IV SO/Wr 23/15

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie przed wszczęciem postępowania sądowego prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W rubryce nr 3, obejmującej informacje o przedmiocie zaskarżenia do Sądu podała, że przedmiot ten będzie stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] nr [...] dotycząca świadczenia pielęgnacyjnego. W jego uzasadnieniu podniosła, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z [...] synem, którego samotnie wychowuje. Sym ma chorobę [...]. Nie posiada środków na opłacenie pełnomocnika. Dochód skarżącej i jej chorego syna obejmuje: zasiłek rodzinny [..] zł, świadczenie opiekuńcze [...] zł, dodatek rehabilitacyjny [..] zł, zasiłek pielęgnacyjny [...] zł, alimenty [...] zł, czyli łącznie [...] zł miesięcznie. Natomiast miesięczne koszty utrzymania wynoszą: leczenie i rehabilitacja 800 zł, opłaty mieszkaniowe 800 zł. Do dyspozycji pozostaje kwota około 400 zł. Ponadto skarżąca podała, że ma zadłużone mieszkanie. Podał, że nie innych nieruchomości oraz oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy przed wniesieniem skargi do Sądu został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie tego prawa przed wszczęciem postępowania sądowego, co wynika z treści art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym prawo pomocy może zostać również przyznane przed wszczęciem postępowania sądowego (przed wniesieniem skargi do sądu) i obejmuje wówczas cały tok postępowania rozpoznawczego (sądowego) a także postępowanie egzekucyjne. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Przepis art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi zaś, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m. in. ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, które na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżąca samotnie wychowuje przewlekle chore dziecko wymagające leczenia i rehabilitacji, na które pobiera m. in. zasiłek pielęgnacyjny, który przysługuje na pokrycie wydatków z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, a także fakt, iż otrzymuje inne świadczenia rodzinne na dziecko, które przysługują osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, przyjąć należy, że wykazała ona, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w I sentencji. Odnośnie zaś wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków) na podstawie art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy (co orzeczono w pkt II sentencji), który stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i pkt 2 tego przepisu. Przepis ten w myśl art. 258 § 3 powołanej ustawy stosuje się odpowiednio do postanowień referendarza sądowego. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 oraz art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 i art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.