IV SO/Wr 41/18

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 21 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w przed wszczęciem postępowania sądowego dotyczącego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [..] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych, skoro w rubryce nr 4.1 nie wykreśliła jako zbędnego żądania dotyczącego zwolnienie od kosztów sądowych (w całości lub w części) zgodnie z pouczeniem na ostatniej stronie formularza. W rubryce nr 3 obejmującej informacje o przedmiocie zaskarżenia wskazała postanowienie SKO z dnia [..] nr [...], a w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, wzywające m. in. do nadesłania kopii aktu podlegającemu zaskarżeniu, którego dotyczy wniosek o prawo pomocy przedłożyła do akt sprawy postanowienie tego organu opatrzone powyższą datą i numerem stwierdzające niedopuszczalność odwołania i podała, iż wniosek o prawo pomocy dotyczy tego postanowienia. W treści tego wniosku oraz odrębnych wyjaśnieniach skarżąca podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest na utrzymaniu matki i ojca. W lipcu tego roku przyznano jej alimenty na [..] w wysokości [..] zł, a w sierpniu zostało przelane na jej konto świadczenie [..] na dziecko w kwocie [..] zł. Do sierpnia bieżącego roku jedynym jej dochodem było dochód z praktyk, co potwierdziła zaświadczeniem pracodawcy z którego wynika, że strona była zatrudniona na stanowisku [..] w zawodzie [..] na czas określony, który upłynął z dniem [..] tego roku i że od [..] do [..] wynagrodzenie wyniosło [..] zł miesięcznie. Podała, że nie prowadzi z ojcem dziecka wspólnego gospodarstwa domowego i że wychowuje i utrzymuje [..]. Przedłożyła także wydruki z konta bankowego, które potwierdzają wpływ z tytułu świadczenia [..] i alimentów na rzecz dziecka. Podał że wydatki na telefon wynoszą [..] zł i że nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych, wierzytelności oraz oszczędności. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie tego prawa przed wszczęciem postępowania sądowego dotyczącego opisanego wyżej postanowienia SKO stwierdzającego niedopuszczalność odwołania. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. W myśl art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie do art. 254 § 1 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wniosek o prawo pomocy został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przed wszczęciem postępowania sądowego, o którym mowa w art. 243 p.p.s.a., skoro postępowanie sądowe w myśl art. 50 § 1 p.p.s.a. wszczyna wniesienie skargi, którą zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. wnosi się do sądu za pośrednictwem organu administracji. Skarżąca w rozpoznawanym zaś wniosku podała, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia skargi. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Mając na uwadze niskie dochody skarżącej z tytułu świadczeń [...] i alimentów na dziecko, które przysługują osobom znajdującym się trudnej sytuacji materialnej oraz spełniającym ustawowe kryteria dochodowe, a także okoliczność, że skarżąca utraciła dochód z tytułu praktyk [..] i brak majątku oraz realizację prawa do Sądu przyjąć trzeba, że strona wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z tych względów, w pkt I sentencji, przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a. i art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.