IV SO/Wr 5/10

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. Z. – L. o ustanowienie adwokata z urzędu złożonego przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi U. Z. – L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty 2294,50 zł stanowiącej należność główną w wysokości 1500 zł wraz z odsetkami w kwocie 794,50 zł postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Skarżąca wniosła bezpośrednio do sądu administracyjnego skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty 2294,50 zł stanowiącej należność główną w wysokości 1500 zł wraz z odsetkami w kwocie 794,50 zł. W skardze tej złożyła również wniosek o umorzenie wszelkich opłat sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 15 kwietnia 2010 r. wezwano skarżącą do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. W odpowiedzi na to zarządzenie skarżąca złożyła na urzędowym formularzu z dnia [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu tego wniosku wskazała, że ma 43 lata, mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z mężem lat 45 i dorosłą córką lat 21 i dorosłym synem lat 23. Skarżąca podała, że od ponad 20 lat nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów. Mąż jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na stanowisku blacharz- dekarz i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 1456,14 zł netto. Dorosłe dzieci w okresie od 1 [...] do [...] 2010 r. odbywają staż na podstawie skierowania z urzędu pracy i z tego tytułu każde z nich otrzymuje kwotę 860 zł brutto miesięcznie. Dochody uzyskane ze stażu dzieci przeznaczają na pokrycie wydatków związanych z nauką na studiach wyższych. Wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i nie posiada środków finansowych na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. Wydatki związane z utrzymaniem rodziny wynoszą: gaz 44 zł, woda 60 zł, opał 100 zł, żywność 500 zł, lekarstwa 80 zł, dojazd do pracy męża 300 zł, zaległe faktury ze energię elektryczną 175,81 zł, spłata miesięcznych rat na rzecz [...] Bank 99,85 zł, spłata miesięcznych rat na rzecz [...] Bank 112,41 zł, energia elektryczna faktura bieżąca za dwa miesiące 155,38 zł. Wskazała, że posiada mieszkanie o powierzchni 50 m2 i nie posiada innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Za skargi oraz z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarga dotyczy decyzji wojewody w sprawie umorzenia należności otrzymanych przez skarżącą z urzędu pracy na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Mając na uwadze przedmiot zaskarżonej decyzji przyjąć trzeba, iż skarżąca jest w niniejszej sprawie - na podstawie art. 239 pkt 1 lit "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej- zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków). Zatem merytorycznemu rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Przepis art. 244 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony wraz ze skargą wniesioną bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a więc w sposób niezgody z trybem wnoszenia skargi uregulowanym w art. 54 § 1 powyższej ustawy, należało zakwalifikować jako wniosek o wniosek przyznanie prawa pomocy złożony przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Dolnośląskiego odmawiającą umorzenia kwoty 2294,50 zł stanowiącej należność główną w wysokości 1500 zł wraz z odsetkami w kwocie 794,50 zł. Prawo pomocy może być bowiem przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 zdanie pierwsze cytowanej ustawy). Przepis art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie adwokata z urzędu. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, iż skarżąca jest osobą bezrobotną oraz niski dochód otrzymywany przez męża ze stosunku pracy w wysokości 1456,14 zł netto oraz fakt, że dorosłe dzieci pobierają niskie świadczenie z tytułu odbywania stażu na podstawie skierowania z urzędu pracy tj. w kwocie 860 zł brutto każde z nich, a także brak majątku przyjąć trzeba, iż wykazał ona, że spełnia przesłanki warunkujące ustanowienie adwokata z urzędu. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.