IV SO/Wr 39/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. R. o wymierzenie grzywny Wojewodzie Dolnośląskiemu za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w kwocie 200 (słownie: dwieście) złotych; II. zasądzić od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz D. R. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie: Wnioskiem z 28 października 2024 r. D. R. (dalej: strona) wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie Wojewodzie Dolnośląskiemu (dalej: organ) grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Uzasadniając żądanie, strona wskazała, że 30 lipca 2024 r. wniosła poprzez platformę e-PUAP, za pośrednictwem Wojewody Dolnośląskiego, skargę na bezczynność tego organu w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, a skarga ta nie została przekazana do Sądu. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że nieprzekazanie skargi w terminie jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców, konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz odpływu pracowników merytorycznych prowadzących postępowania i braku możliwości szybkiego uzupełnienia braków kadrowych. Podkreślił, że opóźnienie w przekazaniu skargi nie miało charakteru celowego działania organu. Do pisma załączono skargę strony z 30 lipca 2024 r. wraz z odpowiedzią na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek strony o wymierzenie organowi grzywny zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (por. postanowienie NSA z 11 stycznia 2011 r., I OZ 996/10, dostępne - podobnie jak wszystkie powołane niżej orzeczenia sądów administracyjnych - w CBOSA). Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca (mająca na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcja represyjna. Ta druga służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym, grzywna pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy administracji. W wymiarze indywidualnym ukarany organ administracji będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwałę 7 sędziów NSA z 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09 i postanowienie NSA z 11 maja 2012 r., I OZ 328/12). Wskazać należy, że powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi administracji grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarga została wniesiona do tut. Sądu za pośrednictwem organu w dniu 30 lipca 2024 r. (Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia - k. 22 akt sądowych, stanowisko organu w odpowiedzi na wniosek - k. 47 akt sądowych). Tym samym, zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a., organ powinien przekazać tę skargę do WSA we Wrocławiu w terminie 30 dni od jej wniesienia, tj. do 29 sierpnia 2024 r. Tymczasem – na co wskazują analiza urządzeń ewidencyjnych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz twierdzenia organu zawarte w odpowiedzi na wniosek – skarga strony została przekazana do tut. Sądu dopiero wraz z odpowiedzią na wniosek o wymierzenie grzywny, tj. 27 listopada 2024 r. (Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia – k. 46 akt sądowych), a więc z niemal trzymiesięcznym uchybieniem terminu na jej przekazanie. Zważywszy na opisane okoliczności, Sąd uznał wniosek strony za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości dwustu złotych. Określając wysokość grzywny w niniejszej sprawie, Sąd miał na względzie zarówno treść wniosku oraz charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność), okres uchybienia terminowi przekazania skargi (niemal trzy miesiące), wyjaśnienia organu dotyczące powodów nieprzekazania skargi w terminie, jak również fakt, że dopiero działanie strony w postaci złożenia wniosku o wymierzenie grzywny zmotywowało organ do przekazania skargi Sądowi. W ocenie Sądu grzywna w ww. wysokości pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Z powyższych względów, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.