IV SO/Wr 28/14
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-12-15
Skład orzekający: Wanda Wiatkowska - Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, które wykazało brak środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu?Ratio decidendi
Stowarzyszenie spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu, jeśli wykaże, że nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku stowarzyszenia, które wykazało niskie dochody ze składek członkowskich, jednorazową darowiznę przeznaczoną na działalność statutową, brak majątku oraz brak wsparcia finansowego, należy uznać, że spełnia ono te przesłanki.Stan faktyczny
Stowarzyszenie Mieszkańców złożyło wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie ze skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Stowarzyszenie wykazało, że utrzymuje się ze składek członkowskich i darowizn, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada majątku ani środków finansowych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak Stowarzyszenie wniosło sprzeciw, który został rozpoznany przez Sąd.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Stowarzyszenia Mieszkańców "[...]" z/s w P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Mieszkańców "[...]" z/s w P. na bezczynność Towarzystwa Budownictwa Społecznego Sp. z o.o. w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Skarżące Stowarzyszenie złożyło do tutejszego Sądu wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W jego uzasadnieniu Stowarzyszenie wskazało, że rozpoczęło działalność w dniu 4 czerwca 2014 r. Utrzymuje się ze składek członkowskich w wysokości 5 zł i darowizn. Nie prowadzi działalności gospodarczej i nie generuje zysku. Dotychczas zebrane składki i darowizna w kwocie 200 zł zostały przeznaczone na czynności organizacyjne Stowarzyszenia, w tym na pieczątki, korespondencję do sądów, urzędu skarbowego. Stowarzyszenie nie posiada żadnego majątku i środków finansowych. Obecnie stan konta wynosi 2,20 zł. Stowarzyszenie podało w urzędowym formularzu, że stan rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wyniósł 52,20 zł.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Stowarzyszenie nadesłało wyciąg z konta bankowego za dwa miesiące z którego wynika, że otrzymało wspomnianą darowiznę w kwocie 200 zł i że poniosło wydatki na rzecz drukarni w kwocie 92,25 i 55,35 oraz że dokonano wypłaty w bankomacie w wysokości 50 zł, a saldo końcowe wynosi 2,20 zł. Przedłożyło także listę członków Stowarzyszenia obejmującą 17 osób i uchwałę w sprawie wysokości składki członkowskiej, która potwierdza, że wysokość tej składki wynosi 5 zł, a jednorazowe wpisowe ustalono również w kwocie 5 zł od każdego członka. Wyjaśniło również, że nie składa deklaracji podatkowych i jest ustawowo zwolnione z podatku od darowizny na cele statutowe i nie otrzymuje dotacji z budżetu państwa, samorządu terytorialnego i innych źródeł. Nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego, nie zatrudnia pracowników, a do celów stowarzyszenia wykorzystuje prywatny sprzęt np. komputerowy.
Postanowieniem z dnia 14 października 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił przyznania stronie prawa pomocy w zakresie wniosku.
Od powyższego postanowienia wnioskodawca, w przepisanym terminie, wniósł sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd.
Według art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (tj. koszty sądowe i koszty ustanowienia fachowego pełnomocnika) chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Do przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy p.p.s.a. określające przesłanki, od spełnienia których zależy przyznanie prawa pomocy.
Art. 244 § 1 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przepis art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi natomiast, że prawo pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta lub jednostka wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Mając na uwadze liczbę członków stowarzyszenia, tj. 17 osób i wysokość składki członkowskiej 5 zł od każdego członka, należy przyjąć, że w okresie miesiąca dochód Stowarzyszenia ze składek to kwota 85 zł (17 x 5). W okresie trzech miesięcy dochód ten mógł zatem wynieść 255 zł.
Uwzględniając więc wysokość jednorazowego wpisowego od wszystkich członków stowarzyszenia 85 zł, a także analizę rachunku bankowego z uwzględnieniem jednorazowej darowizny w wysokości 200 zł przeznaczonej na działalność statutową i końcowe saldo tego rachunku 2,20 zł, jak również brak majątku ruchomego i nieruchomego i brak wsparcia finansowego w postaci dotacji przyjąć należy, że w obecnej sytuacji związanej z krótkim okresem działalności Stowarzyszenia wykazało ono, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło