IV SO/Wr 33/15
PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-12-07
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe z małżonkiem i posiada rozdzielność majątkową, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże trudną sytuację materialną i zdrowotną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba fizyczna, mimo rozdzielności majątkowej z małżonkiem, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W analizowanej sprawie, biorąc pod uwagę niskie dochody, zły stan zdrowia, korzystanie z dodatków mieszkaniowych i pomocy społecznej oraz wysokość wydatków, skarżący spełnił przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego trudną sytuację materialną i zdrowotną, w tym orzeczenie o niepełnosprawności, niskie dochody, wysokie wydatki oraz korzystanie z pomocy społecznej. Skarżący mieszka z żoną, z którą prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i posiada rozdzielność majątkową.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. S. o zwolnienie od kosztów sądowych z wniosku G. S. o wymierzenie grzywny Prezesowi Zarządu [...] Zakładu [...] Sp. z o. o. w W. za nieprzekazanie Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia z dnia 17 listopada 2015 r., doręczonym w dniu 21 listopada 2015 r., wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł.
Dnia 23 listopada 2015 r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym pismo z dnia 20 listopada 2015 r., w którym złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Do pisma tego dołączył złożony na urzędowym formularzu z dnia 20 listopada 2015 r. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Dnia 26 listopada 2015 r. skarżący nadał drugi urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy również w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Do formularza tego dołączył dokumenty źródłowe.
Rozpoznaniu więc w niniejszej sprawie podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych zawarty w piśmie z dnia 20 listopada 2015 r. i w dwóch powyższych formularzach.
Z uzasadnienia tych wniosków i wspomnianego pisma wynika, że skarżący mieszka wraz z żoną, z którą prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i posiada rozdzielność majątkową, co wynika z umowy małżeńskiej majątkowej z dnia [...] r. Skarżący jest przewlekle chory, był hospitalizowany, posiada orzeczenie o [...] stopniu niepełnosprawności, wydane na stałe, z którego wynika m. in, że nie może podjąć żadnego zatrudnienia. Skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł netto, a jego żona w wysokości [...] zł netto. Skarżący otrzymuje również dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł i dodatek pielęgnacyjny wynoszący [...] zł i korzysta z pomocy finansowej ośrodka pomocy społecznej. Dodał, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, której nie uprawia i z której nie otrzymuje dochodów ze względu na zły stan zdrowia. Wyjaśnił, że pokrywa połowę kosztów utrzymania, które wynoszą miesięcznie: prąd 45,11 zł, czynsz 109,26 zł, węgiel 63,25 zł, drewno 11,66 zł, gaz 55 zł, leki 291,26 zł, środki higieny osobistej 39 zł, kultura i rekreacja 120,88 zł, odzież i obuwie 49,84 zł, transport 79,07 zł, Internet 55 zł, pozostałe wydatki 78,55 zł, czyli łącznie 1066,06 zł. Podał, że jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni [...] m² i posiada wspomnianą nieruchomość rolną i nie posiada innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. W mieszkaniu, w którym zamieszkuje wraz z żoną zajmuje jeden pokój i współkorzysta z innych pomieszczeń.
Z treści przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Rozdzielność majątkowa między małżonkami nie zwalnia od obowiązku wzajemnej pomocy, w tym z tytułu prowadzenia spraw sądowych przez jednego z nich.
Mając jednak na uwadze wysokość świadczeń emerytalno - rentowych skarżącego i jego żony, zły stan zdrowia małżonków oraz fakt korzystania z dodatku mieszkaniowego i świadczeń z pomocy społecznej, które przysługują osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, a także wysokość wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem, przyjąć należy, że wykazał on, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z tych względów, na podstawie art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło