminu był błąd co do konieczności zastosowania trybu określonego w art. 54 § 2 ppsa w zw. z art. 21 pkt 1 udip. Uwzględniając powyższe, Sąd uznał wniosek za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł. Określając wysokość grzywny, Sąd miał na uwadze, że przekroczenie terminu nie było znaczne, jak również fakt, że wniosek o wymierzenie grzywny złożono już po przekazaniu akt przez organ. Sąd nie stwierdził podstaw do odstąpienia od jej wymierzenia, skoro organem zobowiązanym w tym przypadku był Prokurator Okręgowy w Legnicy, a więc wyspecjalizowany organ państwowy, który stoi na straży praworządności i zobligowany jest znać oraz stosować regulacje zawarte m.in. w art. 21 pkt 1 udip. Sąd nie uwzględnił przy tym wyjaśnień zawartych w piśmie procesowym organu z 29 V 2024 r. Organ nie miał żadnych podstaw do przyjęcia, że wniesiona przez wnioskodawcę skarga powinna być przekazana na zasadach ogólnych w terminie 30-dniowym, skoro dotyczyła ona decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej, a więc decyzji wydanej na podstawie przepisów udip, przewidujących obowiązek przekazania sądowi skargi w terminie 15 dni. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 ppsa w zw. z art. 21 pkt 1 udip wymierzył grzywnę, o której orzekł w sentencji postanowienia.