IV SO/Wr 40/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 27 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy sprawy z wniosku M. B. o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Ś. za nieprzekazanie Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Burmistrzowi Ś. grzywnę w kwocie 100 (słownie: sto) złotych; II. zasądzić od Burmistrza Ś. na rzecz wnioskodawcy M. B. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie: Wnioskiem z dnia 23 sierpnia 2018 r. M. B. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie Burmistrzowi Ś. (dalej: Burmistrz, organ) grzywny na podstawie art. 55 §1 w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) dalej: p.p.s.a., oraz art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r. ,poz. 1330) dalej u.d.i.p. za nieprzekazanie tutejszemu Sądowi skargi z dnia 26 lipca 2018 r. w sprawie bezczynności dotyczącej udostępnienia informacji publicznej wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę. Ponadto strona wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od strony przeciwnej. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że w dniu 3 lipca 2018 r. zwrócił się do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Następnie z uwagi na brak odpowiedzi w dniu 26 lipca 2018 r. wniósł skargę do tutejszego Sądu za pośrednictwem Burmistrza na bezczynność tego organu przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zdaniem wnioskodawcy organ pozostaje w zwłoce z powodu nieprzekazania skargi, co czyni uzasadnionym wymierzenie grzywny. W odpowiedzi na wniosek Burmistrz wniósł o oddalenie wniosku o wymierzanie grzywny i zwrot kosztów postępowania wedle norm przepisanych. Organ podniósł, że skarga wraz z odpowiedzią organu została przesłana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 24 sierpnia 2018 r. (co wynika z załączonego potwierdzenia nadania), przed powzięciem wiadomości o złożeniu przez stronę wniosku o nałożenie grzywny. Wskazana sytuacja zaistniała wobec pozostawania przez Burmistrza w mylnym przeświadczeniu, że w zakresie przekazania tej skargi obowiązują ogólne regulacje p.p.s.a., a termin na przekazanie skargi wynosi 30. Niezastosowanie art. 21 u.d.i.p. wynikało natomiast z faktu przebywania na urlopie w owym czasie pracownika zajmującego się sprawami z zakresu informacji publicznej. Odpowiedź na złożony przez stronę wniosek w trybie u.d.i.p. została wysłana do strony w dniu 24 sierpnia 2018 r. W załączeniu przedłożono zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki z dnia 27 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do treści § 2 tegoż przepisu - organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania . Cytowany przepis statuuje obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Aby rozpocząć taką kontrolę, sąd musi bowiem posiadać materiały konieczne do jej przeprowadzenia i świadomość, że skarżący wszczął postępowanie. Wobec faktu, że przedmiotem sporu jest dostęp do informacji publicznej , w rozpatrywanej sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 21 pkt 1 u.d.i.p., mający charakter przepisu szczególnego, zgodnie z którym przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania przez organ skargi. Przytoczone regulacje oznaczają, że obowiązek przekazania Sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ (podmiot) ten uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że w istocie nie jest organem administracji, czy nawet dysponentem żądanych informacji, czy też stwierdzi że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje organ do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, nie zwalnia organu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Sąd jest jedynie władny do dokonania oceny skargi tak pod względem formalnym jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II OZ 799/11; z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 495/10; z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10; z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 410/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wymaga też podkreślenia, że w związku z wprowadzeniem pośredniego trybu wnoszenia skarg do wojewódzkich sądów administracyjnych, ustawodawca przewidział w procedurze sądowoadministracyjnej instytucję mającą na celu zdyscyplinowanie organów uchylających się od obowiązku przekazania skargi. W takim przypadku, na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przy czym postępowanie sądowe o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 §1 p.p.s.a. jest odrębnym postępowaniem sądowym, wszczynanym na wniosek strony skarżącej w wypadku niewywiązania się przez organ z obowiązku przesłania do sądu skargi wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę. Przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. instytucja wymierzenia grzywny ma na celu przede wszystkim wyegzekwowanie od organu wypełnienia przezeń obowiązków procesowych, o jakich mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Obok funkcji dyscyplinującej polegającej na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, występuje dodatkowo także funkcja represyjna grzywny. Ta funkcja znajduje uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a którego realizacja napotyka przeszkodę w razie niedopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, publ. ONSA/WSA 2010/1/2). Instytucja wymierzenia grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni też funkcję prewencyjną, bowiem ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszenia prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i inne organy. W realiach badanej sprawy przesłanką obligatoryjną do zastosowania grzywny jest uchybienie przez organ obowiązkom wynikającym art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z akt sprawy zawisłej przed tutejszym Sądem pod sygn. akt IV SAB/Wr 157/18 wynika , że strona przeciwna uchybiła obowiązkowi, o którym mowa w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej , a więc przekazaniu w ustawowym terminie wniesionej przez stronę skargi do sądu administracyjnego. Z treści wniosku strony oraz załączonych do niego dokumentów, jednoznacznie wynika, że skarga dotycząca zarzucanej Burmistrzowi bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej wpłynęła do organu w dniu 26 lipca 2018 roku. Zatem termin na przekazanie skargi do sądu administracyjnego winien upłynąć z dniem 10 sierpnia 2018 r., który wypadał w piątek. We wskazanym terminie Burmistrz nie przekazał jednak wniesionej skargi do sądu administracyjnego. Obowiązek ten został wykonany w dniu 24 sierpnia 2017 r. (data nadania u operatora pocztowego), a więc po upływie 2 tygodni. Zaakcentować w tym miejscu należy, że w niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest wyłącznie kontrola prawidłowości wykonania przez skarżony podmiot ustawowych obowiązków związanych z wpływem skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oraz możliwość zastosowania sankcji przewidzianych za ewentualne niewykonanie lub nienależyte wykonanie tych obowiązków. Z tego względu powołane przez organ argumenty odnoszące się do sposobu organizacji pracy i podziału kompetencji pracowników nie mogły odnieść zamierzonego skutku przy rozpatrywaniu niniejszego wniosku, albowiem jego przedmiotem jest ukaranie grzywną za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, nie zaś przyczyny, które spowodowały bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Stąd także bez wpływu na kształt rozstrzygnięcia pozostawała kwestia udostępnienia już wnioskowanej informacji. Mając zatem na uwadze, że zaskarżony podmiot nie uczynił zadość nałożonym na niego obowiązkom wynikającym z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. wniosek o wymierzenie organowi grzywny okazał się uzasadniony. Zgodnie z art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § p.p.s.a., grzywna może zostać wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jak wynika z Komunikatu Prezesa GUS z dnia 9 sierpnia 2018 r., opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski ( M.P. z 2018r. poz.764), przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2018 r. wyniosło 4521,08 złotych. Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca nie przewidział jej dolnej granicy oraz nie określił dyrektyw jej wymierzania, pozostawiając decyzję w tej materii sądowi. W niniejszej sprawie na wysokość wymierzonej grzywny miał wpływ nieznaczny okres zwłoki (dwutygodniowy) w przekazaniu skargi oraz okoliczność, że skarga do dnia wydania niniejszego postanowienia została już przesłana do tutejszego Sądu, a spóźnione działanie organu nie było zamierzone. Z tych względów za adekwatną wysokość grzywny Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał kwotę 100 zł. Grzywna za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę - o czym była już mowa wyżej - ma charakter mieszany (prewencyjno – dyscyplinująco – restrykcyjny), co oznacza, że jej celem jest zarówno ukaranie organu za brak jego aktywności w realizacji spoczywających na nim obowiązków ustawowych jak i zmobilizowanie go do ich wykonania w sytuacji, gdy tego jeszcze nie uczynił (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a, orzekł jak w punkcie I postanowienia. O kosztach postępowania, na które składa się wpis sądowy (100 zł), orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt II postanowienia).