IV SO/Wr 4/09

PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-05-11

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej świadczeń rodzinnych, złożony przed wszczęciem postępowania, podlega umorzeniu z uwagi na zwolnienie strony z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ich ponoszenia, co ma miejsce w sprawach dotyczących pomocy społecznej. Niemniej jednak, wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże trudną sytuację materialną.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, celem sporządzenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie przyznania odsetek od świadczeń rodzinnych. W uzasadnieniu podała swoją trudną sytuację materialną jako samotnej matki wychowującej troje dzieci, w tym jedno niepełnosprawne, oraz niskie dochody. Wniosek został złożony przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego.
Rozstrzygnięcie
I. umorzono postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; II. przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. Sz. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata złożonego przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; II. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W jego uzasadnieniu wskazała, że wnosi o przyznanie prawa pomocy celem sporządzenia skargi przez fachowego pełnomocnika na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania odsetek od świadczeń rodzinnych. W jego uzasadnieniu wskazała, że posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, jest samotną matką wychowującą troje dzieci w wieku 15 lat, 14 lat i 7 lat, w tym jedno niepełnosprawne. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1126 brutto miesięcznie z tytułu umowy o pracę zawartej na czas określony tj. od [...] do [...], alimentów zasądzonych na dzieci w łącznej wysokości 900 zł oraz z zasiłków rodzinnych w łącznej w wysokości 505 zł. Wspólny miesięczny dochód czteroosobowej rodziny wynosi 2531 zł. Podała, że po poniesieniu wydatków związanych z opłaceniem rachunków, kupnem leków i wydatków z związanych z nauką dzieci nie posiada środków finansowych na opłacenie adwokata z wyboru. W tej sytuacji ustanowienie adwokata z urzędu zagwarantuje jej prawo do sądu. Podała, że posiada mieszkanie o powierzchni 56 m2 i nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Przepis art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowego. W myśl art. 243 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania sądowego. Z kolei z uzasadnienia wniosku i z rubryki nr 3 wynika, iż skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy celem sporządzenia skargi na decyzję z zakresu pomocy społecznej. Zgodnie zaś z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. W myśl art. 258 § 3 tej ustawy do postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postanowień sądu. Skoro przedmiot zaskarżenia stanowić będzie decyzja z zakresu pomocy społecznej, przyjąć trzeba, iż strona skarżąca jest zwolniona od ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit "a" cytowanej ustawy, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących opieki i pomocy społecznej. Z tego względu postępowanie wszczęte tym wnioskiem jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Natomiast art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze, iż skarżąca jest samotną matką wychowującą troje dzieci, w tym jedno niepełnosprawne, wysokość wykazanych dochodów i strukturę ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem i wychowywaniem dzieci oraz okoliczność, iż korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej w postaci zasiłków rodzinnych na dzieci, które przysługują osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, a także fakt, iż została zatrudniona na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony, który upływa dnia [...] 2009 r. przyjąć trzeba, iż wykazała ona, że spełnia przesłanki warunkujące ustanowienie adwokata. Z tych względów, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 i art. 243 § 1 w związku z 161 § 1 pkt 3 i art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło