IV SO/Wr 4/11

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni wystąpiła o ustanowienie jej radcy prawnego wskazując, iż jest studentką studiów dziennych i utrzymuje się jedynie z alimentów płaconych jej przez matkę w wysokości 300 zł. We wniosku złożonym w dniu 7 lutego 2011 r. skarżąca zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku poinformowała, że gospodarstwo domowe prowadzi z siostrą A., uzyskiwany przez nich łączny dochód wynosi 800 zł (w tym siostra z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje 500 zł); wnioskodawczyni utrzymuje się: z alimentów oraz z pomocy finansowej uzyskiwanej od swoje siostry i od swojego ojca chrzestnego, a na wynajęcie pokoju we W. i opłacenie mediów wydatkuje 700 zł. Dodała, że nie występuje o podwyższenie alimentów od matki, bowiem jest ona osoba niepełnosprawną (niedowidzącą), a z informacji jakie uzyskała w GOPS nie ma prawa do świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego. Z załączonych do wniosku wyciągów z rachunku bankowego wynika, że na konto wnioskodawczyni co miesiąc dokonywane są wpłaty od I. J. i Z. J., a w 20.12.2010 r. Uniwersytet P. przelał jej kwotę 850 zł jako "stypendium za grudzień 2010 r. i zapomogi". Stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Do tego rodzaju kategorii spraw należą także sprawy dotyczące kwestii uzyskania stypendium socjalnego. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych należało, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 u.p.s.a., umorzyć jako bezprzedmiotowe (punkt 1 sentencji). Ustosunkowując się z kolei do wniosku o ustanowienie radcy prawnego podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 u.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez wnioskodawczynię zarzutów czy braku jej zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (wnioskodawczyni nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1134/04). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 2 sentencji.