IV SO/Wr 5/18

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku C. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w przed wszczęciem postępowania sądowego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia [...] przesłało do Sądu zgodnie z właściwością złożony na urzędowym formularzu wniosek skarżącego z dnia 31 stycznia 2018 r. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu wskazując, iż jest to wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia skargi na postanowienie SKO z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego. Do pisma tego dołączono powyższy złożony na urzędowym formularzu wniosek skarżącego z dnia 31 stycznia 2018 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu, w którym w rubryce nr 3 obejmującej informacje o przedmiocie zaskarżenia skarżący wskazał wymienione wyżej postanowienie SKO dodając, że dotyczy ono odmowy wyrównania zasiłku stałego. W treści tego wniosku w rubryce nr 6 obejmującej stan rodzinny, gdzie należy wpisać osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym wymienił dorosłą córkę, która ma [...] lat, a w rubryce nr 8 obejmującej stan majątkowy tych osób podał natomiast, że córka sama gospodaruje swoimi pieniędzmi. Powyższe dane oraz dane zawarte w aktualnej decyzji organu [...] z dnia [...], dołączonej do wniosku, przyznającej skarżącemu zasiłek [...] w kwocie [...] zł na okres [...], a w dalszym okresie, tj. [...]., w kwocie [...] zł, z której wynika, że w celu ustaleniu prawa do zasiłku zastosowano kryterium dla osoby samotnie gospodarującej, pozwalają zatem na przyjęcie, że skarżący w rzeczywistości prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Z decyzji tej wynika również, że skarżący posiada orzeczenie o [..] (potwierdza to także dołączona [...]) i że w okresie złożenia wniosku o zasiłek [...] nie otrzymywał żadnych dochodów i znajduje się w stanie [..]. W rozpoznawanym wniosku skarżący podał również, że nie jest w stanie sam napisać skargi do Sądu, gdyż nie dysponuje wiedzą prawniczą i że względu na brak dochodów nie posiada środków na ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Pozostaje pod opieką lekarską. W rubryce dochody podał, że otrzymuje wspomniany zasiłek [...] w kwocie [...] zł miesięcznie. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki podał, że płaci córce 200 zł za gaz i prąd, a wydatki na leki wynoszą 100 zł. Rentę przeznacza na wyżywienie. Podał także, że nie posiada nieruchomości, mieszkania, oszczędności, wierzytelności, przedmiotów i papierów wartościowych. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie tego prawa przed wszczęciem postępowania sądowego. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. W myśl art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek o prawo pomocy został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowego, o którym mowa w art. 243 p.p.s.a., skoro został on wniesiony w celu sporządzenia skargi do Sądu. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Mając na uwadze, że strona skarżąca posiada orzeczenie [...] i utrzymuje się z niskiego zasiłku [..], do którego prawo przysługuje osobom spełniającym określone ustawowo niskie kryterium dochodowe i wysokość wydatków związanych z utrzymaniem, w tym związanych z leczeniem oraz brak majątku przyjąć trzeba, że strona wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z tych względów, w pkt I sentencji, przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.