IV SO/Wr 24/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia NSA Julia Szczygielska Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 listopada 2012 r. sprawy z wniosku H. S. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić wniosek. H. S. – zwana dalej skarżącą, pismem z dnia 23 sierpnia 2012 r. wniosła o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. za nieprzekazanie skargi z dnia 4 lipca 2012 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W uzasadnieniu wniosku podała, że trzydziestodniowy termin przekazania skargi przez organ I instancji do Sądu upłynął z dniem 10 sierpnia 2012 r. Pismem z dnia 4 lipca 2012 r. skarżąca złożyła skargę, bezpośrednio do tutejszego Sądu, na decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] odmawiającą przyznania skarżącej specjalnego zasiłku celowego. Jak wynika z daty stempla pocztowego skarga wpłynęła do tutejszego Sądu w dniu 10 lipca 2012 r. Bezzwłocznie, bo już w tym samym dniu, Sąd przesłał skargę do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. W odpowiedzi na wniosek skarżącej o wymierzenie grzywny Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. wskazał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Dodał, że skarżąca nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że po otrzymaniu skargi z dnia 4 lipca 2012 r. pismem z dnia 12 lipca 2012 r. nr [...] przesłał skargę wraz z aktami sprawy do organu II instancji - Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., bowiem skarżącej przysługiwało prawo do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji. Organ odwoławczy, z uwagi na okoliczność, że skarżąca adresatem skargi uczyniła Wojewódzki Sąd Administracyjny i zatytułowała ją "skarga na decyzję MOPS [...]" wezwał skarżącą pismem z dnia 19 lipca 2012 r. nr [...] do wyjaśnienia, czy składając podanie z dnia 4 lipca 2012 r. zamierzała złożyć odwołaniem od decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], czy wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na tę decyzję. Organ odwoławczy pouczył skarżącą o treści art. 52 § 1 i 2 w zw. z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwana dalej p.p.s.a. Podał również, że w przypadku nieudzielania informacji w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, podaniu skarżącej z dnia 4 lipca 2012 r. zostanie nadany bieg właściwy dla skargi na decyzję administracyjną, stosownie do przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca nie zareagowała na powyższe wezwanie organu odwoławczego. Organ odwoławczy pismem z dnia 3 września 2012 r. nr [...] zwrócił skargę wraz z aktami administracyjnymi sprawy do organu I instancji, celem nadania skardze właściwego biegu stosownie do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym poinformował również skarżącą. Skarga z dnia 4 lipca 2012 r. na decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego została przesłana do tut. Sądu przez organ I instancji w dniu 19 września 2012 r. Postanowieniem z dnia 2 października 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 646/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił tę skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W myśl zaś art. 55 § 1 p.p.s.a, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Orzeczenia sądu podejmowane w tym przedmiocie mają jednakże charakter uznaniowy. Ustawodawca przewidział bowiem, że sąd "może orzec o wymierzeniu organowi grzywny". Powyższe oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu, czy przekazanie kompletnych akt administracyjnych opóźniło rozpoznanie sprawy (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 259). W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła bezpośrednio do tutejszego Sądu skargę na decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego, jak wskazała. Wpływ skargi bezpośrednio do sądu skutkuje koniecznością przekazania jej właściwemu organowi, wówczas za datę wniesienia skargi uważa się dzień nadania tej skargi przez sąd do organu administracyjnego. Jak wynika z daty stempla pocztowego skarga wpłynęła do tutejszego Sądu w dniu 10 lipca 2012 r. Bezzwłocznie, bo już w tym samym dniu, Sąd przesłał skargę do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., a zatem to właśnie ten dzień należy uznać za datę wniesienia skargi. Oznacza to zatem, że ostatnim dniem terminu przekazania do Sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę był dzień 9 sierpnia 2012 r. Organ I instancji przesłał skargę do Sądu w dniu 19 września 2012 r., a zatem po upływie trzydziestodniowego terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. W wyjaśnieniach organ I instancji wskazał, że powodem niedotrzymania terminu była konieczność ustalenia czy pismo skarżącej z dnia 4 lipca 2012 r. jest odwołaniem od decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], czy skargą do sądu administracyjnego na wskazaną decyzję. W tym miejscu wskazać należy, że podstawą postępowania administracyjnego, a jednocześnie obowiązkiem organu jest w myśl zasad rządzących postępowaniem administracyjnym należyte wyjaśnienie treści i ocena każdego pisma kierowanego do organu przez stronę i to nie tylko (o ile to potrzebne) przy użyciu wykładni literalnej, ale również przy dokładnym ustaleniu woli strony postępowania w zakresie skutków jakie chciałaby osiągnąć przez zwrócenie się na drogę postępowania administracyjnego. Taki tok postępowania nakazuje nie tylko zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwana dalej k.p.a., ale także wynikający z art. 9 k.p.a. obowiązek należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki będące przedmiotem postępowania. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 332/11, LEX nr 852992, zgodnie z którym art. 7 k.p.a., wsparty regulacjami zawartymi w art. 8 i 9 k.p.a., stanowi podstawę do życzliwej interpretacji przez organ pism składanych przez stronę. Organ administracji winien uwzględnić intencję strony, a nie literalną treść pisma, jeżeli miałoby to przysłużyć się słusznemu interesowi obywatela. Jednocześnie organ administracji nie powinien wykorzystywać nieadekwatnej do etapu postępowania treści pisma tylko po to, aby pominąć zawarte w nim żądanie. Innymi słowy w zależności od okoliczności sprawy, w sytuacji gdy pismo strony wyraźnego wniosku o zastosowanie konkretnego przepisu prawa nie zawiera, organ administracji publicznej mając na względzie słuszny interes strony, dbając by nie poniosła ona szkody z powodu nieznajomości prawa, winien rozważyć wszystkie możliwe środki, które dopuszczają przepisy prawa, a które mogłyby służyć należytemu załatwieniu sprawy. Przenosząc przedstawione rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że nie budzi wątpliwości fakt, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. nie wykonał obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. w ustawowym terminie. W tym miejscu zauważyć należy, że pomimo nieprzekazania skargi przez organ I instancji w terminie trzydziestodniowym, w ocenie Sądu, nie zachodzą przesłanki do wymierzenia grzywny organowi. Jak wynika bowiem z akt sprawy przyczyną niewypełnienia powyższego obowiązku była konieczność wyjaśnienia charakteru podania z dnia 4 lipca 2012 r. wniesionego przez skarżącą nazwane "skargą" i skierowane do tutejszego Sądu. Zauważyć należy, że w przedmiotowym podaniu skarżąca wyraźnie wskazała przedmiot zaskarżenia, którym uczyniła decyzję organu I instancji - Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]. Treść wniosku skarżącej nie zawierała sformułowań wskazujących w oparciu o jakie przepisy prawa sprawa winna zostać rozpatrzona. Mając na uwadze, że o charakterze pisma nie stanowi wyłącznie nagłówek i tytuł pisma, czy wskazanie adresata pisma, lecz treść i kontekst prowadzonego postępowania, organy obu instancji słusznie przyjęły, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ustalenia, czy pismo skarżącej nazwane "skargą" i skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest rzeczywiście skargą do sądu, czy odwołaniem od decyzji pierwszo-instancyjnej, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem skarżącej. W szczególności za takim rozumowaniem przemawiało także postępowanie pierwszo-instancyjne zakończone wydaniem decyzji, w której skarżąca została pouczona o przysługującym jej prawie odwołania się. W przypadku wątpliwości co do charakteru pisma skarżącej, nie można przyjąć, że organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne, gdyż mogłoby doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji wnoszącego podanie (zob. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1774/07, LEX nr 518360, wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 2188/00, LEX nr 81741, wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA z 1990, nr 2-3, poz. 47). Należy zatem zgodzić się z tezą, że o tym jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym decyduje strona, a nie organ do którego pismo zostało skierowane (zob. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2002 r. sygn. akt I SA 2188/00, LEX nr 81741 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1804/11, LEX nr 1137319). W świetle powyższego należy stwierdzić, że zasadnie organ odwoławczy przeprowadził postępowanie wyjaśniające, celem którego było ustalenie rzeczywistej woli skarżącej co do rodzaju złożonego środka zaskarżenia zawartego w piśmie z dnia 4 lipca 2012 r. Należy zauważyć, że działanie organu odwoławczego mające na celu wyjaśnienie rzeczywistej woli skarżącej wyrażonej w piśmie z dnia 4 lipca 2012 r., było niewątpliwie działaniem na korzyść skarżącej, bowiem umożliwiało jej wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym i tym samym otwierało drogę do późniejszego zaskarżenia decyzji ostatecznej do sądu administracyjnego. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do Sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, pomimo nieprzekazania skargi przez organ I instancji w terminie trzydziestodniowym, nie zachodzą przesłanki do wymierzenia grzywny Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 64 § 3 i art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.