IV SO/Wr 4/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Aneta Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy z wniosku M. H. o wymierzenie grzywny Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych grzywnę w kwocie 1.000 zł (słownie: tysiąc); II. zasądzić od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z 3 stycznia 2025 r., strona skarżąca wniosła, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, skargę do tutejszego Sądu w sprawie o świadczenie aktywny rodzic - aktywnie w żłobku 010070/684/9518256/2024. (wniosek z 1 października 2024 r.). Wskazana powyżej skarga nie została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Pismem z 17 lutego 2025 r. strona skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek o wymierzenie grzywny Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ) za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Zarządzeniem z 19 lutego 2025 r. przekazano organowi wniosek o wymierzenie grzywny i wezwano do udzielania odpowiedzi. I choć wezwanie to zostało skutecznie doręczone organowi 7 września 2023 r. (k. 19 akt sądowych), to organ nie udzielił na nie odpowiedzi. Organ nie udzielił również odpowiedzi na ponowne wezwanie Sądu z 17 marca 2024 r. (k. 25 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył: Na podstawie art. 54 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r, poz. 935 ze zm.), dalej: p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, przy czym organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Stosownie natomiast do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków o których mowa w art. 54 § 2 p.p.p.a., Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Podkreślenia jednak wymaga, że (nawet) dopełnienie przez organ obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. z uchybieniem przez organ terminu już po wniesieniu, ale jeszcze przed rozpoznaniem wniosku strony skarżącej o wymierzenie grzywny nie uzasadnia umorzenia postępowania w zakresie tego wniosku tylko z tego powodu. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. nakazuje bowiem przyjąć że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie ma charakter mieszany: dyscyplinująco – restrykcyjny. Na przyjęcie wyłącznie dyscyplinującego charakteru takiej grzywny nie pozwala dyspozycja tego przepisu w nawiązaniu do art. 54 § 2 p.p.s.a. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a stwierdzenie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd może (...) orzec o wymierzeniu organowi grzywny" oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie w tym przepisie przewidzianym (postanowienie NSA z 5 lipca 2006 r., II OSK 1024/2006). W sprawie, podkreślenia wymaga, że organ nie przekazał skargi do Sądu, a tym samym bezspornym jest, że nie wypełnił nałożonego na niego obowiązku. Jednakże powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiana jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd bowiem "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, iż przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd podkreślone - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w szczególności, że w sprawie skarga nie została przekazana do Sądu oraz na okoliczność, że organ nie udzielił odpowiedzi na dwukrotne wezwania Sądu, a tym samym nie przedstawił żadnej argumentacji usprawiedliwiającej (ewentualnie) niewypełnienie przez niego obowiązku przekazania skargi, co do której Sąd mógłby się odnieść, uznał wniosek strony skarżącej za zasadny. Wymiar grzywny został wyliczony zaś na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. W ocenie Sądu wymierzenie organowi administracji publicznej grzywny w wysokości 1.000 zł będzie adekwatne do zaniedbania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 i 205 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.