IV SO/Wr 3/16
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-02-22
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych, złożony przed wszczęciem postępowania sądowego, powinien zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że skarżący wykazał spełnienie przesłanek częściowego prawa pomocy ze względu na niskie dochody i brak majątku. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych umorzono, ponieważ skarżący jest z mocy prawa zwolniony z ponoszenia tych kosztów w sprawach dotyczących pomocy społecznej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą świadczeń z pomocy społecznej. Skarżący wskazał na niskie dochody z umowy o pracę, która ma się zakończyć, zadłużenie i brak majątku. Do wniosku nie dołączył skargi.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. II. Umorzono postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie ze skargi P. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata; II. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżący pismem z dnia 24 stycznia 2016 r. uzupełnionym na wymaganym urzędowym formularzu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu i zwolnienie z kosztów sądowych. Z powyższego pisma wynika, że skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w związku ze skargą z dnia [...] r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] z dnia [...] r. nr [...]. Do wniosku tego skarżący nie dołączył skargi na wspomnianą decyzję.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest osobą bezdomną, zadłużoną, bez dostępu do informacji (Internetu). Pracuje od trzech miesięcy, a umowa o pracę kończy się w bieżącym miesiącu i nie zostanie przedłużona, gdyż pracodawca złożył wniosek do urzędu pracy o przyznanie mu stażysty. Wynagrodzenie za pracę wynosi [..] zł. Podał, że posiada zadłużenie w banku w wysokości 750 zł, i " dług u osoby prywatnej w kwocie 400 zł i w firmie windykacyjnej 500 zł, w lombardzie 200 zł", zaległa rata ubezpieczenia pojazdu wynosi 374 zł, telewizja 70 zł. Wskazał, że nie posiada domu i innych nieruchomości oraz papierów i przedmiotów wartościowych i wierzytelności.
W świetle powyższego w rozpoznawanej sprawie przyjąć należy, że skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowego dotyczącego decyzji Kolegium z dnia [..] r. w przedmiocie przyznania świadczeń z pomocy społecznej.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym
Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony przed wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, został zakwalifikowany jako niosek o przyznanie prawa pomocy złożony przed wszczęciem postępowania sądowego.
Prawo pomocy może być bowiem przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 zdanie pierwsze cytowanej ustawy).
Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Mając na uwadze niskie dochody skarżącego z tytułu zatrudnienia, które nie będzie kontynuowane i brak majątku, przyjąć należy, że wykazał on, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Z tych względów w pkt I sentencji przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji.
W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" i art. 243 § 1 i 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło