IV SO/Wr 36/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w Wydziale IV w dniu 15 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. M. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowemu w Legnicy za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w sprawie postanawia: I. odrzucić wniosek o wymierzenie grzywny; II. zwrócić skarżącemu kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od wniosku o wymierzenie grzywny. Wnioskiem z dnia 15 września 2022 r. skarżący wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie Prokuratorowi Okręgowemu w Legnicy (dalej: organ, Prokurator) grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia 21 października 2022 r. (uzupełnionym pismami z dnia 1 grudnia 2022 r. i 12 stycznia 2023 r.) organ wniósł o umorzenie postępowania jako przedmiotowego. Wskazał, że wniosek o wymierzenie grzywny zawiera uzasadnienie nadesłane w formacie uniemożliwiającym jego odczytanie, stąd Prokurator nie ma możliwości ustosunkowania się do wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada pośredniego trybu wniesienia skargi. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w art. 54 § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 55 p.p.s.a.). Wniosek o wymierzenie grzywny jest pismem wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne, zatem w myśl art. 64 § 3 p.p.s.a. stosować do niego należy odpowiednio przepisy o skardze. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, merytoryczne rozpoznanie skargi (wniosku) poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga (wniosek) jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, wniesiona jest przez uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie oraz opłacona wpisem (w przypadku braku zwolnienia). Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze (wnioskowi) dalszego biegu, co prowadzi do odrzucenia z art. 58 § 1 p.p.s.a. Wniosek o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podlega bowiem odrzuceniu wówczas, gdy brak właściwości sądu administracyjnego jest oczywisty (postanowienie NSA z 1 października 2021 r., III OZ 658/21 publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych). W rozpoznawanej sprawie strona wystąpiła o wymierzenie grzywny w sprawie skargi na bezczynność Prokuratora w przedmiocie udostępnienia informacji odnośnie zakończonego postępowania karnego. Sprawy regulowane procedurą karną nie podlegają natomiast kognicji sądów administracyjnych. Stosownie do treści art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 2a i § 3). Reasumując, sądy administracyjne nie sprawują kontroli nad sposobem udostępniania stronom akt w postępowaniach karnych ani też nie nadzorują organów prokuratury w zakresie prowadzonych w indywidualnych sprawach postępowań przygotowawczych. Tym samym skarga do sądu administracyjnego nie służy w sprawach tego rodzaju. W konsekwencji wniosek o wymierzenie organowi grzywny należało odrzucić, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. (pkt I postanowienia). O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.