IV SO/Wr 25/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 listopada 2013 r. sprawy z wniosku A. K. o wymierzenie grzywny Przedsiębiorstwu Komunikacji Samochodowej w O. S.A. za nieprzekazanie Sądowi skargi wraz z aktami sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: I. wymierzyć Przedsiębiorstwu Komunikacji Samochodowej w O. S. A. grzywnę w kwocie 200 (słownie: dwieście ) złotych; II. zasądzić od Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej w O. S.A. na rzecz skarżącego A. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 9 sierpnia 2013 r. A. K., działając na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniósł o wymierzenie Przedsiębiorstwu Komunikacji Samochodowej w O. S. A. grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W motywach uzasadnienia wniosku podał, że w dniu 16 czerwca 2013 r. wniósł za pośrednictwem strony przeciwnej, skargę na bezczynność tegoż organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w zakresie dotyczącym kontroli biletów w autobusach PKS. Mimo upływu 15 dniowego terminu określonego w art. 21 pkt1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ nie przekazał skargi Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W odpowiedzi na wniosek Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w O. S. A. wniosło o jego oddalenie, równocześnie przesyłając przedmiotową skargę wraz z odpowiedzią na skargę .Strona przeciwna podniosła, że jej działanie nie było zamierzone i zawinione, albowiem jej bezczynność wynika wyłącznie z faktu, że przedmiotowa skarga została omyłkowo włączona przez pracownika do akt sprawy dotyczącej wniosku o udostepnienie informacji publicznej . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)(dalej zwanej ustawą p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Z regulacji tej nie wynika, że to organ administracji publicznej jest adresatem skargi, a zatem do jego kompetencji nie należy ocena dopuszczalności skargi lub jej zasadność. Organ ten, zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a., przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Natomiast, w myśl art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) organ, którego bezczynność jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od otrzymania skargi. Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej do tego obowiązku skutkuje tym, że na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialno-prawną przesłanką orzeczenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Jednakże sformułowanie "Sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. A zatem, co należy podkreślić - wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, niezależnie od stopnia zawinienia organu. W rozpoznawanej sprawie zachodzą okoliczności odpowiadające dyspozycji przepisu art. 55 ustawy. Z materiału aktowego badanej sprawy wynika, że skarga strony z dnia 16 czerwca 2013 r. adresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęła do strony przeciwnej 21 czerwca 2013r., co oznacza, że termin do przekazania skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę minął w dniu 8 lipca 2013 r. (6-7 lipca 2013r. dni ustawowo wolne). Tymczasem, wskazana wyżej dokumentacja, wpłynęła do Sądu w dniu 29 sierpnia 2013 r. (data nadania 28 sierpnia 2013r., co wynika ze stempla pocztowego). Przy czym obowiązki, o których mowa w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie zostały wykonane w całości, gdyż wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę organ nie przekazał akt sprawy. A zatem złożona przez skarżącego skarga "dotarła" do sądu administracyjnego z przekroczeniem ustawowego terminu o ponad 7 tygodni. Powyższe okoliczności uzasadniają stwierdzenie, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. instytucja wymierzenia grzywny ma na celu przede wszystkim wyegzekwowanie od organu administracji wypełnienia przezeń obowiązków procesowych, o jakich mowa w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Obok funkcji dyscyplinującej polegającej na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, gdy organ nie dopełnił obowiązku przesłania ich w ustawowym terminie skargi, występuje dodatkowo także funkcja represyjna grzywny. Ta funkcja znajduje uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a którego realizacja napotyka przeszkodę w razie niedopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 roku, II GPS 3/09. ONSA/WSA 2010/1/2). Niezależnie od tego instytucja wymierzenia grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną, bowiem ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszenia prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i inne organy. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność, że organ nie wykonał w terminie obowiązku wynikającego z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż przekazanie skargi i odpowiedzi na skargę (bez akt sprawy) nastąpiło z uchybieniem terminu. Samo jednak wykonanie obowiązku, określonego we wskazanym przepisie nie uzasadnia odstąpienia od wymierzenia grzywny. Nie ma, co prawda, już potrzeby wymierzania grzywny w celu zdyscyplinowania organu do wykonania obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę, gdy organ wykonał ten obowiązek. Należy jednak zważyć, że obowiązek ten został wykonany z uchybieniem terminu. Wymierzona grzywna stanowi więc sankcję za naruszenie podstawowego prawa do rozpatrzenia sprawy sądowoadministracyjnej bez nieuzasadnionej zwłoki. W zakresie wymiaru grzywny, którą można orzec za niewypełnienie przez organ administracji publicznej obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. unormowanie art. 55 § 2 p.p.s.a. odsyła do przepisu art. 154 § 6 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jak wynika z portalu informacyjnego Głównego Urzędu Statystycznego przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2012 r. wynosiło 3521,67 złotych. Mając na uwadze wysokość tej kwoty Sąd uznał, że w badanej sprawie adekwatne do stopnia zaniedbania obowiązków przez organ jest wymierzenie grzywny w wysokości wskazanej w sentencji orzeczenia, albowiem czas, jaki upłynął od wniesienia skargi nie był znaczny. Z treści nadesłanej przez organ odpowiedzi na wniosek o ukaraniu grzywną wynika wprost, co było przyczyną nie przekazania skargi w terminie przewidzianym art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednak organ, który dopuszcza się naruszenia obowiązku, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie nie może zasłaniać się niezawinionymi błędami lub przyczynami natury organizacyjnej. W związku z tym, biorąc pod uwagę czas jaki upłynął od daty wpływu do tutejszego Sądu skargi strony i wniesienie jej wraz z odpowiedzią na nią z przekroczeniem ustawowego terminu o ponad 7 tygodni, uzasadnia wymierzenie grzywny w wysokości 200 zł. W ocenie Sądu taka kwota grzywny stanowić będzie sankcję na tyle dotkliwą, że zapobiegnie w przyszłości nie wywiązywaniu się przez organ z obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. lub art. 21 pkt 1 o dostępie do informacji publicznej Z powyższych względów na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania sądowego (wpis od skargi) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.