IV SO/Wr 50/16

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu przed wszczęciem postępowania sądowego w przedmiocie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 8 [...] nr [...] dotyczącej odmowy przyznania pomocy w formie zasiłku stałego oraz świadczenia niepieniężnego w formie opłacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca złożyła pismem z dnia 17 października 2016 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych w celu sporządzenia do Sądu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...], co wynika z treści pisma SKO z dnia 24 października 2016 r. przekazującego Sądowi powyższe pismo skarżącej. W odpowiedzi na pismo referendarza sądowego z dnia 7 listopada 2016 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych na urzędowym formularzu. We wniosku tym podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. W rubryce dochody podała, że jej jedynym dochodem jest składa na ubezpieczenie zdrowotne opłacana przez urząd pracy. Wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: czynsz 218,28 zł, media 57,39 zł, telefon 30 zł, prąd 46,41 zł, woda 35 zł, odpady 9,70 zł, gaz 17,31 zł. Nie posiada środków pieniężnych na wykup leków. Podała, że posiada mieszkanie i nie posiada oszczędności, nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych i wierzytelności. Nadesłała m. in. orzeczenie stwierdzające, że posiada [...] stopień niepełnosprawności, kartę wizyt w urzędzie pracy oraz np. decyzję z dnia 16 maja 2016 r. przyznającą jej dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł, która potwierdza, że skarżąca powadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Ponadto z decyzji tej wynika, że dochód skarżącej w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o dodatek wyniósł [...] zł. Powyższy wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie tego prawa przed wszczęciem postępowania sądowego. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną, nie pozostającą w zatrudnieniu, zarejestrowaną w urzędzie pracy, otrzymującą dodatek mieszkaniowy, który przysługuje osobom i rodzinom na pokrycie wydatków mieszkaniowych spełniającym określne w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych kryterium dochodowe, którego ustalenie należy do kompetencji organów administracji w formie wywiadu środowiskowego, oraz mając na uwadze wysokość wydatków związanych z utrzymaniem i brak majątku przyjąć trzeba, że wykazała ona, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, co orzeczono w pkt I sentencji. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.